غزل شمارهٔ ۱۶۳
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق و دردهای عشق می‌پردازد. شاعر از ناله‌ها و آشفتگی‌های درون خود سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که عشق سوزان و در عین حال زیبای او بر زندگی‌اش اثرگذار است. محبت و زیبایی معشوقش را به صورت نهالی در باغ وجود توصیف می‌کند که برای رویش نیاز به خون دل و اشک دارد. شاعر همچنین به زیبایی و جذابیت معشوقش اشاره می‌کند و به تضادهای عشق، مانند شادی و غم، پرداخته و به آرزوی دیدار او ابراز امیدواری می‌کند. در کل، شعر به عمق احساسات عاشقانه و زیبایی‌هایی که در دل وجود دارد، می‌پردازد.
آخر این نالهٔ سوزنده اثرها داردشب تاریک، فروزنده سحرها دارد
هوش مصنوعی: این نالهى عاطفى و دردآور سرانجام تاثیرات خود را خواهد گذاشت. شب تاریک هر چه باشد، در دل خود بذر روشنی صبح را نهفته دارد.
غافل از حال جگر سوخته عشق مباشکه در آتشکدهٔ سینه شررها دارد
هوش مصنوعی: بیتوجه به حال کسانی که عشق را به سختی تجربه کردهاند نباش؛ زیرا در دل آنها آتشهایی شعلهور وجود دارد.
مهر او تازه نهالی است به بستان وجودکه به جز خون دل و دیده ثمرها دارد
هوش مصنوعی: عشق و محبت او مانند درختی جوان در باغ وجود انسان است که تنها با رنج و درد و اشک میتوان میوههایش را برداشت.
قابل ناوک آن ترک کمان ابرو کیستآن که از سینهٔ صد پاره سپرها دارد
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند با تیرکمان ابرو آن دختر زیبا مقابله کند، در حالی که او با قلبی پر از درد و زخم، از خود دفاع می‌کند؟
گاهی از لعل تو می‌گوید و گاه از لب جامساقی بی خبران طرفه خبرها دارد
هوش مصنوعی: گاهی از زیبایی تو سخن می‌گوید و گاهی از لب جام که ساقی دارد. افراد بیخبر از اوضاع، اخبار جالبی را به دست میآورند.
ناله سر می‌زند از هر بن مویم چون نیبه امیدی که دهان تو شکرها دارد
هوش مصنوعی: از هر رشته مویی که دارم، صدای ناله و غم سر می‌زند، مثل نی که میخواند. این ناله به امیدی است که لبهای تو شیرینی و زیبایی دارند.
تو پسند دل صاحب نظرانی ورنهمادر دهر به هر گوشه پسرها دارد
هوش مصنوعی: تو را میپسندند تنها افراد صاحبنظر و آگاه، در غیر این صورت، دنیا هر گوشهاش فرزندی دارد که بتواند نظرها را جلب کند.
تو در آیینه نظر داری و زین بی‌خبریکه به دیدار تو آیینه نظرها دارد
هوش مصنوعی: تو در آینه به خودت نگاه میکنی و از این بیخبری که آینه هم به تماشای تو می‌پردازد.
تیره شد روز فروغی به ره مهر مهیکه نهان در شکن طره قمرها دارد
هوش مصنوعی: روز روشنی به خاطر مهر تابانی که در پیچ و خم موهای دختران پنهان است، تیره شد و دیگر شادابی ندارد.