غزل شمارهٔ ۲۸۱
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به زیبایی و جذابیت معشوقی اشاره می‌کند که با موهای عطری و چشمان خمارش دل‌ها را می‌رباید. عشق و عقل به تناقض می‌رسند: عشق به یاد زیبایی‌های اوست و عقل می‌گوید که نباید به او نزدیک شد. شاعر از سر زلفش می‌گوید که می‌تواند انسان‌ها را در حقیقت کاملاً غرق کند. همچنین نگاه حیرت‌زای دیگران به معشوق را توصیف می‌کند و به حال بیمار دلش که به یک بوسه او وابسته شده، اشاره می‌کند. شاعر در خاتمه از آینده و بزرگی معشوق می‌گوید و مدحی برای او می‌سراید، و شعر خود را به او تقدیم می‌کند.
چون صبا شانه زند طرهٔ عنبربارشدل یک جمع پریشان شود از هر تارش
هوش مصنوعی: زمانی که نسیم ملایم، موهای خوشبو و عطرآگین او را به هم میزند، دل یک عده آدم پریشان و دلسنگ میشود، چون هر رشته و تار مو او، جاذبهای خاص دارد.
عشق گوید که به یاد خم مشکین مویشعقل گوید که مرو بر دم پیچان مارش
هوش مصنوعی: عشق می‌گوید به خاطر یاد کردن از آن موهای سیاه و خوشزبانش برو و عقل می‌گوید که به خاطر زیبایی او نرو که در سرش رنج و عذاب وجود دارد.
صف شکافی که چنین چشم خمارین داردچشم امید مدار از مژهٔ خون خوارش
هوش مصنوعی: چشمهای خمار و غمگین او به گونهای است که نمیتوان به آنها امیدی داشت، به خصوص چون مژههایش مانند خونریزی به نظر می‌رسند و در این حال، به بروز درد و ناامیدی اشاره میکنند.
سر زلفی که به یک جو نخرد یوسف راای بسا سر که شود خاک سر بازارش
هوش مصنوعی: هر کس که به زیبایی و جذابیت سر زلفی که ارزش آن به یک جو هم نمیرسد، به یوسف (زیبا روی) نگاه کند، ممکن است در پی این زیبایی به خاک بیفتد و محبوبی در بازار عشق شود.
آن که نادیده رخش خلق چنین حیرانندچه کند دیدهٔ حیرت زده با دیدارش
هوش مصنوعی: کسی که از زیباییاش مردم در حیرت و شگفتیاند، چشمی که به تماشای او باز شده، چگونه می‌تواند با دیدنش چه کار کند؟
یار مست می دوشین و حریفان به کمینآه اگر باد سحرگه نکند هشیارش
هوش مصنوعی: دوست مست و مدهوش است و رقبایش در حال کمین هستند. ای کاش که نسیم صبح او را بیدار نکند.
با طبیبی است سر و کار دل بیمارمکز مسیحا نفسان به نشود بیمارش
هوش مصنوعی: من با یک پزشک در حال گفتگو هستم که کارش درمان دل من است. اما از آنجا که او مانند مسیحا نمیتواند روح و جان بیمارم را درمان کند، نگران نیستم.
کار من ساخت به یک بوسه لب شیرینشجان شیرین به فدای لب شیرین کارش
هوش مصنوعی: یک بوسه از لبهای شیرین او کافی است تا تمام احساساتم را تحت تأثیر قرار دهد و جانم را برای او فدای آن لبهای شیرین کنم.
گر چنین ترک ز توران سوی ایران آیدصاحب بار کند شاه فلک دربارش
هوش مصنوعی: اگر چنین دختری از توران به سمت ایران بیاید، خداوند بزرگ به او مقام و عزت خواهد داد.
سر شاهان جوان بخت ملک ناصردینکه نگهدار جهان است دل بیدارش
هوش مصنوعی: پادشاه جوان و خوشبخت ناصرالدین، که حافظ و نگهبان دنیا است، دلش بیدار و هوشیار است.
گر سحر خسرو خاور نکند خدمت اوبرق غیرت نگذارد اثر از آثارش
هوش مصنوعی: اگر سحرگاه خسرو خاور به او خدمت نکند، غیرت و شجاعت او اجازه نخواهد داد که حتی اثری از او باقی بماند.
خسروا شعر فروغی همه در مدحت تستجاودان باد به طومار جهان اشعارش
هوش مصنوعی: شعرهای فروغی به طور کامل در ستایش توست و امیدوارم که اشعارش تا ابد در تاریخ باقی بماند.