غزل شمارهٔ ۳۰۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به عشق و تبعات آن می‌پردازد و از درد و رنجی که عشق برایش به همراه دارد، سخن می‌گوید. او بیان می‌کند که هرگاه به خود نگاه می‌کند، شکار احساسات عمیق و درونی‌اش می‌شود. شاعر از ناتوانی در بیان عشق خود و شکوت از بی‌وفایی معشوق می‌نالد و به ناله‌هایش اشاره می‌کند که از شدت عشق خاموش مانده است. او همچنین به این نکته می‌پردازد که اگر کسی عاشق است، باید از خودگذشتگی کند و به رضای معشوق بیندیشد. در نهایت، شاعر ابراز می‌کند که عشقش نمی‌تواند از مشکلات و دردها رهایی یابد و همواره در مسیر عشق به یاد معشوق خواهد بود.
چندین هزار صید فتد از قفای توهر گه که التفات کنی بر قفای خویش
هوش مصنوعی: هر بار که به خود نگاه میکنی و به گذشتهات توجه میکنی، به تعداد زیادی از شکارها و فرصتهای از دست رفته پی میبری.
امکان شکوه هست ز جور و جفای توشرم آیدم ز دعوی مهر و وفای خویش
هوش مصنوعی: برخی از زیباییها و عظمتها وجود دارند که نمیتوان به راحتی از ظلم و بیرحمی تو شکایت کرد. از این رو، از ادعای محبت و وفاداری خود شرمندهام.
دانی ز ناله بهر چه خاموش گشته‌امرشک آیدم به عالم عشق از صدای خویش
هوش مصنوعی: من از نالههایم به خاطر چه ساکت ماندهام، اما حس حسادت به عشق را از صدای خودم دارم.
از شنعتی که محرم و بیگانه می‌زندمگذر ز آشنایی دیر آشنای خویش
هوش مصنوعی: از صحبتهایی که بین دوستان و بیگانگان رد و بدل می‌شود، دوری کن و به رابطههای قدیمی و آشنایان خود توجه داشته باش.
یا لاف عاشقی بر معشوق خود مزنیا با رضای او بگذر از رضای خویش
هوش مصنوعی: یا در عشق خود به معشوق خود مبالغه نکن، یا اگر میخواهی به او عشق ورزی، باید از خواستهها و رضایت خودت گذشتی.
در شاهراه عشق مرو با هوای نفسگر مرد این رهی بنه از سر هوای خویش
هوش مصنوعی: در مسیر عشق، با خواستههای نفس خود قدم مگذار. اگر مرد این راه هستی، باید از خواستههای خود بگذری.
دردا که درد عشق مجال این قدر ندادعشاق را که چاره کنند از برای خویش
هوش مصنوعی: ای کاش که درد عشق به عشاق اجازه میداد تا برای خود تدبیری بیاندیشند و چارهای بیابند.
ما را اگر فلک بگذارد به اختیاربیرون ز کوی او نگذاریم پای خویش
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت به ما اجازه دهد، هرگز حاضر نیستیم قدمی از کوی او برداریم.
فارغ نشد فروغی از آن شمع خانه‌سوزتا آتشی ز ناله نزد در سرای خویش
هوش مصنوعی: فروغی نتوانست از نور آن شمعی که خانه را میسوزاند، رهایی یابد؛ تا زمانی که آتش ناله‌هایش در خانهاش شعلهور شود.