غزل شمارهٔ ۳۹۰
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق عاشقانه و دلتنگی شاعر می‌پردازد. او از جراحت ناشی از عشق به محبوبش صحبت می‌کند و حس می‌کند که حتی در ریختن خونش هم وجود محبوبش طنین‌انداز است. امید به وصال محبوب، او را به جستجوی او می‌کشاند و در هر چیزی که می‌بیند، جلوه‌های او را می‌بیند. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که همه خواسته‌های او تنها معطوف به رضایت محبوبش است و تنها او را می‌خواهد. خیالات و آرزوهای او حول محور محبوبش می‌چرخند و حتی اگر به ظاهر بی‌خیال باشد، در واقع به زلف و گیسوی محبوبش وابسته است. در پایان، شاعر از محنت و درد ناشی از عشق صحبت می‌کند و می‌گوید به جز درد عشق، راهی برای رهایی ندارد.
توان شناخت ز خونی که ریخت بر رویمکه صید زخمی آن ترک سخت بازویم
هوش مصنوعی: میتوانم بفهمم که خونم چه چیزی را می‌گوید، چرا که زخمی که بر تنم مانده، نشانهای از گرفتار شدن به عشق آن ترک با وقار است.
امید طلعت او می‌برد به هر جایمهوای طرهٔ او می‌کشد به هر سویم
هوش مصنوعی: امید دیدن چهرهاش مرا به هر جایی می‌برد و اشتیاق موهایش مرا به هر سو می‌کشاند.
به هر چه می‌نگرم جلوهٔ تو می‌بینمبه هر که میگذرم قصهٔ تو می‌گویم
هوش مصنوعی: هر چیزی که به آن نگاه میکنم، زیبایی و حضور تو را احساس میکنم و هر وقت با کسی صحبت میکنم، داستان تو را روایت میکنم.
مجو خلاف رضای مرا که در همه عمربه جز مراد تو هیچ از خدا نمی‌جویم
هوش مصنوعی: از من خلاف خواستهام را نطلب که در تمام عمرم جز خواسته تو هیچ چیز دیگری از خداوند نمیخواهم.
اگر چه نام برآورده‌ام به لاقیدیولی مقید آن حلقه‌های گیسویم
هوش مصنوعی: با وجود اینکه به بیخیالی معروف هستم، اما واقعاً به آن حلقه‌های موهایم وابستهام.
به حلقه‌ای که سر زلف او دست افتدمسلم است که مشک ختا نمی‌بویم
هوش مصنوعی: هرگاه دستی بر حلقهی موی او بیفتد، بهوضوح مشخص است که دیگر بوی مشک ختا را استشمام نمیکنم.
اگر وصال میسر شود، مگر نشودبه جای پا ز پی او به فرق می‌پویم
هوش مصنوعی: اگر به معشوق برسم، با تمام وجود و با سر بر زمین او میچرخم و به دنبالش میروم.
ملک به دیده کشد خاک من پس از مردناگر قبول کند خاک آن سر کویم
هوش مصنوعی: اگر پس از مرگ من، خاک سرزمین من مورد قبول خداوند قرار بگیرد، آنگاه فرشتگان به احترام من، خاک وجودم را به چشم میکشند.
مرا که شیر نکردی شکار در میدانکنون اسیر غزالان عنبرین مویم
هوش مصنوعی: من که تو مرا در میدان نبرد شکار نکردی، حالا گرفتار غزالانی با موهای عطرآگین شدهام.
ز مهر دوست فروغی چگونه شویم دستمگر که دست به خون آب دیدگان شویم
هوش مصنوعی: چگونه میتوانیم از محبت دوست نورانی شویم، جز اینکه با اشکهای خود، دستمان را به خون شوق و عشق آغشته کنیم؟