قصیدهٔ شمارهٔ ۱۴ - در مدح شاه شیخ ابواسحاق گوید
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی‌های طبیعت و شادی‌های بهاری می‌پردازد. شاعر در آن از خوشی‌ها و زیبایی‌هایی چون گل‌ها، بلبل، و چمن صحبت میکند و می‌گوید که باید از لحظات زندگی لذت ببریم. همچنین به اهمیت آزادی و دوری از دنیا و نگرانی‌های آن اشاره میکند. در ادامه، به شخصیت بزرگ و با عظمت شیخ ابواسحاق اشاره میکند و از او به عنوان یک رهبر حکیم و قدرتمند یاد میکند. شاعر امید دارد که لطف خداوند شامل حال او و مردم باشد و از مقام و منزلت او ستایش میکند. به طور کلی، این شعر بیان‌گر شادی، زیبایی، و احترام به حکمت و قدرت در زندگی است.
جهان خوشست و چمن خرمست و بلبل شادببار بادهٔ گلرنگ هرچه بادا باد
هوش مصنوعی: دنیا زیباست، گلستان پر رونق است و بلبل خوشحال به دنبال شادی است. بیایید به سلامتی و خوشیهای رنگین زندگی بنوشیم که هر چه باشد، باشد.
به شش جهت چو از این هفت چرخ بوقلموناز آنچه هست مقدر نه کم شود نه زیاد
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره شده که سرنوشت انسانها از قبل تعیین شده است و هیچچیزی نمیتواند بر آن تأثیر بگذارد. نه چیزی به آن اضافه میشود و نه چیزی از آن کاسته خواهد شد. حتی اگر در زندگی مانند بوقلمون از این طرف به آن طرف برویم، سرنوشت ما تغییر نخواهد کرد.
به نای و نی نفسی وقت خویشتن خوش دارچو نای و نی چه دهی عمر خویشتن بر باد
هوش مصنوعی: در هنگام نواختن نای و نی، لحظاتی را برای خودت گرامی بدار و به یاد داشته باش که مانند نای و نی، عمرت را بیهوده تلف نکن.
بگیر دست بتی وز زمانه دست بدارغلام سرو قدی باش و از جهان آزاد
هوش مصنوعی: به جای اینکه به دنیای فانی و بیارزش بچسبی، به جایگاه و زیبایی‌های دوستی و عشق توجه کن و از قید و بندهای دنیا رهایی یاب.
زمین که بود زتاثیر زمهریر خرابز یمن مقدم نوروز میشود آباد
هوش مصنوعی: زمین، زمانی که تحت تاثیر سرما و یخبندان قرار دارد، با آمدن نوروز و هوای ملایم به روزهای خوب و آباد تبدیل میشود.
به شاهدان چمن صد هزار لخلخه حوربه دست پیک نسیم بهار بفرستاد
هوش مصنوعی: نسیم بهار به گل‌ها و چمنها پیامهایی از زیبایی و عشق میآورد، که نشاندهندهی وجود حوریان بهشتی است. این پیامها با لطافت و شادابی به گوش میرسند و زیبایی‌های طبیعی را توصیف میکنند.
چو نقشبند ریاحین قبای غنچه ببستصبا به لطف سر نافهٔ ختن بگشاد
هوش مصنوعی: زمانی که نسیم لطیف به گل‌ها و غنچهها نزدیک میشود، به زیبایی و ظرافت آغوش آنها را باز میکند و لحظات شیرینی را به وجود میآورد.
میان سبزه و گل رقص میکند لالهبه پیش آب روان جلوه میکند شمشاد
هوش مصنوعی: لاله در میان سبزه و گل رقصان است و به خوبی خود را در جلوی آب روان به نمایش میگذارد. شمشاد نیز جلوهگری میکند.
درم فشانی بر فرق سبزه‌ها کاریستکه باز لطف نسیم بهار را افتاد
هوش مصنوعی: بپاشیدن درم بر سر چمنها، کار شگفتی است که نشاندهندهی زیبایی و رحمت نسیم بهار است.
ز رنگ و بوی چمن جنتیست پنداریکه هست درگه اعلای شاه شاه نژاد
هوش مصنوعی: چمن با رنگ و بوی خود مانند بهشتی به نظر میرسد که گویی دربخانهی عالیترین پادشاهان است.
جهانگشای جوانبخت شیخ ابواسحاقکه چرخ پیر جوانی چو او ندارد یاد
هوش مصنوعی: شیخ ابواسحاق، که به عنوان یک شخصیت خوشبخت و با سعادت در جهان شناخته میشود، دارای ویژگیهایی است که هیچ فرد جوان و توانمندی از زمانهای گذشته نمیتواند با او مقایسه شود.
کمینه بندهٔ او صد چو رستم دستانکهینه چاکر او صد چو کیقباد و قباد
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وجود من هیچ است و در برابر او به اندازهٔ رستم، قهرمان بزرگ اساطیری، اهمیت ندارم. من حتی به اندازهٔ صد خدمتکار او نیز ارزش ندارم و هیچ جایگاهی را در مقایسه با پادشاهان بزرگ مانند کیقباد و قباد ندارم. در واقع، مقام و ارزش واقعی من را تنها او میتواند تعیین کند.
مهابتیست سر تیغ آبدارش راکه از صلابت او آب میشود فولاد
هوش مصنوعی: عشق و محبت او به قدری قوی و شدید است که حتی آبدارترین و سختترین چیزها مانند فولاد، در برابر صلابت و قدرت او ذوب میشوند.
خدایگانا تا روز حشر لطف خدایزمام دولت و حکمت به دست حکم تو داد
هوش مصنوعی: ای پروردگار، تا روز قیامت، لطف و رحمت خداوندی به دست تو است که زمام حکومت و علم را در اختیار داری.
چو شمع هر که کند سرکشی در این حضرتعجب مدار گرش آتش اوفتد به نهاد
هوش مصنوعی: هر کس در این مقام و منزلت سرکشی کند، باید تعجب نکنی که در دل او آتش شعلهور میشود، مانند شمعی که در برابر باد و طوفان ضعیف و آسیبپذیر است.
سمند باد مسیر تو، با صبا هم تکسنان صاعقه بار تو با قدر همزاد
هوش مصنوعی: اسب تند و تیز باد در مسیر تو در حرکت است و همراه با نسیم، همنوا شده است. رعد و برق در تو به اندازهای قوی و باشکوه است که انگار همزاد توست.
همیشه شیر فلک آرزوی آن داردکه با سگان درت دوستی کند بنیاد
هوش مصنوعی: شیر آسمان همیشه آرزو دارد که با سگان دربار دوست شود.
به روز معرکه صد خصم را به هم بر دوختهر آن خدنگ که از بازوی تو یافت گشاد
هوش مصنوعی: در روز نبرد، هر دشمنی که به هم حمله میآورد، تو با هر تیر و زهرهای که از قدرتت به دست میآوری، او را متوقف میکنی و از میدان خارج میکنی.
مراد خلق ز جود تو میشود حاصلز روی لطف مراد دلت خدا بدهاد
هوش مصنوعی: مراد و خواسته مردم از بخشش تو به واقعیت میپیوندد و از سر لطف تو، آرزوی قلبیات را خدا برآورده خواهد کرد.