شمارهٔ ۱۸ - (شرح حال پسری کیقبا دهلی):
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از یک جشن و میهمانی که در زمان پادشاهی ناصرالدین شاه برگزار شده، سخن میگوید. در این مراسم، شاه با خوشحالی باده مینوشد و حواسش به غم و اندوه نیست. ساقی شراب رنگین را به جام میریزد و صدای گرم و خوشی در فضا پراکنده است.
شاعر به عظمت شاه، که کشورگشایانی چون اسکندر و کیقباد را به یاد میآورد، اشاره میکند و میگوید که هیچ کس به اندازه او جهان را ندیده است. آن روز، دلیران و نظامیان از مناطق مختلف به دور هم جمع شدهاند تا رزمندگی خود را به نمایش بگذارند. در نهایت، با اشاره به رسیدن به روز مبارک و جشن، نشانهای از پیروزی و قدرت پادشاه را بیان میکند.
شه به چنین وقت برآهنگ میرخش طرب کرد روان پی به پی
هوش مصنوعی: شاه در چنین لحظهای با نوا و زیبایی سوارکاریاش، دلها را شاد و خوشحال کرد.
باده همی خورد و نمیخورد غمعیش همی کرد و نمی کرد کم
هوش مصنوعی: او در حال نوشیدن شراب است و هیچ غم و اندوهی ندارد، لذت میبرد و هیچ چیزی از شادیاش کاسته نمیشود.
ریخته ساقی می رنگین به جاممی ز لب شاه رسیده به کام
هوش مصنوعی: ساقی شراب خوشرنگی را در جام میریزد و این نوشیدنی از لبهای شاه به کام میرسد.
گرم شد آوازه که خورشید شرقتافته شد بر خط مغرب چو برق
هوش مصنوعی: وقتی خبر رسید که خورشید شرق در افق غربی مانند برق درخشیده است، جوشش و شوقی در دلها ایجاد شد.
ناصردین و شه کشور گشایتیغ برآورد و بکین کرد رای
هوش مصنوعی: ناصرالدین، پادشاهی که کشورهای دیگر را فتح میکند، شمشیری برکشید و تصمیمی قاطع و جدی گرفت.
راند زلکهنوتی و دریای هندتا سپهش گرد برآرد زسند
هوش مصنوعی: از جلگهی زلکهنوتی تا دریاهای هند، هر زمانی که لشکری به حرکت درآید، گرد و غبار را به هوا میافکند.
نیست جز ین در شب و روزش سخنکین منم اسکندر دارا شکن
هوش مصنوعی: هیچ چیزی در شب و روز او وجود ندارد جز این که بگوید من اسکندر دارا هستم و این مطلب را به یاد میآورد.
مردمک دیدهٔ من کیقبادکافسرجد ، فر بزرگیش داد
هوش مصنوعی: مردمک چشم من نشاندهندهٔ کیقباد، پادشاه بزرگ و مهمی است که عظمتش را به اثبات میرساند.
گرچه جهانگیر شد و تاجدارنیست جهاندیدهتر از من بکار
هوش مصنوعی: هرچند که او به قدرت و مقام رسیده است، اما هیچکس به اندازه من در دنیا تجربه و آگاهی ندارد.
تخت پدر کز پی پای من ستهر همه دانند که جای من ست
هوش مصنوعی: پدرم برای من تختی دارد و همه میدانند که این تخت متعلق به من است.
حاصل ازین حادثه کامد پدرشاه جهان یافت پیاپی خبر
هوش مصنوعی: از این اتفاق، پدر شاه جهان به طور مداوم خبرهایی دریافت کرد.
کرد اشارت که دلیران رزمساخته دارند همه ساز عزم
هوش مصنوعی: او اشاره کرد که دلیران آماده جنگ هستند و همه در حال آمادهسازی عزم و اراده خود هستند.
جمع شدند از امرای دیاراز ملک و خان و شه و شهریار
هوش مصنوعی: فرماندهان و شخصیتهای مهم کشور، از جمله پادشاهان و خانها، گرد هم آمدند.
تیغ زنان همه اقلیم هندنیزه گذاران نواحی سند
هوش مصنوعی: تیغ زنان در سرزمین هند و نیزهداران مناطق سند، همه در میدان جنگ حاضرند.
روز دوشنبه، بگهٔ چاشت گاهدر مه ذی الحجه، به پایان ماه
هوش مصنوعی: در روز دوشنبه، در نیمروز در ماه ذی الحجه، ماه به پایان میرسد.
رایت منصور و به بالا کشیدماه علم سر به ثریا کشید
هوش مصنوعی: منصور علم را به اوج خود رساند و ماه علم، به بلندیهای آسمان صعود کرد.