بخش ۶۲ - نامهء دوم دوست را به یاد داشتن و خیالش را به خواب دیدن
هوش مصنوعی: این شعر درباره دلتنگی و عشق عمیق شاعر به معشوقش است. شاعر از رفتن محبوبش ناراحت و بی‌قرار است و بیان می‌کند که دلش با اوست، هرجا که برود. او از خاطرات شیرین عشق و وفا می‌گوید و به تلخی‌های جدایی اشاره می‌کند. شاعر در عین حال به وفاداری و مهربانی خود تأکید دارد و از زخم‌های ناشی از جدایی می‌نالد.
شاعر به طور مکرر به حال و روز خود در خواب و بیداری اشاره می‌کند و از این می‌گوید که در خواب می‌تواند محبوبش را ببیند اما در بیداری از غم جدایی رنج می‌برد. همچنین به تصویرسازی‌های زیبا از طبیعت و ارتباط آن با عشقش می‌پردازد. در نهایت، شاعر بر این باور است که وفا و عشق، ارزش بیشتری از هر چیز دیگری دارند و آرزو می‌کند که دوباره وصال محبوبش را تجربه کند.
نگارا تا ز پیش من برفتیدلم را با نوا از من گرفتی
هوش مصنوعی: ای محبوب، وقتی که از پیش من رفتی، دلم را با نوا و آهنگت ربودی.
چه بایستت ز پیش من برفتنگه رفتن نوا از من گرفتن
هوش مصنوعی: چرا باید از پیش من بروی، وقتی که نغمه رفتن را از من میگیری؟
نوا دادم ترا دل تا تو دانیکه من بی دل نجویم شادمانی
هوش مصنوعی: من به دل ندا دادهام تا تو بفهمی که من بدون دل هرگز خوشحالی را جستجو نمیکنم.
دلم با تست هر جایی که هستیچو بیماری که جوید تندرسی
هوش مصنوعی: دل من همیشه به یاد توست، مانند بیماری که به دنبال سلامتی میگردد، در هر جایی که باشی.
دلی کاو با تو همراهست و همبرچگونه مهر بندد جای دیگر
هوش مصنوعی: دل کسی که همیشه با تو همراه است و همدلی می‌کند، چگونه می‌تواند در جای دیگری عشق ورزد و محبت کند؟
دلی کاو را تو هم جانی و هم هوشاز آن دل چون شود یادت فراموش
هوش مصنوعی: دل کسی که هم احساس و هم فکر دارد، چگونه می‌تواند یادت را فراموش کند؟
ز هجرت گرچه تلخی دید چندیندرو شیرین‌تری از جان شیرین
هوش مصنوعی: با وجود تمام تلخیهایی که در سالهای هجرت تجربه کردم، اما شیرینی و لذت این تجربه برایم از جان عزیزتر است.
چه باشد گر تو کردی بی وفاییبه نادانی ز من جستی جدایی
هوش مصنوعی: اگر تو به من بی وفایی کنی، چه زیاد است؟ چون تو به نادانی و نادانسته از من جدا میشوی.
وفای تو من اکنون بیش دارمجفاهایی که کردی یاد نارم
هوش مصنوعی: وفاداری تو اکنون در من بیشتر است از زخمها و جفاهایی که به من وارد کردی و من دیگر آنها را به یاد نمیآورم.
کنم چندان وفا و مهربانیکه جور خویش و مهر من بدانی
هوش مصنوعی: من آنچنان به تو وفا و محبت میکنم که تو نیز بدانی که محبت من از قلبم میجوشد و در عین حال، از خوبیهای خودم هم آگاه باشی.
ترا چون بی وفایی بود پیشهچرایم سنگدل خواندی همیشه
هوش مصنوعی: تو به خاطر بیوفاییات همیشه مرا سنگدل و بیرحم خطاب کردی.
منم سنگینه دل در مهربانیوفا در وی چو نقش جاودانی
هوش مصنوعی: من فردی هستم که با دل سنگین در تلاش برای مهربانی و وفاداری هستم، و این ویژگیها در من مانند نقشهای جاودانی باقی میمانند.
وفا را در دلم زیرا درنگستازیرا کاین دلم بنیاد سنگست
هوش مصنوعی: در دل من وفا و وفاداری جا دارد، زیرا قلب من چنان محکم و استوار است که مانند سنگ است.
وگر مسکین دلم سنگین نبودیدرنگ مهر تو چندین نبودی
هوش مصنوعی: اگر دل بیچارهام اینقدر سنگین نبود، این همه دوری و جدایی از تو طولانی نمیشد.
دلم در عاشقی مِیْ زان لبان خوردمرا زین گونه مست جاودان کرد
هوش مصنوعی: دل من در عشق، از لبهای آن معشوق شراب نوشید و به همین سبب، همیشه و برای همیشه در حال مستی قرار گرفتم.
چو مستان لاجرم گر ماه بینمچنان دانم که تاری چاه بینم
هوش مصنوعی: وقتی مستم و در حال خوشی، اگر ماه را ببینم، احساس میکنم که در واقع داری یک چاه تاریک را میبینم.
وگر خورشید بینم چون برآیدمرا خورشید روی تو نماید
هوش مصنوعی: وقتی خورشید را ببینم که طلوع می‌کند، چهرهی تو برایم مانند خورشید میدرخشد.
اگر بینم به باغ اندر صنوبرهمی گویم زهی بالای دلبر
هوش مصنوعی: اگر در باغ درخت صنوبر را ببینم، به راستی به یاد و زیبایی معشوقم میافتم و خوشحال میشوم.
ببوسم لاله را در ماه نیسانهمی گویم توی رخسار جانان
هوش مصنوعی: میخواهم لاله را در ماه نیسان ببوسم و در این حال، به زیبایی چهره محبوبم فکر میکنم.
چو باد آرد نسیم گل سحرگاهکند بویش مرا از بویت آگاه
هوش مصنوعی: همانطور که نسیم صبحگاهی گلها را به همراه دارد، بوی این گلها مرا از بوی تو آگاه می‌کند.
به دل گویم هم اکنون دررسد دوستکجا آن بوی خوش بوی تن اوست
هوش مصنوعی: به دل میگویم که ممکن است دوست به زودی بیاید، اما کجاست آن عطر دلنشین و خوشبوی او؟
به خواب اندر خیالت پیشم آیدمرا در خواب روی تو نماید
هوش مصنوعی: در خواب، خیال تو به سراغم میآید و چهرهات را میبینم.
گهی با روی تو اندر عتیبمگهی از تیر چشمت در نهیبم
هوش مصنوعی: گاهی به خاطر زیباییهایت در شگفتیام و گاهی به خاطر نگاه تیز و نافذ چشمانت در اضطرابم.
چو در خوابم همی مهرم نماییچو بی خوابم همی دردم فزایی
هوش مصنوعی: وقتی در خواب هستم، تو را میبینم و محبتت را حس میکنم؛ و وقتی بیدارم، درد من بیشتر میشود.
اگر در خواب مهر من گزینیبه بیداری چرا با من به کینی
هوش مصنوعی: اگر در خواب انتخابی از عشق من داشته باشی، چرا در بیداری با من دشمنی میکنی؟
به خواب اندر کریم و مهربانیبه بیداری بخیل و جان ستانی
هوش مصنوعی: در خواب، فردی مهربان و بخشنده به نظر میآید، اما در بیداری، رفتار او نسبت به دیگران تنگنظر و خشن است.
به بیداری نیایی چون بخوانمبدان تا بیشتر باشد فغانم
هوش مصنوعی: اگر به هوش نیایی و به حرفهایم گوش ندهی، فریاد و نالهام بیشتر خواهد شد.
به گاه خواب ناخوانده بیاییبدان تا حسرتم افزون نمایی
هوش مصنوعی: در زمانهایی که ناخواسته به خواب میروم، میخواهم که تو بیایی تا حسرت و آرزوهایم بیشتر شود.
چه اندر هجر دیدار خیالتچه از من رفته آن روز وصالت
هوش مصنوعی: در زمان جدایی از دیدار تو، چه حالتی داشتم و چه احساسی از آن روزی که با هم بودیم و در کنار هم بودیم، اکنون دیگر برایم باقی نمانده است.
چه روزی کم وصالت یادم آیدچه آن شب کم خیال تو نماید
هوش مصنوعی: یاد روزی را که در کنار تو بودم فراموش نمیکنم و همواره در خیال شبها، تو را به خاطر دارم.
چو از من رفت چه شب رفت و چه روزمژه از هر دو یکسان دارم امروز
هوش مصنوعی: وقتی که او از کنارم رفت، شب و روز برای من دیگر تفاوتی ندارند و احساساتم یکسان شده است.
ز دیدارت مرا تیمار مانده‌ستز تیمارت دل بیمار مانده‌ست
هوش مصنوعی: از دیدن تو، من دچار نگرانی هستم و از محبت تو، دل شکستهام هنوز التیام نیافته است.
ز بس کم دل به تو هست آرزومندبه دیدار خیالت گشت خرسند
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه دل من خیلی به تو وابسته است، آرزو دارم فقط تصویری از تو را ببینم و این آرزو به من شادی میبخشد.
نه خرسندی بود چونین به ناکامچو مرغی کاو بود خرسند در دام
هوش مصنوعی: کسی که به نتیجه مطلوبی دست نیافته، نمیتواند خوشحال باشد؛ مانند پرندهای که در قفس است و به اشتباه احساس خوشحالی می‌کند.
مرا مادر دعا کرده7ست گوییکه بادا دور از تو هرچه جویی
هوش مصنوعی: مادر من برایم دعا کرده است، انگار که هر چیزی که در جستجویش هستی، از تو دور شده است.
کجا در عشق همواره چنینمبدان شادم که در خوابت ببینم
هوش مصنوعی: من در عشق همیشه اینطور هستم که تنها با دیدن تو در خواب، خوشحال میشوم.
چه مستیست این دل تیماربین راکه شادی خواند اندوه چنین را
هوش مصنوعی: این دل پر از محبت و احساسات را چه حالتی دارد که می‌تواند در دلِ اندوه، شادی را بیابد و آن را بخواند.
ز بخت خویش چندان ناز بینمکجا در خواب رویت باز بینم
هوش مصنوعی: از شانس خودم آنقدر زیبایی میبینم که حتی در خواب هم چهرهات را دوباره مشاهده میکنم.
چه بودی گر بخفتی دیدگانمترا دیدی به خواب اندر نهانم
هوش مصنوعی: اگر چشمانم به خواب بروند، تو را در خواب نمیبینم و پنهانی از من دور میشوی.
نخفتم تا ترا دیدم شب و روزز شب تا روز بی کام ای دل افروز
هوش مصنوعی: من بیوقفه و با شدت به یاد تو بودم، نه شب را احساس کردم و نه روز را، تنها حسرت و دلتنگیام باقی مانده است.
نخفتم تا ز تو ببریدم اکنونز بس کز دیدگان بارم همی خون
هوش مصنوعی: من تا زمانی که از تو دور شدم، خود را پنهان کرده بودم، اما اکنون به قدری از غم و اشک در دیدگانم میبارد که دیگر نمیتوانم خود را کنترل کنم.
نگر تا چند کرده‌ست این زمانهمیان این دو ناخفتن بهانه
هوش مصنوعی: به اینکه چه مدت این دنیا بهانهای برای خوابیدن این دو نفر فراهم کرده است، توجه کن.
یکی ناخفتن از بس ناز کردنیکی ناخفتن از بس درد خوردن
هوش مصنوعی: یک نفر به خاطر ناز و لوس بودنش نمیتواند بخوابد و نفر دیگر به خاطر درد و ناراحتی که تحمل کرده، خوابش نمیبرد.
ز بس ناخفتن اندر مهربانیبه بی خوابی شد از من زندگانی
هوش مصنوعی: به خاطر فراوانی مهربانی، خواب از چشمانم رفته و زندگیام تحت تأثیر قرار گرفته است.
چه باشد گر بوم صد سال بیدارچو در گیتی بود نامم وفادار
هوش مصنوعی: چه اهمیتی دارد اگر من در این دنیا صد سال بیدار باشم، در حالی که نام من در دلها و ذهنها همیشه وفادار و پایدار خواهد بود.
وفا کشتم بدان تا چشم بی خوابدهد کشت مرا از دیدگان آب
هوش مصنوعی: من برای او وفاداری ورزیدم تا شاید چشم خوابآلودش به من نگاه کند، اما او با نگاهش مرا از بین برد.
وفا چون گوهرست و عشق چون کانز کان گوهر نشاید بردن آسان
هوش مصنوعی: وفا مانند یک گوهر باارزش است و عشق همچون معدن. از معدن نمیتوان برای به دست آوردن گوهر به سادگی و آسانی بهرهبرداری کرد.
اگر گیرم ترا یک روز دامنبسا شرما که خواهی بردن از من
هوش مصنوعی: اگر یک روز تو را به دست آورم، آنقدر شرمنده خواهی شد که دیگر نمیتوانی از من دور شوی.
مرا دل خوش کند زنهارداریترا دل بشکند زنهارخواری
هوش مصنوعی: دل من با محبت و دوستی تو شاد میشود، اما دل تو به خاطر بیوفایی و ناپایداری میشکند.
اگر یزدان بود در حشر داورنماند در وفایم رنج بی بر
هوش مصنوعی: اگر خداوند در روز قیامت داور باشد، دیگر در وفای من رنج و سختی نخواهد ماند.
مرا از ناگهان بار آورد یارزداید از دلم اندوه و تیمار
هوش مصنوعی: دوست من به طور غیرمنتظرهای به زندگیام وارد شد و غم و نگرانی را از قلبم دور کرد.