غزل شمارهٔ ۱۰۰
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به توصیف حال و هوای مستی و عشق می‌پردازد. او از ساقی مستانه می‌خواهد که شرابی بنوشاند که همه جهان را مست و خراب کرده است. او همچنین عشق را به عنوان نیرویی می‌بیند که در وجود انسان‌ها جاری است و تمامی ذرات جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شاعر به زیبایی توصیف می‌کند که عشق و احساسات چگونه می‌توانند جهان را تغییر دهند و از ساقی می‌خواهد که باید همیشه دل و وجودش را پر کند. در پایان، او اشاره دارد که زیبایی و نور عشق نباید در دنیا کم شود و باید تا آنجا که ممکن است نورانی باقی بماند.
در غمزه مستانه ساقی چه شرابست کز نشأه آنجان جهان مست و خرابست
هوش مصنوعی: در نگاه فریبنده و جذاب ساقی، چه نوشیدنی عجیبی وجود دارد که به خاطر آن، جهانی پر از سرخوشی و تباهی به وجود آمده است.
هشیار نه یک زاهد و مخمور نه یک مست مستست تر و خشک جهان اینچه شرابست
هوش مصنوعی: آگاه واقعی نه به معنای یک زاهد است و نه در حالت مستی. در واقع، آنچه که در این دنیا وجود دارد، به نوعی شبیه به شراب است؛ یعنی، حقیقت و معانی عمیقتری در آن نهفته است که باید کشف شود.
عشقست روان در رک و در ریشه جانها ذرات جهان مست ازین بادهٔ ناب است
هوش مصنوعی: عشق مانند جریانی است که در عمق جانها و در بطن هستی جاریست. تمام ذرات جهان از این شراب خالص سرمست و شاداب هستند.
از عشق زمین جام شرابی است لبا لب وین چرخ نگونسار برین جام حباب است
هوش مصنوعی: از عشق، زمین مانند جامی سرشار از شراب است که لب به لب پر شده و این چرخ روزگار، بر روی این جام، مانند حبابی ناپایدار قرار دارد.
جان می طلبد غمزه ات ای ساقی مستان پیمانهٔ ما پرنشده است این چه شتاب است
هوش مصنوعی: دل تشنهٔ زیباییهایت هستم ای ساقی سرمست، در حالی که پیمانهام هنوز پر نشده است، چرا این قدر عجله داری؟
از چشم سیه مست تو هستند جهانی زان میکده ویران و خرابات خراب است
هوش مصنوعی: چشمهای سیاه و پرجذبهی تو باعث شدهاند که جهانیان تحت تأثیر قرار بگیرند. به همین خاطر، این میکده ویران و خراب شده است.
مگذار که یکذره بماند زوجودش خورشید دل آرای ترا فیض نقابست
هوش مصنوعی: اجازه نده که حتی ذرهای از وجود او باقی بماند، زیرا خورشید دلانگیز تو تحت پوشش نقاب است.