غزل شمارهٔ ۱۱۷
هوش مصنوعی: در این شعر به اهمیت ارتباطات معنوی و رفتارهای نیکو در زندگی اشاره شده است. شاعر می‌گوید رازها وقتی با اهلش گفته شود، زیبایی دارد و دوستی و همبستگی در بین قوم و خویشان نیز نیکوست. نصرت دین حق و تلاش در دردها باید متحدانه باشد و آگاهی از علم و حکمت اهمیت دارد. در مقام عمل، خواندن قرآن و فهم آن با خضوع شایسته است و نماز جماعت باید به‌دوری از ریا باشد.
شاعر همچنین به این نکته اشاره میکند که مؤمن باید در حق خود جدی باشد و پاکی و تواضع نشانه بزرگی است. رفتار کریمان باید به دور از ایذا باشد و هر کسی باید در کار خود نیکو عمل کند. عقل و عشق هرکدام راه خود را دارند و دقت در سخن گفتن و جهد در بیان نیز از نشانه‌های فضیلت به شمار می‌رود.
در کل، این شعر تأکید بر عمل نیکو، فهم عمیق از آموزه‌ها و حفظ روابط انسانی در راستای معنویت دارد.
رازها با اهل گفتن ز اهل عرفان خوش نماستیار یکدیگر شدن از قوم و خویشان خوش نماست
هوش مصنوعی: بازگویی رازها با کسانی که درک عمیقی از معرفت دارند، زیبا و دلپذیر است. همچنین ارتباط و دوستی نزدیک بین افرادی که با هم خویشاوندند، نیز پسندیده و خوشایند است.
نصرت دین حق و در درد بودن متفقز اهل علم و پیشوایان و فقیهان خوش نماست
هوش مصنوعی: کمک به دین حق و اتحاد در سختیها میان دانشمندان، رهبران و فقیهان زیبا و ارزشمند است.
این فقیهان مجادل از کجا حکمت کجادرس و بحث و علم و حکمت از حکیمان خوش نماست
هوش مصنوعی: فقیهان مجادلهجو چگونه میتوانند به حکمت دست پیدا کنند؟ در واقع، علم و دانش و بحثهای عالمانه از حکیمان واقعی و زیبا قابل دریافت است.
خواندن قرآن و فهمیدن به آواز حزینبا خضوع جان و تن از اهل قرآن خوش نماست
هوش مصنوعی: خواندن قرآن و درک آن به صورت حزین و با تواضع از کسانی که اهل قرآن هستند، زیبایی خاصی دارد.
چون نمازی در جماعت میشود کوته بهستترک تطویل و ریا از مقتدیان خوش نماست
هوش مصنوعی: زمانی که نماز در جماعت برگزار میشود، بهتر است که همگان به اختصار و بدون درازگویی به آن بپردازند. در اینجا، ترک کردن کارهای زاید و خودنمایی از طرف کسانی که در صف اقتدا هستند، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
گز مزاحی میکند مومن بحق نیکوست آنتقوی از باطل نمودن ز اهل ایمان خوش نماست
هوش مصنوعی: مؤمن با رفتار نیک و درست، میتواند دیگران را از باطل دور کند و تقوا و پایبندی او به اصول اخلاقی، نمایانگر ایمان واقعیاش است. این بدان معنی است که یک مؤمن باید از طریق عملهای خوب و شایسته، دیگران را به حق و حقیقت دعوت کند.
مرد چون بالغ شود باید بحق رو آوردخنده و بازی و خوش طبعی ز طفلان خوش نماست
هوش مصنوعی: وقتی مرد به سن و سالی میرسد، باید به حقایق زندگی توجه کند و از بازی و خندیدن و خوشخلق بودن که ویژگیهای کودکان است، دوری کند.
ژنده پاکیزه بر بالای درویشان نکوو آن قبای تار در بر قد خوبان خوش نماست
هوش مصنوعی: لباس پاره و کهنه در دستان درویشان زیباست و آن قبا و پوشش تیره بر تن آدمیان نیکو به زیبایی جلوه میکند.
سهل باشد گر کنند افتادگان افتادگیمهربانی و تواضع از بزرگان خوش نماست
هوش مصنوعی: اگر کسانی که به مقام و منزلت پایینتری هستند، فروتنی و مهربانی کنند، این کار برایشان آسان است. اما تواضع و مهربانی از سوی افراد بزرگ و برجسته، زیبا و مورد احترام است.
اقتصار سایلان بر قوت از روی سکوتبخشش بی من و ایذا از کریمان خوش نماست
هوش مصنوعی: تکیه کردن نیازمندان تنها بر قوت و نان در خاموشی، از بخشندگی بیمنت و رنجاندن از طرف افراد بزرگوار، زیبا و دلانگیز است.
هر کسی را حق تعالی بهر کاری آفریدهر که کار خویش را نیکو کند آن خوش نماست
هوش مصنوعی: هر انسانی به وسیله خداوند برای یک هدف خاصی خلق شده است و کسی که در انجام وظایف خود به خوبی عمل کند، در نظر دیگران هم انسان باارزشی به شمار میآید.
عاقلان را عاقلی خوش عاشقان را عاشقیمستی و شوریدگی از می پرستان خوش نماست
هوش مصنوعی: افراد خردمند از داشتن عقل و دانش خوشحال هستند، اما عاشقان از عاشقی و احوالات شگفتانگیز ناشی از عشق لذت میبرند؛ همچنین، کسانی که میپرستند، زیبایی و خوشی را در نوشیدن مییابند.
زاهد ار از زهد گوید عابد از صوم و صلوهعاشقان را حرف وصل یار و هجران خوش نماست
هوش مصنوعی: زاهد اگر از پرهیزگاری خود صحبت کند و عابد از روزه و نماز بگوید، برای عاشقان دلباخته، سخن از وصال معشوق و دوری از او بسیار دلانگیز و زیباست.
واعظ ار آرد حدیثی از کلام انبیاعارفان را سیر در اسرار قرآن خوش نماست
هوش مصنوعی: اگر واعظی سخنی از گفتار پیامبران بیان کند، برای عارفان، آشنایی با رازهای قرآن بسیار دلپذیر و جالب خواهد بود.
فیض میکن جهد تا سنجیده تر آید سخنگفتن شعر از دم سنجیده گویان خوش نماست
هوش مصنوعی: سعی کن به گونهای صحبت کنی که کلماتت حسابشدهتر و بافکرتر باشد، زیرا هنگام شعر گفتن، گفتار افراد باهوش و دقیق بسیار زیبا و خوشایند است.