غزل شمارهٔ ۲۱۲
هوش مصنوعی: این شعر درباره آرزوی رهایی از قید و بندهای دنیایی و رسیدن به فضایی آزاد و دلگشا است. شاعر از زندگی در قفس تنگ و پر از غم و کدورت می‌نالد و آرزو دارد که به سرایی وسیع و خوشحال برود. او به تشبیهاتی مانند داستان یوسف و یونس اشاره می‌کند تا نشان دهد که چگونه می‌توان از محدودیت‌ها رها شد و به آزادی دست یافت. در نهایت، شاعر از تیره‌روزی و محدودیت‌های دنیا شکایت کرده و آرزوی یافتن فضایی روشن و با صفا را دارد.
خوش آن زمان که رود جان بدانسرای فراخ خوش آن نفس که برآید در آن هوای فراخ
هوش مصنوعی: خوشا زمانی که جان به دنیای وسیع برود و نفسهایی که در هوای آزاد و دلانگیز کشیده میشود.
زغصه در قفس تنگ آسمان مردیم برون جهیم ازین تنگنا بجای فراخ
هوش مصنوعی: از شدت غم در این فضای محدود آسمان جان دادیم، حالا میخواهیم از این تنگنای زندگی خارج شویم و به جایی وسیعتر برویم.
به بند طایر جان اندرین قفس تا چند برون رویم و به پریم در هوای فراخ
هوش مصنوعی: در این قفس، تا چه زمانی باید اسیر باشیم؟ بیایید از این محدودیت‌ها فراتر برویم و در آسمان وسیع پرواز کنیم.
زجنس پرغم دنیای دون خلاص شویم رویم خرم و خوش دل بدان سرای فراخ
هوش مصنوعی: از این دنیای پر از غم و رنج رهایی یابیم و به دنیای خوشبختی و آرامش برویم.
نه جای ماست سرای پر از کدورت و غم رویم تا بطرب جای با صفای فراخ
هوش مصنوعی: جایی که ما هستیم پر از ناخوشی و ناراحتی است، بیایید به مکانی برویم که بزرگ و خوشحال کننده باشد.
زچه چه یوسف کنعان برون رویم آزاد شویم پادشه مصر دلگشای فراخ
هوش مصنوعی: اگر آواز زیبای یوسف در کنعان را بشنویم، آزاد خواهیم شد و به شادابی و فراخی دلی خواهیم رسید که مانند پادشاه مصر است.
چه یونس از شکم ماهی جهان برهیم برون رویم و بگردیم در فضای فراخ
هوش مصنوعی: آیا ما هم میتوانیم مانند یونس از دل ماهی بیرون بیاییم و در دنیای وسیع آزادانه سفر کنیم؟
زتنگنای هیولای عالم اجسام سفر کنیم به اقلیم روح و جای فراخ
هوش مصنوعی: از تنگناهای سخت و محدود دنیای مادی فرار کرده و به دنیای روحانی و وسیعتر سفر کنیم.
چه مانده ایم درین تیره خداکدان ای فیضچو جان ماست از آن جای با ضیای فراخ
هوش مصنوعی: در این مکان تاریک و بیخدا چه باقی ماندهایم ای فیض، چون جان ما از جایی با نور بسیار است.