غزل شمارهٔ ۲۸۰
هوش مصنوعی: این شعر فاخر به بیان اصولی درباره‌ی سرنوشت و قضا و قدر می‌پردازد. شاعر به ما می‌آموزد که اگر توانایی مقابله با سختی‌های زندگی را داشته باشیم، می‌توانیم با تسلیم به قضا و قدر، خود را از شکایت‌های بیجا رها کنیم. او توضیح می‌دهد که سرنوشت ما نوشته شده و با شناخت حقیقت و عدالت الهی، می‌توانیم از اندوه و گلایه‌ها دوری کنیم. با توجه به جانان و سعی در درک عمیق‌تر از زندگی، می‌توانیم به معانی بالاتر دست یابیم. در نهایت، شعر به محدودیت‌های کلام و تلاش برای بیان عشق و احساسات عمیق اشاره دارد و به این نکته می‌پردازد که عشق حقیقی عمیق‌تر از آن است که بتوان آن را به شیوایی بیان کرد.
به کوی سرّ قدر گر گذر توانی کردبه پیش تیر قضا جان سپر توانی کرد
هوش مصنوعی: اگر بتوانی به کوی راز و سرّ تقدیر بروی، میتوانی جان خود را در برابر تیرهای سرنوشت محافظت کنی.
چنانکه هست اگر سرّ کار دریابیز دل شکایت بیجا به در توانی کرد
هوش مصنوعی: اگر بتوانی به حقیقت امور پی ببری، دیگر از دل شکایت نخواهی داشت.
چو دانی آنچه به تو میرسد نوشته شده استز خار خار تأسف حذر توانی کرد
هوش مصنوعی: وقتی بدانی که همه چیزهایی که به تو می رسد از پیش تعیین شده است، میتوانی از درد و رنجی که به تو میرسد دوری کنی و از غم و اندوه خود محافظت کنی.
خدای را به عدالت اگر شناخته‌ایبه خویش نسبت اسباب شر توانی کرد
هوش مصنوعی: اگر خدا را با عدالت بشناسی، میتوانی نسبت به خودت اسباب و عوامل بدی را شناسایی کنی.
اگر ز آینهٔ سر غبار بزدائیبه چشم سر به رخ او نظر توانی کرد
هوش مصنوعی: اگر غبار از آینه دل بزدایی، میتوانی به عیان زیبایی و حقیقت را ببینی.
اگر نقاب برافتد ز طلعت ازلیبه یک نگاه ابد را به سر توانی کرد
هوش مصنوعی: اگر چهرهی اصلی و واقعی آشکار شود، میتوانی با یک نگاه به زیبایی ابدی و بینظیر دست پیدا کنی.
بر آستانهٔ جانان اگر دهد بارتسر و تن و دل و جان خاک در توانی کرد
هوش مصنوعی: اگر در برابر محبوب به او جان و دل و وجود خود را تقدیم کنی، میتوانی در مقابلش خاک پایش شوی و افتخار کنی.
اگر ز عالم صورت ز صدق دل بکَنیبه جان به عالم معنی سفر توانی کرد
هوش مصنوعی: اگر با صداقت و حقیقت از دنیای ظاهری فاصله بگیری، میتوانی به دنیای معنوی و عمیقتری سفر کنی.
چگونه ثبت توان کرد فیض در اوراقحدیث عشق چسان مختصر توانی کرد
هوش مصنوعی: چطور میتوان شادی و لطف عشق را در کلمات و نوشتهها جا داد، در حالی که این احساس عمیق به گونهای است که هیچگاه نمیتوان آن را بهطور کامل بیان کرد؟