غزل شمارهٔ ۳۶۷
هوش مصنوعی: این متن به بررسی دو دسته از افراد می‌پردازد: کسانی که به عالم روح و معنویت دسترسی پیدا می‌کنند و در پی تحرک و پاکی از آلودگی‌های جسمانی هستند، و کسانی که در قید و بند جسم و محدودیت‌های عقل خود گرفتارند. اولین گروه مانند نور و حیات‌اند و در ارتباط با دیگران مانند جان در تن حاضرند، ولی گروه دوم در جهل و عدم زندگی می‌کنند و قادر به دسترسی به عالم روح نیستند. علاوه بر این، افرادی هم وجود دارند که نه کاملاً از این دو گروه هستند و در تردید و بی‌عملی به سر می‌برند. در نهایت، تأکید می‌شود که مردان خدا از تردید و دوگانگی دورند و راه راست را می‌پیمایند.
آنان که ره عالم ارواح بپویندمردانه ز آلایش تن دست بشویند
هوش مصنوعی: کسانی که به دنبال شناخت حقیقت و دنیای روحها هستند، باید با شهامت از آلودگیها و وابستگیهای دنیوی خود فاصله بگیرند و خود را از آنها پاک کنند.
بر فوق فلک رفته به جنات بر آیندپویند گل از غیب و گل از خویش برویند
هوش مصنوعی: در بالای آسمانها، باغهای بهشتی وجود دارد که گلها از عالم غیب و از ذات خود رشد می‌کنند و به شکوفایی میرسند.
این طایفه نورند و حیاتند و وجودندبا هر که نشستند چو جان در تن اویند
هوش مصنوعی: این گروه مانند نور، زندگی و وجود هستند و وقتی با کسی همنشین میشوند، مانند جان در بدن او به شمار میروند.
و آنان که بود بسته تن پای خردشانهرگز گلی از عالم ارواح نبویند
هوش مصنوعی: افرادی که توانایی فکری و عقلانی خود را محدود کردهاند، هرگز نمیتوانند از زیباییها و معنویات عالم روحانی بهرهمند شوند.
زنگ تنشان ز آینه جان نزدایددل را ز گل عالم اجسام نشویند
هوش مصنوعی: آواز و صداهای جسمانی نمیتواند به روح و باطن انسان آسیب برساند و دل را از زیباییهای دنیای مادی پاک نکند.
این طایفه موتند و عدم ظلمت و جهلندبر بی خردیشان سزد ارواح بمویند
هوش مصنوعی: این گروه مردهاند و در تاریکی جهل به سر می‌برند، بر نادانیشان چه بسا روحها تاریک شوند.
و آنان که نه اینند و نه آن مثل من و تودر کش مکش این دو نه پشتند نه رویند
هوش مصنوعی: برخی افراد نه به سمت خوبیها میروند و نه به سمت بدیها، بلکه در میانهی این دو قرار دارند. نه بهطور کامل از چیزی طرفداری می‌کنند و نه بهطور کامل آن را رد می‌کنند. آنها در این دوگانگی، نه پشتی دارند و نه رویکرد خاصی.
چوگان قضا سوی زبرشان ببرد کهافتند گهی زیر سراسیمه چو گویند
هوش مصنوعی: سرنوشت مانند چوبی است که به سمت بالا پرتاب می‌شود و گاهی افراد در میان آشفتگی و بی نظمی به زمین میافتند، مانند توپ که به این سو و آن سو میغلتد.
رفتن نتوانند و بمقصد نگرانندنصف دلشان شاد که از راه بکویند
هوش مصنوعی: نمیتوانند بروند و نگران رسیدن به مقصود هستند. نیمی از دلشان شاد است که از راه به کوی معشوق میرسند.
عزمی که دو جا بستن کار زنانستمردان خدا فیض چنین راه نپویند
هوش مصنوعی: عزم و ارادهای که در دو نقطه متوقف می‌شود برای زنان است، ولی مردان خدا از چنین نعمتی بهرهمند نمیشوند و به چنین مسیری نمیروند.