غزل شمارهٔ ۴۱۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به احساساتی اشاره می‌کند که با یاد معشوق به وجود می‌آید. هرگاه که به یاد او می‌افتد، دروازه‌های خوشی به رویش گشوده می‌شود و نام او زندگی تازه‌ای به جانش می‌بخشد. چشمش از دیدن نامه‌ای که از طرف معشوق آمده، روشن می‌شود و از معنی آن فیض می‌برد. شاعر تاکید می‌کند که چشمانش نمی‌تواند به غیر از معشوق نگاه کند و در غیر این صورت، زیبایی او را نخواهد دید. او همچنین به تجلی حق در دل اشاره دارد که فقط زمانی ممکن است که دل از غیر خالی باشد و با چشم دل به حقیقت زیبایی نگاه کند. در نهایت، شاعر اشاره می‌کند که با وجود غم دل، همچنان انتظار معشوق را می‌کشد.
در سر چو خیال تو درآیددرهای فرح به رخ گشاید
هوش مصنوعی: وقتی که فکر تو در ذهنم حاضر می‌شود، درهای شادی و خوشحالی به روی من باز می‌شود.
هرگاه به یاد خاطر آئیفردوس برین به خاطر آید
هوش مصنوعی: هر زمان که به یاد تو بیفتم، به یاد جنت و بهشت میافتم.
نام تو چو بر زبان رانمهر موی زبان شود سراید
هوش مصنوعی: هرگاه نام تو را بر زبان بیاورم، هر دانه مویم به گفتگو در مورد تو مشغول می‌شود.
جان را بخشد حیات تازهپیکی که ز جانب تو آید
هوش مصنوعی: پیامی که از سوی تو بیاید، زندگی و روح تازه‌ای به جان می‌بخشد.
چشم از خط نامه نور گیردجان فیض ز معنیش رباید
هوش مصنوعی: چشم به نوشته مینگرد و از نور آن روح و جانش را دریافت می‌کند.
تا دیده به خون دل نشوئیحاشا که دوست رخ نماید
هوش مصنوعی: در هیچ شرایطی نباید انتظار داشته باشی که دوست محبوبی خود را به نمایش بگذارد، هنگامی که چشمهایت از اشک پر است و دل به درد آمده است.
چشم نگریسته در اغیارآن حسن و جمال را نشاید
هوش مصنوعی: چشم افرادی که به دیگران نگاه میکنند، لایق دیدن زیبایی و جذابیت واقعی نیست.
تا دل نکنی ز غیر خالیدر وی دلدار در نیاید
هوش مصنوعی: برای اینکه محبوبتان به سراغ شما بیاید، باید دلتان را از دیگران خالی کنید و فقط مختص او کنید.
حق در دل آن کند تجلیکاین آینه از سوی زداید
هوش مصنوعی: حقیقت در دل کسی آشکار می‌شود که آینه وجودش را پاک کرده باشد.
چشمی که گذر کند ز صورتمعنیش جمال می‌نماید
هوش مصنوعی: اگر چشمی از ظواهر دنیا عبور کند و به عمق معنا نگاه کند، زیبایی واقعی را مشاهده خواهد کرد.
چشم سر و سر گشوده دارمتا او ز کدام در در‌آید
هوش مصنوعی: چشمهام باز است تا ببینم او از کدام در می‌آید.
چون فیض دل شکسته دارداو را رسد ار غمی سراید
هوش مصنوعی: اگر کسی دلی شکسته و دردناک داشته باشد، چنانچه غم و اندوهی را بیان کند، آن غم به او خواهد رسید.