غزل شمارهٔ ۴۴۴
هوش مصنوعی: این شعر درباره تاثیر نوشیدنی‌ای خاص و روح‌افزا صحبت می‌کند که می‌تواند افراد را از حالت هشیاری به مستی و سرخوشی برساند. ساقی باید باده‌ای بیاورد که بتواند روح را شاد کند و غرور را کنار بزند. این نوشیدنی همچنین می‌تواند افراد را از خواب غفلت بیدار کرده و به روشن‌فکری و آگاهی برساند. شاعر به نوعی به اهمیت این می‌پردازد که هر کس با نوشیدن این باده می‌تواند از غم و اندوه رها شود و به اسرار و حقیقت زندگی پی ببرد. در نهایت، او از زاهدان و خودپسندان می‌خواهد که این می را بچشند و از قید خمار و دردسرهای زندگی آزاد شوند.
بکوش ساقی از آن باده ساغری دست آرکه بوی ان کند ارواح مست را هشیار
هوش مصنوعی: ساقی، تلاش کن تا از آن شراب خوشبو، لیوانی پر کنی که بوی آن حتی می‌تواند افرادی را که هوشیار هستند، به حالت مستی درآورد.
چو روح از آن بکشد دین و دل و بباد دهدچو عقل از آن بچشد افکند سر و دستار
هوش مصنوعی: زمانی که روح از چیزی سرشار شود، دین و دل را به پرواز در میآورد. اما وقتی عقل از آن بهرهبرداری کند، سر و دستاران را به زمین میزند.
بدل سرور بیارد ز سر غرور بردبدیده نور ببخشد خرد خرد ز خمار
هوش مصنوعی: کسی که به محبت و خدمتکاری پیش میآید، با خود استغنای کبر را میبرد و به جای آن، روشنایی و دانش را به قلبها میبخشد و آرامش را از حالت مستی به همراه میآورد.
بیک پیاله شود صد هزار عاقل مستهزار مست بیکجرعه زان شود هشیار
هوش مصنوعی: با یک فنجان از شراب، صد هزار مرد عاقل مست میشوند و هزار مرد مست با یک جرعه از آن، هشیار و بیدار میگردند.
ز کج رویش از آن می سپهر گردد راستز خواب غفلت از آن می جهان شود بیدار
هوش مصنوعی: وقتی که به وسیلهی زیبایی او، عالم به حالت صحیح خود بازگردد و از خواب غفلت بیدار شود، زیبایی و وجود او همچون شرابی است که جهان را بیدار و هوشیار می‌کند.
از آن مییء که شود زنده گر بمرده چکداز آن میی که بخار ار چگد شود گلزار
هوش مصنوعی: از میای که جان میبخشد و زنده می‌کند، اگر بر مردهای بریزد، او را زنده خواهد کرد؛ و اگر بخار آن می به عطر و گل تبدیل شود، به گلزار شگفتی میانجامد.
از آنشراب که بالفرض زاهد ار نوشدکند میا من مستیش محرم اسرار
هوش مصنوعی: بیت بیانگر این است که اگر زاهدی به نظرت نرسدت مینوشد، این را قبول نکن که او در مستیاش رازها را میداند. به بیان دیگر، کسی که به ظاهر زاهد است و به مشروب روی میآورد، به معنای واقعی رازهایی را نخواهد فهمید و در درک عمیق امور ناتوان است.
از آنشراب که گر منکری از آن بچشدبر غم انف خودش در زمان کند اقرار
هوش مصنوعی: هر کسی که از آن شراب بنوشد، حتی اگر منکری باشد، به ناچار زمانی به درد و مشکلات خود اعتراف خواهد کرد.
از آنشراب که گرمست این شراب خوردرهد ز بادهٔ انگور و از صداع و خمار
هوش مصنوعی: از نوشیدنی‌ای که خاصیت گرمی دارد بنوش، چون این شراب تو را از اثرات منفی بادهٔ انگور و حالتی که به سر میزند، میرهاند.
خیال آن می شیرین بکله شود افکندبصبر تلخ مکن کام فیض زود بیار
هوش مصنوعی: به یاد آوردن آن خیال شیرین، دل را شاد می‌کند. اما با صبر تلخ، کام خود را تلخ نگردان. زود به سراغ بهرهبرداری از آن برآیید.