غزل شمارهٔ ۵۴۸
هوش مصنوعی: این شعر به ارتباط عمیق انسان با خدا و جستجوی حقیقت اشاره دارد. شاعر از عشق و محبت الهی صحبت می‌کند و می‌گوید که تنها عشق الهی می‌تواند دل را آرام کند. او به سرگشتگی و آشفتگی دل در جستجوی حقیقت اشاره کرده و از خواننده می‌خواهد که از لذت‌های دنیوی بگذرد و به سمت آخرت و بهشت حرکت کند. در نهایت، شاعر بر ضرورت مبارزه با نفس و دوری از دنیای مادی تأکید می‌کند و از احساسات واقعی مانند اشک و آه به عنوان وسیله‌ای برای رسیدن به خدا یاد می‌کند.
در دلم تا جای کرد از لطف آن رشگ ملکغیر او تا ثبت کردم غیرت او کرد حک
هوش مصنوعی: در دل من جای گرفت از محبت او به سایرین حسادت کردم، از آنجا که غیرت او را ثبت کردم، باعث شد که آن حسادت پایدار بماند.
گفت فارغ ساز بهر من فان القلب لیگفتمش از جان برم فرمان فان الامر لک
هوش مصنوعی: گفتند که برای من آسودهام کن، زیرا دل به من تعلق دارد. من به او گفتم که از جانم فرمان میبرم، زیرا این کار به تو مربوط است.
رو بوصل تو نبردم چند گشتم کو بگوای دل سرگشته خون شووزره چشمم بچک
هوش مصنوعی: من دلم میخواست به تو نزدیک شوم، اما نتوانستم. حالا گلی به خود آوردم و میگویم ای دل بیقرار من، شیدا شو و زل بزن به چشمان من.
اشگ خونین از جگر میریز بر روی زمینآه آتشناک ار جان میرسان سوی فلک
هوش مصنوعی: گریهای پر از درد و اندوه از دل میریزد بر زمین، آهی جانسوز که به آسمان میرسد.
در جحیم نفس باشی چند با شیطان قریندر بهشت جان در آی و همنشین شو با ملک
هوش مصنوعی: مدت زیادی را در آتش نفس خود بگذران و با شیطان همنشین باش، اما وقتی که بهشت جان به تو روی آورد، در آنجا با فرشتگان همنشین شو.
گر تو مردی با هوای نفس میکن کارزارور نه مانند زنان چادر بسر بند و لچک
هوش مصنوعی: اگر تو مرد هستی، با نفس خود مبارزه کن و دست به کار شو، وگرنه مانند زنان، باید پوششی بر سر بگذاری و به سادگی زندگی کنی.
بگذر از دنیای دون وسعی کن بهر جنانبهر حورالعین گذر کن زین عجوز مشترک
هوش مصنوعی: از دنیا و وسوسههای پست آن عبور کن و تلاش کن برای رسیدن به بهشت و نیلوفران آبی. از این دنیا و زشتیهایش فاصله بگیر.
او بدور تو محیطست و توئی غافل ازودر میان آب و غافل ز آب میباشد سمک
هوش مصنوعی: او در اطراف توست و تو از او بیخبر هستی، در میانه آب نیز از آب بیخبر هستی.
آب و تابی در سخن باید که تاثیری کنداشک و آهی بایدت ای فیض آوردن کمک
هوش مصنوعی: برای تاثیر گذاشتن بر دیگران، سخن باید جاذبه و زیبایی خاصی داشته باشد و همچنین اظهاراتی همراه با احساس و اندوه، نیاز است تا به دلها نفوذ کند.