غزل شمارهٔ ۹۲۳
هوش مصنوعی: این شعر از شاعر به فردی خطاب می‌شود که به زیبایی‌های ظاهری و بتهای محبوب می‌نگرد. شاعر با تأکید بر ایمان خود و دست کم گرفتن نقش بت‌ها، به او یادآوری می‌کند که به جای دل باختن به زیبایی‌های گذرا، باید به خداوند توجه کند. او نشان می‌دهد که انسان بی‌روح و بی‌انگیزه، نمی‌تواند عشق و شوق واقعی را درک کند. در ادامه، شاعر گفتگویی دارد با معشوق خود که در آن از عشق و فراق سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که اگرچه توبه کرده، اما همچنان دل‌باخته و آسیب‌پذیر است. در نهایت، این شعر به نوعی از نبرد درونی و جستجوی معنای واقعی عشق و ایمان اشاره دارد.
ای که حیران سراپای بت سیمینیمرد اسلام نه‌ای برهمنی برهمنی
هوش مصنوعی: ای کسی که به زیبایی و ظرافت این معشوق حیران شدهای، تو که به آموزههای اسلام تعلق نداری، در واقع شبیه بتپرستان هستی.
در تماشای بتان روی دلت گر به خداستمؤمنی همچو منی همچو منی همچو منی
هوش مصنوعی: اگر در دل تو عشق به خدا وجود دارد و با دیدهی احترام به زیباییها مینگری، پس همچون من مؤمن باش و خودت را با من مقایسه کن.
ای که از گلشن رو نیست تو را برگ و نوابلبلی در چمنی در چمنی در چمنی
هوش مصنوعی: ای کسی که در گلستان نیستی، مانند بلبلانی که در چمنی سرود و خوشحالی ندارند.
جان نداری که نداری نظری با خوبانپای تا سر تن بی‌جان و سراپا بدنی
هوش مصنوعی: تو که جان نداری، پس با خوبان چگونه میتوانی نظر بیندازی؟ تو تنها یک بدن بی‌جان هستی که تمام وجودت تنها به همین جسم دنیوی محدود شده است.
گفتم از عشق تو جان ندهم دل نکنمگفت اگر در غم ما جان بدهی دل نکنی
هوش مصنوعی: گفتم برای عشق تو جانم را نمیدهم و قلبم را رها نخواهم کرد. او گفت: اگر در غم ما جانت را بدهی، قلبت را نیز رها نخواهی کرد.
گفتمش توبه نخواهم دگر این بار شکستگفت هی میشکنی میشکنی میشکنی
هوش مصنوعی: به او گفتم که دیگر نمیخواهم توبه کنم، اما او پاسخ داد که تو باز هم خواهی شکست، بارها و بارها.
گفتمش فیض نظر سوی بتان کی فکندگفت هی می‌فکنی می‌فکنی می‌فکنی
هوش مصنوعی: به او گفتم که عشق و توجه به معشوقان چه زمانی آغاز می‌شود، او پاسخ داد که تو فقط در حال فکر کردن به آن هستی و شک و تردید در دل داری.