بخش ۳ - سخن دقیقی
هوش مصنوعی: مدتی پس از ظهور یک درخت بزرگ و پرشاخ و برگ در ایوان گشتاسپ، زردشت به عنوان پیامبر به نزد شاه کیان آمد. او خرد و دین را به شاه معرفی کرد و از او خواست که به دین خداوند ایمان بیاورد. شاه به دعوت زردشت جواب مثبت داد و دستور داد تا برادرش فرخ زریر را که بیمار بود و در غم فرو رفته بود، خبر کنند.
زردشت به شاه گفت که با پذیرش دین، او از درد و رنج آزاد خواهد شد و بهبود خواهد یافت. شاه و دیگر بزرگ‌زادگان دین زردشت را پذیرفتند و به آن ایمان آوردند. نیکی و نور در دل‌های مردم جایگزین بدی‌ها شد و گشتاسپ سپاهیانش را به کشور فرستاد تا آیین زردشت را در سرتاسر سرزمین گسترش دهند.
در این میان، درخت سرو آزاد از بهشت به عنوان نمادی از پذیرش دین که گشتاسپ به آن دستور داده بود، در کشمر کاشته شد. این درخت بسیار بزرگ شد و کاخی زیبا در اطراف آن ساخته شد که به عنوان پرستشگاه مورد استفاده قرار گرفت. مردم به سوی این پرستشگاه می‌آمدند و از زردشت و تعالیمش پیروی می‌کردند.
در نهایت، گشتاسپ پیام‌هایی را به مردم سراسر جهان می‌فرستاد که آنان می‌توانند از پندها و آموزه‌های زردشت بهره‌مند شوند و از بت‌پرستی دوری کنند.
چو یک چند سالان برآمد بریندرختی پدید آمد اندر زمین
هوش مصنوعی: پس از گذشت چند سال، در زیر این درخت، چیزی از زمین رشد کرد و ظاهر شد.
در ایوان گشتاسپ بر سوی کاخدرختی گشن بود بسیار شاخ
هوش مصنوعی: در ایوان گشتاسپ، در کنار کاخ، درختی بزرگ و پر بار وجود داشت که شاخههای فراوانی داشت.
همه برگ وی پند و بارش خردکسی کو خرد پرورد کی مرد
هوش مصنوعی: تمامی پیامهای این شاعر حاکی از حکمت و دانش است. کسی که از خرد و اندیشه بهره‌مند باشد، میتواند به درستی در زندگی قدم بردارد.
خجسته پی و نام او زردهشتکه آهرمن بدکنش را بکشت
هوش مصنوعی: پیام این بیت به این معناست که نام و ویژگیهای فردی به نام زردهشت، مبارک و خوب است، زیرا او توانسته آهرمن، که نمایندهی بدی و بدکاری است، را از بین ببرد. در واقع، زردشت نشاندهندهی رستگاری و مبارزه با نیروهای منفی است.
به شاه کیان گفت پیغمبرمسوی تو خرد رهنمون آورم
هوش مصنوعی: به پادشاه کیان گفتم که من پیامبر هستم و در راستای تو، خرد و حکمت را برایت میآورم.
جهان آفرین گفت بپذیر دیننگه کن برین آسمان و زمین
هوش مصنوعی: آفریننده جهان فرمود که دین را بپذیر و به آسمان و زمین بنگر.
که بی‌خاک و آبش برآورده‌امنگه کن بدو تاش چون کرده‌ام
هوش مصنوعی: من بدون وجود خاک و آب او را خلق کرده‌ام، حال ببین چگونه او را بهدست آوردهام.
نگر تا تواند چنین کرد کسمگر من که هستم جهاندار و بس
هوش مصنوعی: نگاه کن، هیچ کس جز من نمیتواند چنین کاری انجام دهد، چون من تنها کسی هستم که بر جهان فرمانروایی میکنم.
گر ایدونک دانی که من کردم اینمرا خواند باید جهان‌آفرین
هوش مصنوعی: اگر میدانی که من چه کرده‌ام، پس باید خالق جهان مرا بشناسد.
ز گوینده بپذیر به دین اویبیاموز ازو راه و آیین اوی
هوش مصنوعی: از سخنان دیگران بهره ببر و از آموزه‌های آنها راه و روش زندگی را یاد بگیر.
نگر تا چه گوید بران کار کنخرد برگزین این جهان خوار کن
هوش مصنوعی: مراقب باش که چه میگوید، پس عاقلانه عمل کن و در انتخابهای خود دقت کن و این جهان را زیر سوال ببر.
بیاموز آیین و دین بهیکه بی‌دین ناخوب باشد مهی
هوش مصنوعی: بیاموز اصول و ارزشهای نیکو را، چرا که کسی که بدون دین باشد، زندگیاش ناخوشایند خواهد بود.
چو بشنید ازو شاه به دین بهپذیرفت ازو راه و آیین به
هوش مصنوعی: زمانی که شاه از او سخن را شنید، به دین او رو آورد و راه و آیینش را پذیرفت.
نبرده برادرش فرخ زریرکجا ژنده پیل آوریدی به زیر
هوش مصنوعی: برادر فرخ زریر کجا توانستهاست که فیل ژنده را به زیر بیاورد؟
ز شاهان شه پیر گشته به بلخجهان بر دل ریش او گشته تلخ
هوش مصنوعی: در بلخ، پادشاهی کهنسال شده و حالا زندگیاش به خاطر ناگواریهای دنیا تلخ و سخت شده است.
شده زار و بیمار و بی‌هوش و توشبه نزدیک او زهر مانند نوش
هوش مصنوعی: او به شدت دچار آسیب و ناراحتی شده و حالش بسیار بد است، به طوری که نزدیک او مانند نوشیدنی زهرآلود است.
سران و بزرگان و هر مهترانپزشکان دانا و ناموران
هوش مصنوعی: دانشمندان و بزرگانی که در میان رئیسان و افراد با نفوذ قرار دارند، پزشکان ماهر و شناخته شدهای هستند.
بر آن جادوی چارها ساختندنه سود آمد از هرچ انداختند
هوش مصنوعی: آنها بر پایهی جادو و ترفند زندگی کردند، اما از هر تلاشی که کردند، سود و فایدهای نبردند.
پس این زردهشت پیمبرش گفتکزو دین ایزد نشاید نهفت
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که زردشت، پیامبر، اعلام کرد که نمیتواند دین خدا را پنهان کند.
که چون دین پذیرد ز روز نخستشود رسته از درد و گردد درست
هوش مصنوعی: زمانی که انسان از آغاز، ایمان و دین را بپذیرد، از رنجها و دردها آزاد میشود و به آرامش و صحت دست مییابد.
شهنشاه و زین پس زریر سوارهمه دین پذیرنده از شهریار
هوش مصنوعی: شاه و زریر سوار، همه از فرمانروایی پیروی میکنند و دین را میپذیرند.
همه سوی شاه زمین آمدندببستند کشتی به دین آمدند
هوش مصنوعی: همه به سوی پادشاه دنیا آمدند و برای پیوستن به دین، کشتی را آماده کردند.
پدید آمد آن فره ایزدیبرفت از دل بد سگالان بدی
هوش مصنوعی: فرشتهای از نور و خوبی نمایان شد و از دل کسانی که فکر و اندیشههای بدی دارند، رخت بربست.
پر از نور مینو ببد دخمه‌هاوز آلودگی پاک شد تخمه‌ها
هوش مصنوعی: دخمهها پر از نور و زیبایی شدند و دانهها از آلودگی پاک شدند.
پس آزاده گشتاسپ برشد به گاهفرستاد هرسو به کشور سپاه
هوش مصنوعی: پس گشتاسپ آزاد شد و در زمانی مشخص، سپاهی به هر سوی کشور فرستاد.
پراگنده اندر جهان موبداننهاد از بر آذران گنبدان
هوش مصنوعی: موبدان در سراسر جهان پخش شدهاند و از بالای آذران، گنبدها را برپا کردهاند.
نخست آذر مهربرزین نهادبه کشمر نگر تا چه آیین نهاد
هوش مصنوعی: اول آذر مهربرزین (پرچم) را بر افراشت و نگاهی به کشور انداخت تا ببیند چه رستاخیزی را پایهگذاری کرده است.
یکی سرو آزاده بود از بهشتبه پیش در آذر آن را بکشت
هوش مصنوعی: یک درخت سرو آزاد از بهشت به زمین آمد و در آتش سوخت.
نبشتی بر زاد سرو سهیکه پذرفت گشتاسپ دین بهی
هوش مصنوعی: درخت سرو بلند و زیبایی را ننوشتی که گشتاسپ دین نیکو را پذیرفت.
گوا کرد مر سرو آزاد راچنین گستراند خرد داد را
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف زیبایی و استقامت سرو آزاد میپردازد که نماد بلندی و شکوه است. به نوعی، از خرد و دانایی در گستردن صفات خوب و ارزشمند در زندگی سخن میگوید.
چو چندی برآمد برین سالیانمران سرو استبر گشتش میان
هوش مصنوعی: چند سالی از عمر گذشته و درخت سرو هنوز استوار و ایستاده است.
چنان گشت آزاد سرو بلندکه برگرد او برنگشتی کمند
هوش مصنوعی: سرو بلند به قدری آزاد و رها شد که هیچ کمند و بندی نمیتواند او را به عقب بازگرداند.
چو بسیار برگشت و بسیار شاخبکرد از بر او یکی خوب کاخ
هوش مصنوعی: او بارها و بارها به سمت او بازگشت و بارها تغییر کرد تا اینکه در نهایت یک قصر زیبا برای او ساخت.
چهل رش به بالا و پهنا چهلنکرد از بنه اندرو آب و گل
هوش مصنوعی: چهل سر و پهنای آن به اندازه چهل اندازه از خاک و آب از زیر (زمین) بالا نیامده است.
دو ایوان برآورد از زر پاکزمینش ز سیم و ز عنبرش خاک
هوش مصنوعی: او دو ایوان از طلا ساخت و زمینش را از نقره و خاکش را از عطر خوش عنبر تشکیل داد.
برو بر نگارید جمشید راپرستنده مر ماه و خورشید را
هوش مصنوعی: برو و به معشوقه جمشید بگو که او پرستنده ماه و خورشید است.
فریدونش را نیز با گاوساربفرمود کردن برانجا نگار
هوش مصنوعی: فریدون نیز به گاوسار دستور داد که دختر زیبا را به آن‌جا ببرد.
همه مهتران را بر آن‌جا نگاشتنگر تا چنان کامگاری که داشت
هوش مصنوعی: تمام بزرگان و سرآمدان را در آن‌جا بنگر که چگونه به موفقیت و کامیابی دست یافتهاند.
چو نیکو شد آن نامور کاخ زربه دیوارها بر نشانده گهر
هوش مصنوعی: وقتی که آن کاخ زرین به زیبایی ساخته شد، گنجهای ارزشمند بر دیوارهای آن نصب شد.
به گردش یکی باره کرد آهنیننشست اندرو کرد شاه زمین
هوش مصنوعی: به دور خود گردشی کرد و بر روی آن نشسته، شاه زمین را در بر گرفت.
فرستاد هرسو به کشور پیامکه چون سرو کشمر به گیتی کدام
هوش مصنوعی: فرستاد در چهار گوشه جهان پیام داد که مانند سرو کاشمر در دنیا کدام کس هست؟
ز مینو فرستاد زی من خدایمرا گفت زینجا به مینو گرای
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که، خداوند به من فرمود که به دنیای زیبای مینو (بهشت) برو.
کنون هرک این پند من بشنویدپیاده سوی سرو کشمر روید
هوش مصنوعی: الان هرکس که این نصیحت مرا بشنود، باید به سمت درخت سرو کشمر برود.
بگیرید پند ار دهد زردهشتبه سوی بت چین بدارید پشت
هوش مصنوعی: اگر نصیحتی از زرتشت دریافت کردید، روی خود را به سمت بت چین برگردانید.
به برز و فر شاه ایرانیانببندید کشتی همه بر میان
هوش مصنوعی: در دشت و زمین شاه ایرانیان، کشتیها را در میانه آبها رها کنید.
در آیین پیشینیان منگریدبرین سایهٔ سروبن بگذرید
هوش مصنوعی: به رفتار و آداب گذشتگان نگاه نکنید و از این سایه درخت سروبن گذر کنید.
سوی گنبد آذر آرید رویبه فرمان پیغمبر راست‌گوی
هوش مصنوعی: به سوی گنبد آتشین بروید و به فرمان پیامبر راست بگویید.
پراگنده فرمانش اندر جهانسوی نامداران و سوی مهان
هوش مصنوعی: فرمان او در سراسر جهان به نامآوران و بزرگان میرسد.
همه نامداران به فرمان اویسوی سرو کشمر نهادند روی
هوش مصنوعی: تمام نامآوران و بزرگان تحت فرمان او، به سوی درختان سرو کشمر روی آوردند.
پرستشکده گشت زان سان که پشتببست اندرو دیو را زردهشت
هوش مصنوعی: ناگهان معبد تبدیل به جایی شد که دیو را از آن دور کردند و این باعث شد که محیط آن‌جا از هر نوع آسیب و خطر پاک شود.
بهشتیش خوان ار ندانی همیچرا سرو کشمرش خوانی همی
هوش مصنوعی: اگر نمیدانی بهشت چیست، چرا او را به نام "سرو کشمر" میخوانی؟
چراکش نخوانی نهال بهشتکه شاه کیانش به کشمر بکشت
هوش مصنوعی: چرا نهال بهشت را زشت بخوانی، در حالی که پادشاه کیان آن را در سرزمین کشمر نابود کرد؟