بخش ۷ - سخن دقیقی
هوش مصنوعی: در این متن، زریر سپهدار و اسفندیار برای شهریار (گشتاسپ) به چالش کشیده شده‌اند. آن‌ها شمشیرها را کشیده و تهدید می‌کنند که اگر کسی به فرمان فرمانروایی نپذیرد، جانش را خواهند گرفت. زریر با دلیری و صداقت به شاه می‌گوید که باید به ارجاسپ، دشمن، پاسخ دهد و این دستور مورد تایید گشتاسپ قرار می‌گیرد. سپس زریر و اسفندیار نامه‌ای به ارجاسپ می‌نویسند و او را تهدید می‌کنند که در صورتی که به کشورشان تجاوز کند، عواقب وخیمی برای او خواهد داشت. زریر در پایان تاکید می‌کند که اگر خدا بخواهد، به جنگ با دشمنان خواهد رفت و سرزمین آن‌ها را نابود خواهد کرد.
همان چون بگفت این سخن شهریارزریر سپهدار و اسفندیار
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که همانطور که شهریار زریر، فرمانده و سرباز دلیر گفت، این سخنان بیان شده است.
کشیدند شمشیر و گفتند اگرکسی باشد اندر جهان سربسر
هوش مصنوعی: شمشیرها را از نیام کشیدند و گفتند اگر کسی در این جهان وجود داشته باشد که با ما برابر باشد، بیاید.
که نپسندد او را به دین‌آوریسر اندر نیارد به فرمانبری
هوش مصنوعی: اگر کسی به خواستههای او پاسخ ندهد و او را نپسندد، هرگز تسلیم اطاعت نخواهد شد.
نیاید بدرگاه فرخنده شاهنبندد میان پیش رخشنده گاه
هوش مصنوعی: اگر کسی به پیشگاه پادشاه فرخنده و خوشبخت نرود، هیچکس نمیتواند در برابر جلوهگاه رخشندهاش قرار بگیرد.
نگیرد ازو راه و دین بهیمرین دین به را نباشد رهی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر کسی از راه و دین درست دور شود، نمیتواند به سعادت و خوشبختی دست پیدا کند. در واقع، دین صحیح راهی ندارد و بدون این دین، انسان نمیتواند به حقیقت و درستی برسد.
به شمشیر جان از تنش بر کنیمسرش را به دار برین بر کنیم
هوش مصنوعی: به وسیله شمشیر، جان او را از بدنش میگیریم و سرش را بر این دار میآویزیم.
سپهدار ایران که نامش زریرنبرده دلیری چو درنده شیر
هوش مصنوعی: رئیس سپاه ایران، که نامش زریر است، دلیری و شجاعتش مانند شیر درنده است.
به شاه جهان گفت آزاده‌وارکه دستور باشد مرا شهریار
هوش مصنوعی: او به پادشاه عالم با روحیهای آزاده گفت که بفرمایید من هم دولتمرد شما باشم.
که پاسخ کنم جادو ارجاسپ راپسند آمد این شاه گشتاسپ را
هوش مصنوعی: برای اینکه بتوانم به جادو پاسخ دهم، باید بدانم که آیا این نکته مورد پسند شاه گشتاسپ است یا خیر.
بدو گفت برخیز و پاسخ کنشنکال تگینان خلخ کنش
هوش مصنوعی: به او گفتند که با شتاب برخیز و پاسخ بده، زیرا کارهای مهم و دشواری در پیش است.
زریر گرانمایه و اسفندیارچو جاماسپ دستور ناباک‌دار
هوش مصنوعی: زریر، مردی با ارزش و برجسته، و اسفندیار، شخصیت معروف و نیرومند، مانند جاماسپ، که دبیری معروف و حکیم بود، هستند.
ز پیشش برفتند هر سه به همشده سر پر از کین و دلها دژم
هوش مصنوعی: از پیش او، هر سه نفر با هم رفتند و سرشان پر از دشمنی و دلهایشان ناراحت و غمگین بود.
نوشتند نامه به ارجاسپ زشتهم اندر خور آن کجا او نوشت
هوش مصنوعی: نامه‌ای زشت به ارجاسپ نوشتند که خود او هم شایستهاش بود.
زریر سپهبد گرفتش به دستچنان هم گشاده ببردش نبست
هوش مصنوعی: زریر سپهبد او را به طور آزادانه و بدون هیچگونه محدودیتی به دست گرفت و با خود برد.
سوی شاه برد و برو بر بخواندجهانجوی گشتاسپ خیره بماند
هوش مصنوعی: به سوی شاه رفت و برای او خواند. جهانجوی گشتاسپ در این حالت مبهوت و شگفتزده باقی ماند.
ز دانا سپهبد زریر سوارز جاماسپ و ز فرخ اسفندیار
هوش مصنوعی: سردار زریر، که فردی دانا و ماهر است، سوار بر اسبهای قهرمانان مشهور جاماسپ و فرخ اسفندیار است.
ببست و نوشت اندرو نام خویشفرستادگان را همه خواند پیش
هوش مصنوعی: او درب بسته را به نام خود نوشت و همه فرستادگان را به حضور خواند.
بگیرید گفت این و زی او بریدنگر زین سپس راه را نسپرید
هوش مصنوعی: بگیرید، اینجا می‌گوید که به گفتهها توجه کنید و از او جدا شوید. اما مراقب باشید؛ بعد از این، مسیر را از یاد نبرید.
که گر نیستی اندر استا و زندفرستاده را زینهار از گزند
هوش مصنوعی: اگر در اینجا و در این حال نیستی، از فرستادهی خود مراقبت کن و او را از آسیبها در امان نگهدار.
ازین خواب بیدارتان کردمیهمان زنده بر دارتان کردمی
هوش مصنوعی: من شما را از این خواب بیدار میکردم و همان کسی که زندهتان کرده، شما را بر دار میآورد.
چنین تا بدانستی آن گرگسارکه گردن نیازد ابا شهریار
هوش مصنوعی: وقتی فهمیدی که آن گرگ مانند، به شهریار احترام نمیگذارد و نیازی به او ندارد.
بینداخت نامه بگفتا رویدمرین را سوی ترک جادو برید
هوش مصنوعی: نامه را به زمین انداخت و گفت: این را به سمت ترک جادو ببرید.
بگویید هوشت فراز آمدستبه خون و به خاکت نیاز آمدست
هوش مصنوعی: بگویید که عقل و اندیشه در اوج و بلندی قرار گرفته و برای زنده ماندن به خون و خاک تو وابسته است.
زده باد گردنت خسته میانبه خاک اندرون ریخته استخوان
هوش مصنوعی: باد به گردن او خورده و او خسته شده است، به طوری که استخوانهایش در خاک پخش شده است.
درین ماه ار ایدونک خواهد خدایبپوشم به رزم آهنینه قبای
هوش مصنوعی: اگر در این ماه خداوند بخواهد، من در جنگ به زره و لباس آهنین خود را میپوشم.
به توران زمین اندر آرم سپاهکنم کشور گرگساران تباه
هوش مصنوعی: من در سرزمین توران سپاهی میآورم و کشور گرگساران را ویران میکنم.