بخش ۷
هوش مصنوعی: در این شعر، به توصیف رویدادی حماسی و عاشقانه پرداخته می‌شود. زمانی که کشور به وضعیتی تیره و غم‌انگیز افتاده، دختری به نام کنیزک به نزد اردشیر می‌آید و از دشواری‌های او سخن می‌گوید. اردشیر که جوانی شجاع و دلیر است، آرزوی گریز به ایران و شهر دلیران را دارد و از کنیزک دعوت می‌کند تا با او بیاید. کنیزک با او همدلی کرده و می‌گوید که او همیشه در کنار اردشیر خواهد بود.
در شب، کنیزک به جمع‌آوری جواهرات و دارایی‌ها می‌پردازد تا آماده سفر شوند. وقتی صبح می‌شود، اردوان غافل از دسیسه‌هاست و در حالی که نگهبانانش خواب هستند، اردشیر و کنیزک به پنهانی جواهرات را برمی‌دارند و با دو اسب گران‌قیمت به سمت پارس حرکت می‌کنند.
شاعر نشان می‌دهد که عشق و شجاعت در دل‌های جوانان وجود دارد و آنان برای رسیدن به آزادی و تحقق آرزوهایشان تلاش می‌کنند.
چو شد روی کشور به کردار قیرکنیزک بیامد بر اردشیر
هوش مصنوعی: وقتی که چهرهی کشور مانند قیر تاریک شد، دختری به نزد اردشیر آمد.
چو دریا برآشفت مرد جوانکه یک روز نشکیبی از اردوان
هوش مصنوعی: وقتی دریا طغیانی می‌کند، جوانی که روزی از اردوان نتوانسته بود تحمل کند، به تلاطم و شورش درمیآید.
کنیزک بگفت آنچ روشن‌روانهمی گفت با نامدار اردوان
هوش مصنوعی: دخترک گفت، آنچه را که روشنروان میگفت، با نامدار اردوان.
سخن چون ز گلنار زان سان شنیدشکیبایی و خامشی برگزید
هوش مصنوعی: وقتی کلامی را از گلنار شنید، تصمیم گرفت که صبر و سکوت را انتخاب کند.
دل مرد برنا شد از ماه تیزازان پس همی جست راه گریز
هوش مصنوعی: دل جوان بر اثر تیرماه پر از شگفتی و هیجان شد و از آن زمان به دنبال راهی برای فرار و رهایی بود.
بدو گفت گر من به ایران شومز ری سوی شهر دلیران شوم
هوش مصنوعی: به او گفت: اگر من به ایران بروم، از ری به سوی شهری که مشهور به دلیران است خواهم رفت.
تو با من سگالی که آیی به راهگر ایدر بباشی به نزدیک شاه
هوش مصنوعی: تو مثل سگی هستی که به فرمان صاحبش می‌آید؛ اگر در نزد پادشاه بمانی، به خوبی رفتار خواهی کرد.
اگر با من آیی توانگر شویهمان بر سر کشور افسر شوی
هوش مصنوعی: اگر با من بیایی، ثروتمند خواهی شد و در کنار من به مقام بلند و شرافت خواهی رسید.
چنین داد پاسخ که من بنده‌امنباشم جدا از تو تا زنده‌ام
هوش مصنوعی: من برای تو هستم و هیچگاه از تو جدا نخواهم بود تا زمانی که زنده‌ام.
همی گفت با لب پر از باد سردفرو ریخت از دیدگان آب زرد
هوش مصنوعی: او که با لبی پر از باد سرد صحبت میکرد، ناگهان اشک زرد از چشمانش جاری شد.
چنین گفت با ماه‌روی اردشیرکه فردا بباید شدن ناگزیر
هوش مصنوعی: اردشیر به زیبای ماهرو گفت که فردا ناچار باید به جایی برویم.
کنیزک بیامد به ایوان خویشبه کف برنهاده تن و جان خویش
هوش مصنوعی: دخترک به حیاط خانهاش آمد و جان و دلش را با خود به همراه داشت.
چو شد روی گیتی ز خورشید زردبه خم اندر آمد شب لاژورد
هوش مصنوعی: زمانی که زمین به رنگ زرد خورشید آغشته شد، شب به رنگ آبی تیره در افق ظاهر شد.
کنیزک در گنجها باز کردز هر گوهری جستن آغاز کرد
هوش مصنوعی: دخترک در گنجینهها را گشود و شروع به جستجو در میان جواهرات کرد.
ز یاقوت وز گوهر شاهوارز دینار چندانک بودش به کار
هوش مصنوعی: این بیت به تمجید از ارزش واقعی چیزها می‌پردازد و بیان می‌کند که جواهراتی مانند یاقوت و گوهر، و همچنین پول و دارایی، به اندازهای ارزش دارند که در کار و زندگی انسان مؤثر باشند. به عبارت دیگر، داشتههای مادی تنها زمانی اهمیت دارند که در خدمت رشد و پیشرفت فرد قرار گیرند.
بیامد به جایی که بودش نشستبدان خانه بنهاد گوهر ز دست
هوش مصنوعی: او به جایی رسید که در آنجا نشسته بود، و در آن خانه، گوهری را از دستش گذاشت.
همی بود تا شب برآمد ز کوهبخفت اردوان جای شد بی‌گروه
هوش مصنوعی: تا شب فرا رسید، اردوان از کوه پایین آمد و در مکانی بدون همراه استراحت کرد.
از ایوان بیامد به کردار تیربیاورد گوهر بر اردشیر
هوش مصنوعی: از ایوان به سمت پایین آمد و مانند تیر شتابان به سوی او رفت و گوهر را برای اردشیر آورد.
جهانجوی را دید جامی به دستنگهبان اسپان همه خفته مست
هوش مصنوعی: مردی که جستجوگر دنیا بود، جامی را در دست نگهبان اسبها مشاهده کرد که همه در خواب و مست بودند.
کجا مستشان کرده بود اردشیرکه وی خواست رفتن همی ناگزیر
هوش مصنوعی: اردشیر در کجا به میگساری مشغول بود که او ناچار شد به سفر برود؟
دو اسپ گرانمایه کرده گزینبر آخور چنان بود در زیر زین
هوش مصنوعی: دو اسب با ارزش و با کیفیت را انتخاب کردهاند و در پایان، این اسبها زیر زین به این شکل هستند.
جهانجوی چون روی گلنار دیدهمان گوهر و سرخ دینار دید
هوش مصنوعی: جهانجو وقتی گل نرگس را دید، همان زیبایی و ارزش را در آن پیدا کرد که در سکههای سرخ و قیمتی میبیند.
هم‌اندر زمان پیش بنهاد جامبزد بر سر تازی اسپان لگام
هوش مصنوعی: در گذشته، وقتی زمان مناسبی پیش آمد، جامی را بالا برد و بر سر اسبهای تازی لگام زد.
بپوشید خفتان و خود بر نشستیکی تیغ زهر آب داده به دست
هوش مصنوعی: لباسی مناسب بر تن کنید و با سر و سامانی به خود بیفتید؛ یکی شمشیری به دست بگیرید که زهر در آن نهفته است.
همان ماه‌رخ بر دگر بارگینشستند و رفتند یکبارگی
هوش مصنوعی: آن چهره زیبا دوباره نمایان شد و بدون معطلی رفت.
از ایوان سوی پارس بنهاد رویهمی رفت شادان دل و راه‌جوی
هوش مصنوعی: از ایوان به سمت پارس نگاه کرد و با دل شاد و امیدواری به راهش ادامه داد.