بخش ۱
پس از به تخت نشستن اردشیر جوان، بزرگان، نامداران و مردمان از پیر و جوان گرد او جمع میشوند تا نخستین سخنان و خطمشی پادشاه جدید را بشنوند. اردشیر با بیانی شیوا روی به پهلوانان و خردمندان کارآزموده میکند و عهد میبندد که پاسدار آیین و شکوه پادشاهان پیشین و دین الهی باشد. او با تأکید بر گسترش دادگری و یاد خداوند نیکیدهنده، وعده میدهد که نیکوکاران و خداپرستان را ارج نهد و ستمگران را به سختی مجازات کند. این سخنان خردمندانه مایه آرامش و امیدواری حاضران میشود. در پایان، پادشاه جوان فرماندهی سپاه ایران را به پهلوانی دادگر و وفادار به نام «پیروز خسرو» میسپارد و به مردم نوید میدهد که با وجود چنین دلاورِ شایستهای، سایه امنیت و شادمانی بر ایرانزمین گسترده خواهد ماند.
چو بنشست بر تخت شاه اردشیراز ایران برفتند برنا و پیر
هنگامی که شاه اردشیر بر تختِ پادشاهی نشست، پیر و جوان از سراسر ایران به دربار او آمدند.
بسی نامداران گشته کهنبدان تا چگونه سرآید سخن
بهویژه بسیاری از بزرگانِ نامدار و سالخورده گرد آمدند تا ببینند پادشاهِ جدید سخنش را چگونه آغاز میکند و چه سیاستی در پیش میگیرد.
زبان برگشاد اردشیر جوانچنین گفت کای کار دیده گوان
اردشیرِ جوان لب به سخن گشود و گفت: «ای پهلوانان و بزرگانِ باتجربه!
هر آنکس که برگاه شاهی نشستگشاده زبان باد و یزدان پرست
هر کس که بر تختِ پادشاهی مینشیند، باید راستگو (خوشبیان) و خداپرست باشد.
بر آیین شاهان پیشین رویمهمان از پس فره و دین رویم
ما دقیقاً بر راه و رسمِ پادشاهانِ گذشته حرکت خواهیم کرد و پیروِ «فرّه ایزدی» و دین خواهیم بود.
ز یزدان نیکی دهش یاد بادهمه کار و کردار ما داد باد
همواره به یادِ خداوندِ نیکیبخش هستیم و امیدوارم تمامِ رفتار و کردارِ ما بر پایهی عدل و داد باشد.
پرستندگان راهمه برکشیمستمگارگان را به خون درکشیم
ما مقامِ خدمتگزاران را بالا میبریم و ستمکاران را به خاک و خون خواهیم کشید.»
بسی کس به گفتارش آرام یافتاز آرام او هرکسی کام یافت
بسیاری از حاضران با شنیدنِ این سخنان آرامش یافتند و از این لحنِ آرامِ پادشاه، همگان امیدوار و دلشاد شدند.
به پیروز خسرو سپردم سپاهکه از داد شادست و شادان ز شاه
(اردشیر ادامه داد:) «من فرماندهیِ سپاه را به "پیروزِ خسرو" سپردهام؛ فرماندهی که دوستدارِ عدالت و وفادار به پادشاه است.
به ایران چو باشد چنو پهلوانبمانید شادان و روشن روان
تا زمانی که پهلوانی چون او در ایران حضور دارد، شما نیز شاد و آسودهخاطر بمانید.»