بخش ۸
هوش مصنوعی: در این متن، به یک گفت‌وگوی میان پهلوانان و جنگجویان پرداخته می‌شود. وزان به سرکشان می‌گوید که او یک نامدار و دلاور می‌خواهد تا سر یکی از دشمنان را به نزد او بیاورد. بهرام، یک پهلوان، به سرکشان هشدار می‌دهد که از خدای خورشید و ماه بترسند و به قدرت و شجاعت کیخسرو اشاره می‌کند که او به تنهایی از صد جنگجو برتر است. این سخنان باعث می‌شود که جنگجویان از جنگ بازگردند.
سپس یکی از جنگجویان به نام تخوار، دلش پر از خشم است و می‌گوید که بهرام در جنگ حاضر نیست و او باید برای نبرد آماده باشد. او معتقد است هرکسی در جنگ می‌تواند شکست بخورد. اما تخوار به او پاسخ می‌دهد که این زمان در جنگ باید عملی کرد و نباید به صحبت‌ها اکتفا کرد.
شخصی به نام ریونیز با تیر زدن به طرف تخوار او را زمین‌گیر می‌کند و تغییراتی در اوضاع به وجود می‌آید. داستان به ما می‌آموزد که بدی‌ها و خصایص ناپسند می‌توانند عواقب بدی را به همراه داشته باشند و افراد باید در برابر دشمنان هوشیار باشند.
وزان پس چنین گفت با سرکشانکه ای نامداران گردنکشان
هوش مصنوعی: پس او با سرکشان و گردنکشان به گفتگو پرداخت و به آنها گفت: ای ناموران.
یکی نامور خواهم و نامجویکز ایدر نهد سوی آن ترک روی
هوش مصنوعی: من به دنبال یک نفر معروف و نام‌آور هستم که از اینجا به سوی آن ترک زیبا برود.
سرش را ببرد بخنجر ز تنبپیش من آرد بدین انجمن
هوش مصنوعی: سرش را به وسیله خنجر ببرد و بدنش را پیش من به این جمع بیاورد.
میان را ببست اندران ریونیزهمی زان نبردش سرآمد قفیز
هوش مصنوعی: در دل جنگ و نبردی که برپا شده، زمان برای او به پایان رسیده و دیگر نمیتواند ادامه دهد.
بدو گفت بهرام کای پهلوانمکن هیچ برخیره تیره روان
هوش مصنوعی: بهرام به قهرمان گفت: ای قهرمان، هیچگاه به افکار تاریک و منفی توجه نکن.
بترس از خداوند خورشید و ماهدلت را بشرم آور از روی شاه
هوش مصنوعی: از خداوند بترس، زیرا مانند خورشید و ماه در دل تو تابناک هستند. از نگاه شاه و مقام او باید شرم بکشی.
که پیوند اویست و همزاد اویسواریست نام‌آور و جنگ‌جوی
هوش مصنوعی: این شعر به ارتباط میان دو شخص اشاره دارد که یکی از آنها به عنوان یک نیروی قوی و نام‌آور در میدان جنگ شناخته می‌شود. پیوند و نسبت میان این دو عمیق و خاص است، به گونهای که یکی مکمل و همزاد دیگری محسوب می‌شود.
که گر یک سوار از میان سپاهشود نزد آن پرهنر پور شاه
هوش مصنوعی: اگر یک سوار از میان سپاه بیرون بیاید، نزد پسر شاه که هنرمند و بااستعداد است میرود.
ز چنگش رهایی نیابد بجانغم آری همی بر دل شادمان
هوش مصنوعی: از دست او نمیتوان رهایی یافت، زیرا غم همچنان بر دل شاداب و خوشحال تاثیر میگذارد.
سپهبد شد آشفته از گفت اوینبد پند بهرام یل جفت اوی
هوش مصنوعی: سردار جنگ به خاطر صحبتهای او دچار نگرانی و آشفتگی شد، زیرا پند و نصیحت بهرام، قهرمان بزرگ، او را به فکر فرو برد.
بفرمود تا نامبردار چندبتازند نزدیک کوه بلند
هوش مصنوعی: فرمان داد تا افرادی شناختهشده و برجسته به سمت کوه بلند بروند و تند و به سرعت حرکت کنند.
ز گردان فراوان برون تاختندنبرد وراگردن افراختند
هوش مصنوعی: از میان انبوه دشمنان بیرون آمدند و به جنگ آنها شتافتند و با اعتماد به نفس ایستادند.
بدیشان چنین گفت بهرام گردکه این کار یکسر مدارید خرد
هوش مصنوعی: بهرام به آنها گفت که این کار را به طور کامل بر اساس عقل و تدبیر انجام ندهید.
بدان کوه سر خویش کیخسروستکه یک موی او به ز صد پهلوست
هوش مصنوعی: باید بدانید که برتری و عظمت کیخسرو همانند کوهی است، چرا که ارزش یک تار موی او از صد نفر دیگر بیشتر است.
هران کس که روی سیاوش بدیدنیارد ز دیدار او آرمید
هوش مصنوعی: هر کسی که چهره سیاوش را دیده باشد، نمیتواند از یادآوری او آرام بگیرد.
چو بهرام داد از فرود این نشانز ره بازگشتند گردنکشان
هوش مصنوعی: زمانی که بهرام از پایین آمدن این نشانه آگاه شد، سرانجام گردنکشها از مسیر خود بازگشتند.
بیامد دگرباره داماد طوسهمی کرد گردون برو بر فسوس
هوش مصنوعی: داماد طوس دوباره به سوی فسوس آمد و در حال گردش و گذر بود.
ز راه چرم بر سپدکوه شددلش پرجفا بود نستوه شد
هوش مصنوعی: او با دل پر از درد و رنج، از راه چرم به کوه سپدکوه رفت و هیچ تسلیم نشد.
چو از تیغ بالا فرودش بدیدز قربان کمان کیان برکشید
هوش مصنوعی: زمانی که او را دید که با تیغی بالا و پایین میرود، کمان کیانی را به نشانه قربانی بر افراشت.
چنین گفت با رزم دیده تخوارکه طوس آن سخنها گرفتست خوار
هوش مصنوعی: تخوار به جنگجو اشاره می‌کند که طوس آن سخنان را به طور جدی و با اهمیت شنیده و پذیرفته است.
که آمد سواری و بهرام نیستمرا دل درشتست و پدرام نیست
هوش مصنوعی: یک سوار می‌آید و بهرام کنارم نیست؛ دل من جسور است و پدرام در کنارم نیست.
ببین تا مگر یادت آید که کیستسراپای در آهن از بهر چیست
هوش مصنوعی: نگاهی به اطراف بینداز تا شاید به یاد بیاوری که چه کسی است که تمام وجودش از آهن ساخته شده و برای چه هدفی اینگونه است.
چنین داد پاسخ مر او را تخوارکه این ریونیزست گرد و سوار
هوش مصنوعی: پاسخ او را به این گونه داد که این فرد همان طور که میبینید، سوار بر اسب و در حالت آمادهباش است.
چهل خواهرستش چو خرم بهارپسر خود جزین نیست اندر تبار
هوش مصنوعی: چهل خواهر مثل بهار خوش و خرم است، اما در خانوادهاش فقط یک پسر دارد.
فریبنده و ریمن و چاپلوسدلیر و جوانست و داماد طوس
هوش مصنوعی: نوجوانی با ظاهر فریبنده و خوشزبان است که جرأت و شجاعت دارد و به تازگی به خانوادهای مهم وابسته شده است.
چنین گفت با مرد بینا فرودکه هنگام جنگ این نباید شنود
هوش مصنوعی: او به مرد بینا گفت که در زمان جنگ نباید به حرفها و آوازها گوش داد.
چو آید به پیکار کنداورانبخوابمش بر دامن خواهران
هوش مصنوعی: وقتی جنگ به پا می‌شود، من در دامن خواهرانم میخوابم.
بدو گر کند باد کلکم گذاراگر زنده ماند بمردم مدار
هوش مصنوعی: اگر باد دمی به من برخورد کند و بگذرد، اگر زنده ماندم، حواست باشد که همچنان در کنارم بمانی و مرا ترک نکنی.
بتیر اسپ بیجان کنم گر سوارچه گویی تو ای کار دیده تخوار
هوش مصنوعی: اگر سوار شوم و با تیر به اسب بیجان بزنم، چه میگویی ای کسی که تجربهات را دیدهام؟
بدو گفت بر مرد بگشای برمگر طوس را زو بسوزد جگر
هوش مصنوعی: به او گفت: بر مرد به او اجازه بده که شاید طوس از این موضوع به شدت عصبانی شود.
بداند که تو دل بیاراستیکه بااو همی آشتی خواستی
هوش مصنوعی: بداند که تو قلبی زیبا و آراسته داری و به خاطر او تلاش میکنی تا صلح و دوستی را حفظ کنی.
چنین با تو بر خیره جنگ آوردهمی بر برادرت ننگ آورد
هوش مصنوعی: این است که در گور برادرت، جنگی را به راه میاندازی که باعث ننگ و عیب برای تو خواهد شد.
چو از دور نزدیک شد ریونیزبزه برکشید آن خمانیده شیز
هوش مصنوعی: زمانی که ریونیز به دور نزدیک شد، بزه را برداشت و آن شیز که خم شده بود را به بالا کشید.
ز بالا خدنگی بزد بر برشکه بر دوخت با ترگ رومی سرش
هوش مصنوعی: از پشت نور بالا، تیر زیبایی به او زده شد که سرش را با لطافت و زیبایی زینت بخشید.
بیفتاد و برگشت زو اسپ تیزبخاک اندر آمد سر ریو نیز
هوش مصنوعی: سوارکار از اسبش به زمین افتاد و سر ریو بر خاک فرود آمد.
ببالا چو طوس از میم بنگریدشد آن کوه بر چشم او ناپدید
هوش مصنوعی: زمانی که طوس به بالای کوه نگاه کرد، آن کوه در نظر او ناپدید شد.
چنین داستان زد یکی پرخردکه از خوی بد کوه کیفر برد
هوش مصنوعی: یکی از افراد باهوش داستانی را بیان کرد که نشان می‌دهد چگونه شخصی به خاطر کردار ناپسندش مجازات سنگینی را تحمل کرده است.