بخش ۱۸
هوش مصنوعی: در این متن، به توصیف یک نبرد حماسی بین ایرانیان و ترکان میپردازد. خورشید طلوع میکند و شب به آرامی میآید. مردان جنگجو در حال آمادهسازی برای نبرد هستند. تژاو، سپهبد ترکها، خود را برای جنگ آماده میکند و از گیو، دلاور ایرانی، میخواهد که با او نجنگد. گیو او را به خاطر کمبود نیرو و جنگجوییهایش سرزنش میکند و میگوید که باید با تمام نیرو و شجاعت وارد نبرد شوند.
نبرد آغاز میشود و در آن، کشتههای زیادی از هر دو طرف به زمین میافتند. تژاو به سختی مجروح میشود و بیژن، یکی از دلاوران ایران، موفق میشود تاج او را برباید. سپس، تژاو از جنگ گریز کرده و به نزد افراسیاب میرود و او را در جریان اوضاع قرار میدهد.
افراسیاب از این وضعیت نگران میشود و دستور میدهد تا سپاه بیشتری را به میدان نبرد اعزام کنند. او متوجه میشود که نیروهای ایرانی بسیار قوی و آماده هستند. نبرد ادامه مییابد و دو طرف به شدت درگیر میشوند. این متن تصویرگر دلاوری و شجاعت جنگجویان است و تنشها و حماسههای جنگی را به خوبی نشان میدهد.
چو خورشید بر زد ز گردون درفشدم شب شد از خنجر او بنفش
هوش مصنوعی: زمانی که خورشید از آسمان نمایان شد، رنگ آسمان به بنفشی بدل گشت، گویی که شب با خنجر این نور خورشید قطع شده باشد.
غمی شد دل مرد پرخاشجویبدانست کو را بد آمد بروی
هوش مصنوعی: دل مردی پرخاشجو غمگین شد، چون متوجه شد که کسی از روی او ناراحت شده است.
برآمد خروش خروس و چکاوکبوده نیامد بنزد تژاو
هوش مصنوعی: صدای خروس و چکاوک بلند شد، اما کبک به نزدیک تژاو نیامد.
سپاهی که بودند با او بخواندوزان جایگه تیز لشکر براند
هوش مصنوعی: سربازانی که همراه او هستند، با صدای بلند به او میخوانند و از آنجا سریعاً لشکر را به جلو میرانند.
تژاو سپهبد بشد با سپاهبایران خروش آمد از دیده‌گاه
هوش مصنوعی: سپهبد تژاو با نیروی خود به ایران آمد و صدای جنگ از دور شنیده شد.
که آمد سپاهی ز ترکان بجنگسپهبد نهنگی درفشی پلنگ
هوش مصنوعی: گروهی از سپاهیان ترکان برای جنگی به میدان آمدهاند و در این نبرد، سپهبدی به نام نهنگ با علم و پرچم پلنگ به پیش رفته است.
ز گردنکشان پیش او رفت گیوتنی چند با او ز گردان نیو
هوش مصنوعی: گیو به سوی گردنکشان رفت و تعداد کمی از همراهانش را با خود برد.
برآشفت و نامش بپرسید زویچنین گفت کای مرد پرخاشجوی
هوش مصنوعی: او برآشفت و از او پرسیدند نامش را. او گفت: ای مردی که همیشه در حال جدال و خشم هستی.
بدین مایه مردم بجنگ آمدیز هامون بکام نهنگ آمدی
هوش مصنوعی: به این مقدار، تو به میدان جنگ آمدهای؛ از جایی دور به خاطر نهنگ به اینجا رسیدهای.
بپاسخ چنین گفت کای نامدارببینی کنون رزم شیر سوار
هوش مصنوعی: او به پاسخ گفت: ای فرد بزرگوار، اکنون ببین چگونه جنگ شیر سوار است.
بگیتی تژاوست نام مرابهر دم برآرند کام مرا
هوش مصنوعی: در دنیا، نام من همیشه بر زبانهاست و هر لحظه یاد من میشود و این باعث میشود که خواستههایم برآورده شود.
نژادم بگوهر از ایران بدستز گردان وز پشت شیران بدست
هوش مصنوعی: من از نژادی اصیل و با ارزش از سرزمین ایران هستم که قدرت و دلیریام به خاطر اجدادم است که به مانند شیران قوی و نیرومندند.
کنون مرزبانم بدین تخت و گاهنگین بزرگان و داماد شاه
هوش مصنوعی: الان من نگهبان این تخت و جایگاه هستم که جواهری از بزرگان و داماد شاه به حساب میآید.
بدو گفت گیو اینکه گفتی مگویکه تیره شود زین سخن آبروی
هوش مصنوعی: به او گفت گیو که نگو چیزی که باعث شود آبروی تو به خطر بیفتد.
از ایران بتوران که دارد نشستمگر خوردنش خون بود گر کبست
هوش مصنوعی: از ایران به سمت توران رفته است و تنها نشستن در آنجا میتواند متوجه شود که آیا خوردن او خونین خواهد بود یا نه، حتی اگر کبک هم باشد.
اگر مرزبانی و داماد شاهچرا بیشتر زین نداری سپاه
هوش مصنوعی: اگر تو مرزبان و داماد شاه هستی، پس چرا سپاه بیشتری در اختیار نداری؟
بدین مایه لشکر تو تندی مجویبتندی بپیش دلیران مپوی
هوش مصنوعی: با این قدرت و توانایی، به دنبال جنگجویان نرو و در برابر دلیران قدم نگذار.
که این پرهنر نامدار دلیرسر مرزبان اندر آرد بزیر
هوش مصنوعی: این فرد شجاع و هنرمند، که در میدان نبرد بینظیر است، سپاه را به شکست خواهد کشاند.
گر اایدونک فرمان کنی با سپاهبایران خرامی بنزدیک شاه
هوش مصنوعی: اگر با سپاه خود به ایران بیایی و فرماندهی کنی، به نزد شاه خواهی رفت.
کنون پیش طوس سپهبد شویبگویی و گفتار او بشنوی
هوش مصنوعی: الان به پیش طوس، فرمانده سپاه برو و به او بگو و سخنانش را بشنو.
ستانمت زو خلعت و خواستهپرستنده و اسپ آراسته
هوش مصنوعی: به تو لباس و هدیهای میدهم که شایسته و دوستداشتنی باشد، و همچنین اسبی زیبا و آراسته برایت آماده میکنم.
تژاو فریبنده گفت ای دلیردرفش مرا کس نیارد بزیر
هوش مصنوعی: در اینجا سخنی از یک فرد شجاع است که به دیگری میگوید: ای دلیر، پرچم من را هیچکس نمیتواند به زیر آورد. این جمله نشاندهندهی احساس قدرت و اعتماد به نفس فرد است و به نوعی از استقامت و ایستادگی در برابر چالشها خبر میدهد.
مرا ایدر اکنون نگینست و گاهپرستنده و گنج و تاج و سپاه
هوش مصنوعی: در حال حاضر من هیچ چیز باارزش و مهمی ندارم و در عوض فقط به پرستش و آرزوهای خود مشغولم. من نه زر و زیور دارم، نه قدرت و مقام، و نه حتی سربازانی برای حمایت.
همان مرز و شاهی چو افراسیابکس این را ز ایران نبیند بخواب
هوش مصنوعی: اگر کسی از ایران خواب ببیند، نه مرز و بوم آن را میبیند و نه قدرت و سلطنت افراسیاب را.
پرستار وز مادیانان گلهبدشت گروگرد کرده یله
هوش مصنوعی: پرستار و گلهدار در دشت، در حال مراقبت از مادیانها و گله هستند و آنها را از خطرات دور نگه میدارند.
تو این اندکی لشکر من مبینمراجوی با گرز بر پشت زین
هوش مصنوعی: به تو میگویم که این تعداد اندک نیروی من را دست کم نگیر و از مقابله با من بپرهیز، زیرا قدرتی در زیر این زین نهفته است که ممکن است تو را به سختی وادار کند.
من امروز با این سپاه آن کنمکزین آمدن تان پشیمان کنم
هوش مصنوعی: امروز با این نیروها کارهایی انجام میدهم که باعث شدم شما از آمدنتان پشیمان شوید.
چنین گفت بیژن بفرخ پدرکه ای نامور گرد پرخاشخر
هوش مصنوعی: بیژن به پدرش فرخ گفت که ای پدر بزرگوار و معروف، تو همانند گردی هستی که در برابر خشم و پرخاشگری قرار میگیری.
سرافراز و بیداردل پهلوانبه پیری نه آنی که بودی جوان
هوش مصنوعی: پهلوانی که در دوران پیری هم با عزت و هوشیاری زندگی میکند، همان کسی نیست که در جوانی جوانمرد و پرنشاط بود.
ترا با تژاو این همه پند چیستبترکی چنین مهر و پیوند چیست
هوش مصنوعی: چرا تو با این همه تجربه و آگاهی، به این راحتی از عشق و پیوند خود دست میکشی؟
همی گرز و خنجر بباید کشیددل و مغز ایشان بباید درید
هوش مصنوعی: برای پیروزی بر دشمنان، باید همواره سلاح را آماده کرد و در صورت لزوم، به دل و جان آنها حمله کرد.
برانگیخت اسپ و برآمد خروشنهادند گوپال و خنجر بدوش
هوش مصنوعی: اسب را به حرکت درآوردند و صدای بلندی برخاست. گوپال و خنجر به کمر، آماده شدند.
یکی تیره گرد از میان بردمیدبدان سان که خورشید شد ناپدید
هوش مصنوعی: من یک سایه تاریک را از وسط کنار زدم، به طوری که خورشید ناپدید شد.
جهان شد چو آبار بهمن سیاهستاره ندیدند روشن نه ماه
هوش مصنوعی: جهان مانند سیلابی از برف سیاه شده است و در آن هیچ ستارهای دیده نمیشود و نه حتی ماهی روشن.
بقلب سپاه اندرون گیو گردهمی از جهان روشنایی ببرد
هوش مصنوعی: در دل سپاه، گیو جمع میشود و از جهان نور و روشنی را میگیرد.
بپیش اندرون بیژن تیزچنگهمی بزمگاه آمدش جای جنگ
هوش مصنوعی: بیژن با سرعت و شجاعت به محلی رفت که باید در آنجا نبرد کند و شاهد جنگ بود.
وزان سوی با تاج بر سر تژاوکه بودیش با شیر درنده تاو
هوش مصنوعی: از آن سو، کسی با تاج بر سر بود که او را با شیر درنده تشبیه میکردند.
یلانش همه نیک‌مردان و شیرکه هرگز نشدشان دل از رزم سیر
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف مردان شجاع و دلیر میپردازد که همیشه آمادهی نبرد و جنگ هستند و هیچ وقت از مبارزه و جنگیدن خسته نمیشوند. این افراد به عنوان نمونهای از نیک‌مردان و دلیران معرفی میشوند که همواره در حال مبارزه و دفاع از آرمانهای خود هستند.
بسی برنیامد برین روزگارکه آن ترک سیر آمد از کارزار
هوش مصنوعی: در این دوران، بارها دیده شده که آن شخص زیبا به میدان جنگ نیامده است.
سه بهره ز توران سپه کشته شدسربخت آن ترک برگشته شد
هوش مصنوعی: سه گروه از نیروهای توران به دست سپاه کشته شدند و این باعث شد که بخت آن ترک به خوبی تغییر کند.
همی شد گریزان تژاو دلیرپسش بیژن گیو برسان شیر
هوش مصنوعی: تژاو دلیر از میدان میگریخت و بیژن گیو به او نزدیک میشد.
خروشان و جوشان و نیزه بدستتو گفتی که غرنده شیرست مست
هوش مصنوعی: تو در حال غرش و جنب و جوش با نیزه به دست هستی و انگار که شیر مستی که غر میزند.
یکی نیزه زد بر میان تژاونماند آن زمان با تژاو ایچ تاو
هوش مصنوعی: یک نفر ضربهای به موجودی به نام تژاو زد و در آن لحظه هیچ اثری از تژاو باقی نماند.
گراینده بدبند رومی زرهبپیچید و بگشاد بند گره
هوش مصنوعی: دلاور رومی که در جنگ به تنگنا افتاده بود، زره خود را کنار زد و گرهها را باز کرد.
بیفگند نیزه بیازید چنگچو بر کوه بر غرم تازد پلنگ
هوش مصنوعی: نمیگذارد نیرویی که در نبرد وجود دارد، به راحتی از آن گذر کرد. مثل اینکه اگر پلنگی بر کوه حمله کند، همه چیز را به هم میریزد و آسیب میزند.
بدان سان که شاهین رباید چکاوربود آن گرانمایه تاج تژاو
هوش مصنوعی: به روال یک شاهین که به آسانی طعمهاش را میرباید، آن جواهر گرانبها نیز به دست فردی با توانایی و مهارت ویژهای گرفته شد.
که افراسیابش بسر برنهادنبودی جدا زو بخواب و بیاد
هوش مصنوعی: افراسیاب بر او فشار آورده و او هیچگاه از خواب و یاد او جدا نمیشود.
چنین تا در دژ همی تاخت اسپپس‌اندرش بیژن چو آذرگشسپ
هوش مصنوعی: بهگونهای که در دیوار قلعه به جلو میتازد، اسب بیژن مانند آذرگشسپ در درون آن میدود.
چو نزدیکی دژ رسید اسپنویبیامد خروشان پر از آب روی
هوش مصنوعی: وقتی به نزدیکی دژ رسیدند، اسبی با سری پر آب و خروشان به جلو آمد.
که از کین چنین پشت برگاشتیبدین دژ مرا خوار بگذاشتی
هوش مصنوعی: از روی کینه، به این وضع بدی که به من ایجاد کردی، مرا در این دژ به حال خود رها کردی و بیاحترامی کردی.
سزد گر ز پس برنشانی مرابدین ره بدشمن نمانی مرا
هوش مصنوعی: اگر تو در این راه، مرا به صف دشمنان برگردانی، این کار سزاوار است.
تژاو سرافراز را دل بسوختبکردار آتش رخش برفروخت
هوش مصنوعی: دل به عشق شخصی آتشین و سرفراز سوخته است، چراکه زیبایی و ظاهری خیرهکننده او باعث شعلهور شدن این احساس شده است.
فراز اسپنوی و تژاو از نشیببدو داد در تاختن یک رکیب
هوش مصنوعی: تپههای بلند و سرسبز را یک نشانهای از تلاش و جنگجویی به نمایش میگذارند، گویی که از دل نشیبها و دشواریها، نیرویی برای پیروزی بر حریف برمیخیزد.
پس اندر نشاندش چو ماه دمانبرآمد ز جا باره زیرش دنان
هوش مصنوعی: سپس او را مثل ماه در زمان خود نشاند و در آن لحظه که ماه از جا بلند شد، زیر او دانهها قرار گرفت.
همی تاخت چون گرد با اسپنویسوی راه توران نهادند روی
هوش مصنوعی: او همچون گردی که در باد میخزد، با اسبی فربه و نیرومند به سمت راه توران به پیش میرود.
زمانی دوید اسپ جنگی تژاونماند ایچ با اسپ و با مرد تاو
هوش مصنوعی: در گذشته، اسبی تند و چابک در میدان جنگ دوید و هیچ چیزی نتوانست او را متوقف کند، نه دیگر اسبها و نه مردان جنگی.
تژاو آن زمان با پرستنده گفتکه دشوار کار آمد ای خوب جفت
هوش مصنوعی: در آن زمان، تژاو به پرستنده گفت که این کار برای او دشوار است، ای عزیزترین همراه.
فروماند این اسپ جنگی ز کارز پس بدسگال آمد و پیش غار
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف وضعیتی میپردازد که یک اسب جنگی خسته و ناتوان از ادامه کار، به پشت و در مقابل دشمن و در نزدیکی غاری قرار گرفته است. به عبارتی، این وضعیت نشاندهندهی ضعف و ناامیدی در مقابله با چالشها و دشواریهاست.
اگر دور از ایدر به بیژن رسمبکام بداندیش دشمن رسم
هوش مصنوعی: اگر به بیژن برسم، ممکن است به خاطر دشمن بداندیش، دچار مشکل شوم.
ترا نیست دشمن بیکبارگیبمان تا برانم من این بارگی
هوش مصنوعی: تو دشمنی نداری که یکباره به جنگ بیفتی، صبر کن تا من این بار تو را شکست دهم.
فرود آمد از اسپ او اسپنویتژاو از غم او پر از آب روی
هوش مصنوعی: اسب او از شدت غم به زمین افتاد و چهرهاش پر از اشک شد.
سبکبار شد اسپ و تندی گرفتپسش بیژن گیو کندی گرفت
هوش مصنوعی: اسب به سرعت پیش رفت و بیژن گیو به دنبال او به حرکت درآمد.
چو دید آن رخ ماه‌روی اسپنویز گلبرگ روی و پر از مشک موی
هوش مصنوعی: وقتی آن چهره زیبا را دید که مانند ماه میتابد و همچون گلبرگ نرم و با موهایی معطر به مشکی است.
پس پشت خویش اندرش جای کردسوی لشکر پهلوان رای کرد
هوش مصنوعی: او پس از اینکه به خود اطمینان یافت، به سمت لشکر قهرمان حرکت کرد و بر اساس تدبیر خود اقدام نمود.
بشادی بیامد بدرگاه طوسز درگاه برخاست آوای کوس
هوش مصنوعی: به خوشحالی، پیغام شادمانی از طرف طوس رسید و نوای شادی از درگاه بلند شد.
که بیدار دل شیر جنگی سواردمان با شکار آمد از مرغزار
هوش مصنوعی: یک دل شجاع و بیدار مانند شیر جنگی، در زمان صبح با شکار از دشت و مرتع به سمت هدف خود میآید.
سپهدار و گردان پرخاشجویبویرانی دژ نهادند روی
هوش مصنوعی: سردار و جنگجویان غیور بویر احاطهای بر دژ ایجاد کردند.
ازان پس برفتند سوی گلهکه بودند بر دشت ترکان یله
هوش مصنوعی: پس از آن به سوی گله رفتند که در دشت ترکان به صورت آزاد و رها در حال چرا بودند.
گرفتند هر یک کمندی بچنگچنانچون بود ساز مردان جنگ
هوش مصنوعی: هر یک از آنها به دقت آماده شد و چنگک و ابزار خود را در دست گرفتند، همچنان که همیشه مردان جنگ میکنند.
بخم اندر آمد سر بارگیبیاراست لشکر بیکبارگی
هوش مصنوعی: تنش و دردسر به سراغم آمد و ناگهان با تمام نیروی خود، هراسی برپا کرد.
نشستند بر جایگاه تژاوسواران ایران پر از خشم و تاو
هوش مصنوعی: سواران ایران با خشم و قدرت بر جایگاه خود نشستهاند.
تژاو غمی با دو دیده پرآببیامد بنزدیک افراسیاب
هوش مصنوعی: یک غم بزرگ با چشمانی پر از اشک نزد افراسیاب آمد.
چنین گفت کامد سپهدار طوسابا لشکری گشن و پیلان کوس
هوش مصنوعی: سپهدار طوس با لشکری گرسنه و فیلهایی که به صدا درآمدهاند، چنین گفت.
پلاشان و آن نامداران مردبخاک اندر آمد سرانشان ز گرد
هوش مصنوعی: مردان بزرگ و نامدار به خاک افتادند و سرهایشان زیر گرد و غبار مدفون شد.
همه مرز و بوم آتش اندر زدندفسیله سراسر بهم برزدند
هوش مصنوعی: همه جا را آتش فراگرفته و هر چیزی را به هم ریختهاند.
چو بشنید افراسیاب این سخنغمی گشت و بر چاره افگند بن
هوش مصنوعی: زمانی که افراسیاب این حرفها را شنید، ناراحت شد و به فکر حل مشکل افتاد.
بپیران ویسه چنین گفت شاهکه گفتم بیاور ز هر سو سپاه
هوش مصنوعی: شاه به پیران ویسه توصیه میکند که همانطور که گفته بودم، از هر گوشه برای مقابله با دشمنان نیرو بیاورید.
درنگ آمدت رای از کاهلیز پیری گران گشته و بددلی
هوش مصنوعی: تاخیر در آمدنت به خاطر تنبلی و پیری است که سنگین شده و دل را ناخوش کرده است.
نه دژ ماند اکنون نه اسپ و نه مردنشستن نشاید بدین مرز کرد
هوش مصنوعی: حالا نه قلعهای باقی مانده، نه اسبی و نه مردی؛ نشستن و سکون در این مرز دیگر مناسب نیست.
بسی خویش و پیوند ما برده گشتبسی مرد نیک‌اختر آزرده گشت
هوش مصنوعی: بسیاری از افرادی که به ما نزدیک بودند و با ما ارتباط داشتند، از دست ما رفتند و در نتیجه، افراد بزرگ و خوب هم ناراحت و اندوهگین شدند.
کنون نیست امروز روز درنگجهان گشت بر مرد بیدار تنگ
هوش مصنوعی: امروز زمان توقف نیست، جهان بر مرد آگاه و هوشیار فشار آورده است.
جهاندار پیران هم اندر شتاببرون آمد از پیش افراسیاب
هوش مصنوعی: پادشاه کهنسال مانند دیگران به سرعت از برابر افراسیاب خارج شد.
ز هر مرز مردان جنگی بخواندسلیح و درم داد و لشکر براند
هوش مصنوعی: از هر سرزمین، جنگجویان به یاری صدا میزنند و سلاح و نقره (درم) میطلبند تا سپاهی را به حرکت درآورند.
چو آمد ز پهلو برون پهلوانهمی نامزد کرد جای گوان
هوش مصنوعی: زمانی که پهلوان از کنار بیرون آمد، به معنی و مقام خود اشاره کرد و آماده مبارزه شد.
سوی میمنه بارمان و تژاوسواران که دارند با شیر تاو
هوش مصنوعی: به سمت راست ما، گروهی از سواران هستند که با شیرهای نیرومند در حال پیشرویاند.
چو نستیهن گرد بر میسرهکجا شیر بودی بچنگش بره
همچون نستیهن دلیر بر سمت چپ لشکر که در چنگ او شیر مانند بره است
جهان پر شد از نالهٔ کرنایز غریدن کوس و هندی درای
هوش مصنوعی: جهان پر از صدای نالهای شده که ناشی از ضجه و فریاد کوسها و هندیهاست.
هوا سربسر سرخ و زرد و بنفشز بس نیزه و گونه‌گونه درفش
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر نبردی که در آن درگیر شدهاند، به رنگهای سرخ، زرد و بنفش درآمده است و این تغییر رنگ ناشی از پرچمها و نیزههای متعدد در میدان جنگ است.
سپاهی ز جنگ‌آوران صدهزارنهاده همه سر سوی کارزار
هوش مصنوعی: نیروهای زیادی از جنگجویان با هم جمع شدهاند و همه آنها آماده و مصمم به سوی میدان جنگ میروند.
ز دریا بدریا نبود ایچ راهز اسپ و ز پیل و هیون و سپاه
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به این نکته اشاره میکند که میان دریاها هیچ راهی وجود ندارد و سفر از یک دریا به دریای دیگر ممکن نیست، همانطور که از اسب و فیل و موجودات دیگر و سپاه نیز نمیتوان به سادگی عبور کرد. به عبارت دیگر، نشان میدهد که ارتباطات و رفت و آمدها در برخی موارد دشوار و ناممکن هستند.
همی رفت لشکر گروها گروهنبد دشت پیدا نه دریا نه کوه
هوش مصنوعی: لشکر به سمت جلو حرکت میکرد و از آنجا که در دشت چیزی دیده نمیشد، نه دریا بود و نه کوه.
بفرمود پیران که بیره رویداز ایدر سوی راه کوته روید
هوش مصنوعی: پیران توصیه کردند که از میان راههای طولانی، به راه کوتاهتر بروید.
نباید که یابند خود آگهیازین نامداران با فرهی
هوش مصنوعی: نباید این بزرگواران آگاه شوند که ما از وجودشان خبر داریم.
مگر ناگهان بر سر آن گروهفرود آرم این گشن لشکر چو کوه
هوش مصنوعی: آیا ناگهان بر سر آن گروه حمله میکنم، مانند لشکری گرسنه که چون کوهی بر سرشان میافتد؟
برون کرد کارآگهان ناگهانهمی جست بیدار کار جهان
هوش مصنوعی: ناگهان افرادی که در کارشان ماهرند، از خواب بیدار شده و به سرعت به فعالیت پرداخته و جهان را تغییر میدهند.
بتندی براه اندر آورد رویبسوی گروگرد شد جنگجوی
هوش مصنوعی: دختر جوان به راه افتاد و چهرهاش به سمت میدان جنگ بود، جایی که نبرد در حال وقوع بود.
میان سرخس است نزدیک طوسز باورد برخاست آوای کوس
هوش مصنوعی: در نزدیکی طوس، در میان سرخسها، صدای رسای طبل به گوش میرسد که از دل باورها برخاسته است.
بپیوست گفتار کارآگهانبپیران بگفتند یک یک نهان
هوش مصنوعی: سخنانی که کاردانان گفتند، به بزرگان منتقل شد و آنها نیز به تدریج و به طور پنهانی سخنان را بیان کردند.
که ایشان همه میگسارند و مستشب و روز با جام پر می بدست
هوش مصنوعی: آنها همیشه در حال نوشیدن و مستی هستند و به صورت شبانهروزی با جام پر از می در دستاند.
سواری طلایه ندیدم براهنه اندیشهٔ رزم توران سپاه
هوش مصنوعی: من هیچ سوارکاری را در جاده ندیدم و به فکر نبرد با سپاه توران نیستم.
چو بشنید پیران یلان را بخواندز لشکر فراوان سخنها براند
هوش مصنوعی: زمانی که پیران، جوانمردان را ملاقات کردند، از میان لشکر که بسیار زیاد بود، صحبتهایی را آغاز کردند.
که در رزم ما را چنین دستگاهنبودست هرگز بایران سپاه
هوش مصنوعی: در جنگها هرگز چنین تجهیزاتی برای ایرانیان وجود نداشته است.