بخش ۲۷
هوش مصنوعی: در این شعر، کاووس پس از دستیابی به امنیت و قدرت، به یزدان (خدا) راز دلش را می‌گوید و از او به خاطر بزرگی و بختش تشکر می‌کند. او از یزدان می‌خواهد که کسی که به سیاوش کینه دارد، مجازات کند. سپس توصیف می‌کند که چگونه فرزندش، کیخسرو، با خرد و شجاعتش از شاهان گذشته فراتر رفته است.
بعد از گذشت زمان، کاووس به عزا نشسته و ایرانیان برای سوگ شاه سیاوش به مدت دو هفته گریه و غم دارند. کیخسرو، در میان سپاه، برای برگزاری مراسم یادبودی برای سیاوش نشسته و نامداران را جمع می‌کند. جنازه سیاوش با احترام درخشانی آماده می‌شود و کیخسرو بعداً به تخت می‌نشیند و مردم برای او آفرین می‌خوانند.
در پایان، شاعر به مرور زمان و ناپایداری دنیا اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کس جاودانه نخواهد ماند، حتی اگر شاه باشد. زمین و مرگ به عنوان دشمنان انسان همواره در حال نزدیک شدن‌اند.
چو با ایمنی گشت کاووس جفتهمه راز دل پیش یزدان بگفت
هوش مصنوعی: وقتی کاووس احساس امنیت کرد، تمام رازهای دلش را با خداوند در میان گذاشت.
چنین گفت کای برتر از روزگارتو باشی به هر نیکی آموزگار
هوش مصنوعی: او می‌گوید ای کسی که از زمانه خود برتر هستی، تو باید معلم خوبی برای نیکیها باشی.
ز تو یافتم فر و اورنگ و بختبزرگی و دیهیم و هم تاج و تخت
هوش مصنوعی: من از تو مقام و جایگاه عالی، خوشبختی، و تمامی نشانههای پادشاهی را به دست آوردم.
تو کردی کسی را چو من بهرمندز گنج و ز تخت و ز نام بلند
هوش مصنوعی: تو هیچ‌کس دیگری را مانند من از ثروت، قدرت و شهرت برخوردار نکردی.
ز تو خواستم تا یکی کینه‌وربه کین سیاوش ببندد کمر
هوش مصنوعی: از تو درخواست کردم که کسی را پیدا کنی که برای انتقام سیاوش آماده شود و کمر به کینهاش ببندد.
نبیره بدیدم جهانبین خویشبه فرهنگ و تدبیر و آیین خویش
هوش مصنوعی: نوهام را دیدم که دنیا را با دیدگاه خود مینگرد و با دانش، حکمت و اصول خود زندگی می‌کند.
جهانجوی با فر و برز و خردز شاهان پیشینگان بگذرد
هوش مصنوعی: انسانی که جستجوگر و دارای استعداد، زیبایی و عقل است، باید از شاهان و بزرگان گذشته فراتر برود.
چو سالم سه پنجاه بر سر گذشتسر موی مشکین چو کافور گشت
هوش مصنوعی: وقتی سالم سه پنجاه سال را پشت سر گذاشت، موهای سیاهش مانند کافور سپید شد.
همان سرو یازنده شد چون کمانندارم گران گر سرآید زمان
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به این موضوع اشاره می‌کند که وقتی به چیزی یا کسی فکر می‌کند که برایش عزیز و باارزش است، احساس سنگینی و فشار می‌کند. او به نوعی در وضعیت حساسی قرار دارد و انتظار وقوع یک رویداد را میکشد که ممکن است بر او تاثیر بگذارد. حقیقت این است که این انتظار میتواند احساسات پیچیدهای را در وی ایجاد کند.
بسی برنیامد بر این روزگارکزو ماند نام از جهان یادگار
هوش مصنوعی: این دنیا روزها و زمانهای زیادی را به خود دیده است، اما تنها تعداد کمی از آنها به یاد میمانند و نامشان در تاریخ باقی میماند.
جهاندار کیخسرو آمد به گاهنشست از بر زیرگه با سپاه
هوش مصنوعی: کیخسرو، پادشاه بزرگ، در زمانی مشخص به همراه سپاهش در زیر سایهی درختی نشسته است.
از ایرانیان هرکه بد نامجویپیاده برفتند بی‌رنگ و بوی
هوش مصنوعی: هر کسی از ایرانیان که به دنبال بدنامی و reputational damage برود، بدون توجه به اعتبار و شخصیت خود، در نهایت با خرسندی تمام گمنام و بیاثر خواهد رفت.
همه جامه‌هاشان کبود و سیاهدو هفته ببودند با سوگ شاه
هوش مصنوعی: تمام لباسهای آنان به رنگ کبود و سیاه درآمده بود و به مدت دو هفته در سوگ شاه میگذشتند.
ز بهر ستودانش کاخی بلندبکردند بالای او ده کمند
هوش مصنوعی: به خاطر ستایش و بزرگداشت او، قصر بلندی بنا کردند و بر بالای آن، ده کمند (شبکهای از طنابها یا تلهها) قرار دادند.
ببردند پس نامداران شاهدبیقی و دیبای رومی سیاه
هوش مصنوعی: نامداران و شایستگان را به همراه پارچههایی با جنسهای ارزشمند و تیره، از جمله دیبای رومی، به همراه بردند.
بر او تافته عود و کافور و مشکتنش را بدو در بکردند خشک
هوش مصنوعی: او را با عود، کافور و مشک میآراستند و تنش را با این عطرها خوشبو میکردند.
نهادند زیر اندرش تخت عاجبه سر بر ز کافور وز مشک تاج
هوش مصنوعی: آنها تختی از عاج زیر اندام او نهادند و بر سرش تاجی از کافور و مشک گذاشتند.
چو برگشت کیخسرو از پیش تختدر خوابگه را ببستند سخت
هوش مصنوعی: وقتی کیخسرو از جلوی تخت سلطنت بازگشت، محل خوابش به شدت بسته شد.
کسی نیز کاووس کی را ندیدز کین و ز آوردگاه آرمید
هوش مصنوعی: هیچ کس نبود که کاووس، پادشاه را از کینه و جنگ به آرامش و آرامی ببیند.
چنینست رسم سرای سپنجنمانی در او جاودانه مرنج
هوش مصنوعی: در این دنیا، هیچ چیز به طور دائمی ثابت نمیماند، پس خودت را به خاطر چیزهایی که ماندگار نیستند، ناراحت نکن.
نه دانا گذر یابد از چنگ مرگنه جنگ‌آوران زیر خفتان و ترگ
هوش مصنوعی: نه افراد دانا و عاقل میتوانند از چنگال مرگ فرار کنند، و نه سربازان و جنگجویان با جسارت، در برابر خواب و خوابآلودگی آسیبپذیرند.
اگر شاه باشی وگر زردهشتنهالی ز خاکست و بالین ز خشت
هوش مصنوعی: حتی اگر تو شاه باشی یا مانند زردشت، در نهایت به مانند نهالی از خاک و بر روی سنگ به دنیا آمدهای.
چنان دان که گیتی ترا دشمنستزمین بستر و گور پیراهنست
هوش مصنوعی: بدان که دنیا به طور طبیعی دشمن توست، زمین هم در عین حال میتواند هم سکونتگاه تو باشد و هم جای دفن تو.
چهل روز سوگ نیا داشت شاهز شادی شده دور وز تاج و گاه
هوش مصنوعی: شاه به مدت چهل روز به خاطر از دست دادن نیا، سوگوار بود و از شادی دور بود و تاج و تخت را کنار گذاشته بود.
پس آنگه نشست از بر تخت عاجبه سر برنهاد آن دل‌افروز تاج
هوش مصنوعی: پس از آن بر روی تختی از عاج نشست و تاجی زیبا که دلها را شاد می‌کند بر سر گذاشت.
سپاه انجمن شد به درگاه شاهردان و بزرگان زرین کلاه
هوش مصنوعی: گروهی از نیروها و افراد برجسته به دربار شاهان و بزرگانی که کلاههای زرین دارند، تجمع کردند.
به شاهی بر او آفرین خواندندبر آن تاج بر گوهر افشاندند
هوش مصنوعی: به او که به مقام شاهی رسید، تبریک گفتند و بر سرش تاجی از گوهر و جواهر نهادند.
یکی سور بد در جهان سر به سرچو بر تخت بنشست پیروزگر
هوش مصنوعی: یک نفر باطل و ناپسند در سراسر دنیا به مانند یک پیروز و غالب بر تخت سلطنت نشسته است.