غزل شمارهٔ ۱۱۵
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق شاعر در مورد عشق و فراق می‌پردازد. شاعر از طاقت و ناتوانی دلش در برابر بار فراق سخن می‌گوید و از یاران می‌خواهد که در این شرایط سخت، با همدیگر مهربان باشند. او تأکید می‌کند که هرچند ممکن است در عشق سختی‌ها برسد، ولی این بار آنقدر سنگین است که نمی‌تواند آن را تحمل کند. شاعر همچنین به رابطه عاشق و معشوق اشاره می‌کند و از تناقض‌های عشق و عقل می‌نویسد، نشان می‌دهد که عاشق به خاطر عشق، از عقل و هوش خود چشم‌پوشی کرده و تنها به زیبایی و عشق فکر می‌کند. در نهایت، شاعر به نازکی کلمات و پیچیدگی‌های عشق اشاره کرده و تأکید می‌کند که در این موضوع صحبت‌های اضافه نکنیم چون درد و رنج کافی است.
تحریر شرح شوقت، طومار، بر نتابد تقریر وصف حالم، گفتار، بر نتابد
هوش مصنوعی: نوشتن احساسات و شوقی که دارم، بسیار سخت است. بیان وضعیت من به گونهای که دیگری درک کند، امکانپذیر نیست.
من بارها کشیدم، بار فراق، بر دل ترسم که دل ضعیف است، این بار، بر نتابد
هوش مصنوعی: من بارها تحمل کردهام که از هم دور باشم، اما از این میترسم که دل من ضعیف است و شاید نتواند این بار را تحمل کند.
یاران مهربان را، رسم است، جور یارانبر تافتن ولیکن، این بار، بر نتابد
هوش مصنوعی: دوستان مهربان معمولاً با مشکلات همدیگر کنار میآیند و سختی‌ها را تحمل میکنند، اما در این شرایط خاص، دیگر نمیتوان این بار را تحمل کرد.
ای یار بشنو از من، گر می‌کنی، جفاییبا یار خویشتن کن، کاغیار بر نتابد
هوش مصنوعی: ای دوست، به من گوش کن. اگر قصد خیانت به دوستانت را داری، لطفاً این کار را با کسی که به او عشق میورزی نکن، زیرا این کار برای کسی که دلش به تو بسته، غیرقابل تحمل خواهد بود.
از های و هوی رندان زاهد چه ذوق یابد این نکته مست داند، هوشیار بر نتابد
هوش مصنوعی: از شلوغی و سر و صدای اهل شراب، زاهد چه لذتی میبرد؟ این نکته را فقط مستها درک میکنند، اما انسانهای هوشیار نمیتوانند آن را تحمل کنند.
کی در دماغ عاشق، سودای عقل گنجد آری سر قلندر، دستار بر نتابد
هوش مصنوعی: در ذهن یک عاشق، عقل و منطق جایی ندارند. بنابراین، شخصی که به عشق واقعی رسیده، به ظواهر و نشانههای دنیوی اهمیت نمیدهد.
آنکس رخ تو بیند، کز خود، نظر بدوزد هر چشم خویشتن بین، دیدار بر نتابد
هوش مصنوعی: هر کسی که به چهرهی تو نگاه می‌کند، باید از خود جدا شود و غرق در زیباییات گردد. زیرا هر چشم که به خود نپردازد و فقط به تو بیندیشد، نمی‌تواند دیدار زیبایت را تحمل کند.
در روی یار سلمان، کم کن سخن، که نازک درد سر حکایت، بسیار، بر نتابد
هوش مصنوعی: بهتر است در حضور یار بخوبی صحبت نکنی، چون دل او از شنیدن داستانهای دردناک بسیار آسیبپذیر است و نمی‌تواند تحمل کند.