غزل شمارهٔ ۱۹۹
هوش مصنوعی: در این شعر به بررسی موضوعاتی چون عشق، عارفان و رابطه آنها با دنیا پرداخته شده است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که اهل دل و عاشقان حقیقی نباید به مکان‌هایی که ارتباطی با عشق و حقیقت ندارند، راه پیدا کنند. همچنین، اهمیت ادب و احترام در ارتباط با محبوب واقعی مورد تأکید قرار می‌گیرد. شاعر به واقعیتی اشاره می‌کند که خارج از دنیا و دنیای مادی، در خرابات مغان، وحدت و حقیقت وجود دارد و برای رسیدن به آن، باید از وابستگی‌های مادی و افکار دیگران دور شد. در نهایت، با اشاره به داستان سلمان، بیان می‌کند که همگان به سادگی نمی‌توانند به این مکان‌های مقدس راه یابند.
اهل دل را به خرابات مغان ره ندهند رخت تن را به سراپرده جان ره ندهند
هوش مصنوعی: مردم با دلهای پاک و عاشق را به مکان‌های پرخطر و فساد راه نمیدهند و به همین ترتیب، اجازه نمیدهند که جسم آنها به عمق روحشان وارد شود.
سخن پیر مغان است که در دیر کسی که سبک در نکشد رطل گران ره ندهند
هوش مصنوعی: سخن حکیمانهٔ پیر مغان این است که در میخانه، اگر کسی بار سنگینی را بر دوش ندارد، به او اجازهٔ ورود و پذیرش نمیدهند.
خارج از هر دو جهان است خرابات آنجا تا مجرد نشوی از دو جهان ره ندهند
هوش مصنوعی: محل خرابات، جایی است که فراتر از دو جهان مادی و معنوی قرار دارد. تا زمانی که از وابستگی به این دو جهان جدا نشوی، به آنجا راه نخواهی یافت.
ادب آن است که هر دل که بود منزل یار هیچ اندیشه اغیار بدان ره ندهند
هوش مصنوعی: آداب این است که هر دلی که به یار تعلق دارد، هیچگونه اندیشه و نگرانی از دیگران را به آن جا راه ندهد.
راه وحدت شنو از ناله مستان که چونی قصه گویند و سخن را به زبان ره ندهند
هوش مصنوعی: از ناله و دلنوشتههای عاشقانهی مستان، به تو بگویم که در مسیر وحدت، چگونه سخن گفته میشود و داستانها بیان میشوند، در حالی که زبان به حقیقت روحانی نمیرسد.
راه سلمان به خرابات ندادند چه شد؟همه کس را به خرابات مغان ره ندهند
هوش مصنوعی: چرا به سلمان اجازه ورود به خرابات را ندادند؟ این که همه افراد را به خرابات مغان راه نمیدهند، چه دلیلی دارد؟