غزل شمارهٔ ۲۳۸
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی انتقاد از زهد و ظاهرگرایی در دین و دین‌داری است. شاعر با بیان اینکه عاشق واقعی به مسائل معنوی و روزمره‌ای چون غم فردا و قیود زهد نیازی ندارد، نشان می‌دهد که عشق و شیدایی بر هر قید و شرطی اولویت دارد. او به جنبه‌های مختلف عشق و زیبایی معشوق اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که عشق واقعی فراتر از ظواهر است و خدشه‌ای بر شهوت و لذات دنیا ندارد. در نهایت، شاعر از کلیشه‌های دینی و عرفانی فاصله می‌گیرد و بر لذت‌های عاشقانه و تجربیات شخصی تأکید می‌کند.
زحمت ما می‌دهی، زاهد تو را با ما چه کارعقل و دین و زهد را با عاشق شیدا چه کار؟
هوش مصنوعی: تو زحمت و سختی ما را به دوش میکشی، اما ای زاهد، تو چه ارتباطی با ما داری؟ عقل و دین و زهد چه نسبتی با یک عاشق دیوانه دارند؟
می‌خورد صوفی غم فردا و ما می می‌خوریممرد امروزیم، ما را با غم فردا چه کار؟
هوش مصنوعی: صوفی نگران آینده و غم آن است، اما ما در حال حاضر به شادی و لذت زندگی میپردازیم. ما چرا باید به غمهای فردا فکر کنیم؟
جای عیاران سرباز است کوی عاشقیای سلامتجوی برو بنشین، تو را با ما چه کار؟
هوش مصنوعی: در کوی عاشقی، تنها افراد شجاع و دلیر جایی دارند. ای کسی که به دنبال سلامتی و راحتی هستی، برو و در آنجا نشسته و استراحت کن، تو که به ما چه ارتباطی داری؟
راز لعل شاهدان بر زاهدان پوشیده استمتقی را در میان مجلس صهبا چه کار
هوش مصنوعی: راز و رمز زیبایی و جذابیت معشوقان برای زاهدان و افرادی که خود را از لذتها دور کردهاند، پنهان است. در چنین جوی، فردی که تقوا و پرهیزگاری دارد، چه کار در جمعی که پر از شراب و لذت است؟
ما ز سودای دو چشم آهویی سر گشته‌ایمورنه این سرگشته را در کوه و در صحرا چه کار؟
هوش مصنوعی: ما از عشق و زیبایی چشمان کسی مانند آهویی که گم شده، سرگشته و پریشان هستیم. اما واقعاً این سرگشتگی ما در کوه و صحرا چه معنایی دارد؟
دل برای گوهری از راه چشمم رفته استهر که را گوهر نیاید، در دل دریا چه کار؟
هوش مصنوعی: دل من به دنبال یک جواهر از طریق چشمم رفته است. هر کس که نتواند آن جواهر را پیدا کند، در دل دریا چه جایگاهی دارد؟
دین و دنیا هر دو باید باخت در بازار عشقمردم کم مایه را خود با چنین سودا چه کار؟
هوش مصنوعی: در بازار عشق، انسان باید از هر دو جنبه دین و دنیا بگذرد. کسانی که در این مسیر کممایه و بیخبرند، نمیتوانند با چنین معاملهای موفق شوند.
ما شراب و شاهد و کوی مغان دانیم و بسبا صلاح توبه و حج و حرم ما را چه کار؟
هوش مصنوعی: ما فقط شراب، معشوق و محلهی میپرستان را میشناسیم و چیزی دیگر برای ما اهمیت ندارد. کار ما با کارهای اصلاحی مانند توبه، حج و مکانهای مقدس چه ارتباطی دارد؟
تا نپنداری که سلمان را نظر بر شاهدستمست جام عشق را با شاهد رعنا چه کار؟
هوش مصنوعی: تا نگویی که سلمان به خاطر زیبایی معشوقش مست شده، او را با جام عشق چه کار؟ سلمان به عشق حق مشغول است و زیباییهای دنیایی برایش هیچ اهمیتی ندارد.
عشق اگر زیبا بود، معشوقه گو زیبا مباشعشق را با صورت زیبا و نا زیبا چه کار؟
هوش مصنوعی: اگر عشق زیبا باشد، نیازی نیست که معشوقه هم زیبا باشد. عشق به زیبایی ظاهری وابسته نیست، پس چه اهمیتی دارد که معشوقه چه صورت زیبایی داشته باشد یا نداشته باشد؟