بخش ۳۴ - رفتن جمشید به اقامتگاه خورشید
هوش مصنوعی: در این شعر، توصیف یک خرگاه (محل تجمع) پر از زیبایی و جذابیت است که همگان در آن جمع شده‌اند. پرستاری با چهره‌ای زیبا در گوشه‌ای قرار دارد و همه به او احترام می‌گذارند. ناگهان، صدایی از خرگاه به گوش می‌رسد که از سالار (رئیس کاروان) می‌خواهد بارش را ارائه دهد. سالار در پاسخ می‌گوید نمی‌تواند چیزی بدون اجازه‌ی خداوند عرضه کند. سپس، او با عشق و امید به سمت خورشید حرکت می‌کند و با خود هدایایی برمی‌دارد.
شعر به توصیف جو شادابی می‌پردازد که در باغ به وجود آمده است؛ همه به دور ماهی درخشان که نمادی از جمشید است جمع شده‌اند. در این جمع شاداب، همگان چون پروانه به دور شمعی می‌چرخند و شاهد زیباترین لحظات زندگی هستند. تصاویر رنگارنگ و عواطف عمیق، حالتی از عشق و زیبایی را در دل خواننده به وجود می‌آورد. شعر در نهایت به تجلیل از زیبایی‌ها و حالاتی که در این خرگاه به وجود آمده، می‌پردازد.
در آن خرگه بت موزون شمایل چو معنی لطیف و بکر در دل
هوش مصنوعی: در آن مکان مقدس و زیبا، شمایل و نمای دلنواز و دلفریب وجود دارد، مانند معنا و کیفیتی لطیف و ناب که در قلب انسان جای دارد.
پرستاری« پری رخسار» نامشپری و آدمی از جان غلامش
هوش مصنوعی: پرستاری که چهرهاش زیباست، نامش پری است و آدمی به خاطر عشق و ارادتش به او، تا جانش را به او تقدیم می‌کند.
ز خرگه بانگ زد کای بار سالارچه بار آورده‌ای، بگشای و پیش آر
هوش مصنوعی: از راه دور صدای کسی آمد که ای فرمانده بزرگ، چه چیزی آورده‌ای؟ بیزحمت در را باز کن و آنچه داری به نمایش بگذار.
سخن پرداز چین گفت ای خداوندنشاید عرض کالا بی خداوند
هوش مصنوعی: نویسندهای از چین گفت: ای خداوند، درست نیست که کالایی عرضه شود بدون اینکه صاحب آن وجود داشته باشد.
ندارم هیچ کاری من بدین بارکه دارد بار مهر بار سالار
هوش مصنوعی: من هیچ کار و تلاشی ندارم، چرا که عشق و محبت بسیار سنگینی بر دوش من گذاشته شده است.
طلب کردند میر کاروان راسر و سالار خیل عاشقان را
هوش مصنوعی: عاشقان از سر و سالار کاروان خواستند که به آنها توجه کند و سرپرستی کند.
ملک چون ذره با جانی پر امیدز جا جست و روان شد سوی خورشید
هوش مصنوعی: فرشتهای که مانند ذرهای کوچک و با روحی پر از امید است، از جای خود به سمت خورشید پرواز کرد.
دو درج لعل کان در کان نباشددو عقد دُر که در عمان نباشد
هوش مصنوعی: دو لعل در کنار هم وجود ندارد، به همین ترتیب دو رشته خرَز در عمان یافت نمیشود.
به رسم هدیه با خود برگرفت آنچو باد آمد بدان خرم گلستان
هوش مصنوعی: او به عنوان هدیه، با خود برگهای خوشبو و زیبا را برداشت و به آن باغ شاداب و گلهایش رسید.
چمان در باغ چون سرو سهی شدبه نزد ماه برج خرگهی شد
هوش مصنوعی: در باغ به قدری خوشحال و زیبا ایستاده بود که مانند سروی بلند و راست، به نزد ماه درخشان مانند یک آشیانه خوشنگاه شد.
دلش با خویش می‌گفت این چه حالستهمان خوابست گویی یا خیالست
هوش مصنوعی: دلش با خود می‌گفت که این وضعیت چیست؛ آیا در خواب است یا در عالم خیال به سر میبرد؟
به بیداری کنون می‌بینم آن خوابمگر بیدار شد وقت گران خواب
هوش مصنوعی: اکنون در بیداری می‌بینم که آن خواب چه بود، آیا زمان خواب سنگین به پایان رسیده است؟
مه خورشید رو یعنی که جمشیدچو چشم انداخت بر
خرگاه خورشید
هوش مصنوعی: چهرهی مهتاب مانند خورشید است، بهطوری که هنگامی که جمشید به آن نگاه می‌کند، خرگاه یا مکان تابش خورشید را میبیند.
نماندش تاب و چون مه
جامه زد چاکچو نور آفتاب افتاد بر
خاک
هوش مصنوعی: او دیگر طاقت نداشت و مانند ماه، لباسش را چاک کرد، همانطور که نور خورشید بر خاک میافتد.
از آن خمخانه‌اش یک
جرعه سر جوشبدادند و برون رفت از
سرش هوش
هوش مصنوعی: از خمخانه‌اش یک جرعه نوشید و به سبب آن، هوش و حواسش را از دست داد.
گل نمناک را آبی تمام
استدل غمناک را تابی تمام
است
هوش مصنوعی: گل خیس از باران، شاداب و زیباست،
دلی که غمگین است، به آرامشی کامل نیاز دارد.
سران انجمن بر پای
جستندیکایک چون نبات از هم
گسستند
هوش مصنوعی: سران جمع به پا شدند و هر یک مانند گیاهی که از ریشهاش جدا شده، از هم دور افتادند.
بر آن مه چون ثریا جمع
گشتندهمه پروانه آن شمع
گشتند
هوش مصنوعی: همه پروانهها دور آن ماه زیبا و درخشان جمع شدند، مانند ستارههای درخشان در آسمان.
برش عنبر بر آتش می‌نشاندندگلابش بر گل تر می‌فشاندند
هوش مصنوعی: از عطر خوش عنبر بر روی آتش میریختند و عطر گلاب را بر گلهای تازه میپاشیدند.
همه نسرین بران و مشک
مویانشدند از بهر جم گریان
و مویان
هوش مصنوعی: همه گلها و عطرها به خاطر جم، اشک میریزند و در حال گریه هستند.
خبر کردند ماه انجمن راگل آن باغ و سرو آن
چمن را
هوش مصنوعی: به ماه در جمع دوستان خبر دادند که گل آن باغ و سرو آن چمن آمدهاند.
برون آمد چو گل سر مست
و رعنابه یک پیراهن از خرگاه
مینا
هوش مصنوعی: وقتی گل سرخ با زیبایی و شگفتی از جای خود بیرون آمد، مانند یک معشوقه دلربا در پیراهنی زیبا و دلنشین از خیمه خارج شد.
چو سرو از باد و قد از
باده مایلمهش در قلب عقرب کرده
منزل
هوش مصنوعی: مانند درخت سرو که در برابر باد مقاوم است و قامت نازک و زیبا از شراب میگیرد، مهش (یعنی محبوبش) در دل او جا دارد و او را به راحتی به مقصد میرساند.
ز رنگ عارضش روی هوا
لعلخم زلفش در آتش کرده
صد نعل
هوش مصنوعی: از رنگ صورتش، آسمان تغییر می‌کند و زیبایی زلفهایش، به آتش شوق میافزاید.
خرامان در پی خورشید
رویانشد اندر حلقه آن مشک بویان
هوش مصنوعی: در این تصویر، شخصی به زیبایی و دلربایی در پی خورشید در حرکت است و به نظر می‌رسد که در میان افرادی که عطر خوش مشک دارند و به زیبایی خود میبالند، قرار گرفته است. این توصیف نوعی جستجو و تمایل به سمت روشنی و زیبایی را نشان میدهد.