بخش ۵۰ - رباعی
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف احساسات عشق و غم می‌پردازد. گوینده از حالتی از اندوه سخن می‌گوید که در دلش وجود دارد و به خاطر عشقش به معشوق از خود بی‌خود شده است. او می‌گوید که در دلش درد و غم دارد و به همین دلیل به سراغ معشوقش می‌رود. در ادامه، شاعر از زیبایی معشوق و تأثیر آن بر خودش می‌گوید و به شکل نمادین از عشق و زیبایی‌های دنیا صحبت می‌کند. او همچنین به احساس گناه و اشتباهش در این مسیر اشاره می‌کند، که باعث دردسرهایی برای او شده است. در نهایت، همه چیز به جشن و شادی و زیبایی ختم می‌شود، جایی که عشق و زیبایی به زندگی جان تازه‌ای می‌بخشند.
ماییم کله چو لاله بر خاک زدهصد نعره چو ابر از دل غمناک زده
هوش مصنوعی: ما مانند لالهای هستیم که بر روی زمین روییده و از دل غمهایمان صدای نالهای همچون رعد و برقی از خود صادر کردیم.
از مهر چو صبح پیرهن چاک زدهآنگه علم مهر بر افلاک زده
هوش مصنوعی: عشق و محبت مانند صبحی است که با زیبا بودن و روشناییاش همه جا را پر می‌کند. وقتی عشق واقعی نمایان شد، تمام آسمانها را از زیبایی و نور خودش پر میسازد.
شکر گفتار گفتا ای سمن بویچرا در بسته‌ای بر من به یک موی
هوش مصنوعی: شکر به گل سمن می‌گوید: چرا بوی خوش تو اینقدر محفوظ و پنهان است و من نمیتوانم آن را بشنوم؟
دلم چون شانه بود از غم به صد شاخاز آن دستت زدم بر مویْ گستاخ
هوش مصنوعی: دل من مانند شانهای پر از غم است و از آن غم، به هزار شاخه تقسیم شده است. از آن سو، به خاطر این احساس، بر روی موهای بیپروایت دست میزنم.
به دل گفتم سیاهی حلقه در گوشچرا با او نشیند دوش با دوش
هوش مصنوعی: به دل گفتم که چرا حلقه سیاه در گوش او قرار دارد و چرا او در کنار او شب را میگذراند.
دل من داشت در زلف تو منزل ز دستت می‌زدم دست بر دل
هوش مصنوعی: دل من در زلفهای تو آرامش داشت و از شدت عشق، بیاختیار بر دل خود دست می‌زدم.
از آن من دست هندویی گرفتمکه او را بر پریرویی گرفتم
هوش مصنوعی: به دست کسی افتادم که زیبایی او را خیرهکننده میدانستم.
تنور گرم چون بیند فقیریدلش خواهد که بربندد فطیری
هوش مصنوعی: وقتی تنور داغی را میبیند، فقیر دلمند می‌شود که نانی بپزد و از آن بهرهمند شود.
کژی کردم بسی آشوب دیدمبه جرم آن پریشانی کشیدم
هوش مصنوعی: من به خاطر کارهای نادرست خود، آشفتگی و دردسرهای زیادی را تجربه کردم و به خاطر این بینظمی، عواقب سختی را تحمل کردم.
خطا کردم به جرمم دست بربندوگر خواهی جدا کن دستم از بند
هوش مصنوعی: من اشتباهی کردم، اگر میخواهی مجازاتم کن و دستهایم را ببند، اما اگر میخواهی میتوانی دستم را از بند آزاد کنی.
چو هندو چیره گشت از دست رفتمزدم دست و بدین جرمش گرفتم
هوش مصنوعی: زمانی که هندو بر من تسلط یافت، از دستش فرار کردم و به خاطر این عملش او را مورد سرزنش قرار دادم.
نگردد پایه رکن حرم پستاگر در حلقه‌اش مستی زند دست
هوش مصنوعی: اگر کسی در حلقه قدس و کرامت قرار گیرد، هرگز پایههای آن مکان مقدس و باعظمت پایین نخواهد آمد، حتی اگر در حالت مستی و شیدایی باشد.
صنم چون دید جم را جامه‌ها چاکچو گل کرد از هوا صد جا قبا چاک
هوش مصنوعی: چون معشوق، جوانی به نام جم را دید، لباسهایش را چاکچاک کرد و مانند گل، از هیجان و شوق به حالتهای مختلف دچار شد.
سحرگه جامه جم را صبا بردقبای گل نسیم جانفزا برد
هوش مصنوعی: صبحگاه، نسیم نرم و ملایم، جامه سلطنتی جم را برداشت و عبای گل را به همراه خود آورد.
برون کردش حریری جامه از جمبه دیبایش بپوشانید شبنم
هوش مصنوعی: او جامهای از حریر را به دست جمشید درآورد و شبنم را بر تن او پوشاند.
سماع ارغنون از سر گرفتندشراب ارغوانی برگرفتند
هوش مصنوعی: صدای خوش موسیقی دوباره به گوش میرسد و نوشیدنی رنگین و زیبای ارغوانی را به دست گرفتهاند.