قطعهٔ ۱۹ - مطایبه (طبیب و بیطار)
هوش مصنوعی: این شعر در مورد رنج و بیماری شاعر است که به مدت طولانی از درد و ناراحتی رنج می‌برده و به دنبال درمان می‌گشته. او از ناکارآمدی پزشکان و درمانگران شکایت می‌کند و می‌گوید در نهایت تنها کسی که توانسته به او کمک کند یک دامپزشک بوده است. شاعر در پایان به این نتیجه می‌رسد که یا او به عنوان یک انسان به پای حیوانات می‌رسد یا پزشکان از علم و هنر درمان کمبود دارند.
عمری از جور چرخ مینارنگرنجه بودم، ز رنج بیماری
هوش مصنوعی: سالها درگیر مشکلات و ناملایمات زندگی بودم و به خاطر این رنجها، از درد و ناراحتی رنج میکشیدم.
یافت آیینه وجودم زنگاز جفای سپهر زنگاری
هوش مصنوعی: آیینه وجود من از ظلمت و بدیهای روزگار کدر و تیره شده است.
تار شد دیدگان روشن‌بینزرد شد، چهرگان گلناری
هوش مصنوعی: چشمان کسانی که بینا هستند، به حالت تار درآمد و چهرههای مثل گل، رنگ زرد به خود گرفتهاند.
همچو موشی نحیف گشت و نزارتن فربه چو گاو پرواری
هوش مصنوعی: مانند موش ضعیف و نزار شده و در مقابل، بدنی چاق و تنومند مانند یک گاو پرورش یافته دارد.
آزمودم همه طبیبان رادر شفاخانه‌های بهداری
هوش مصنوعی: من تمامی پزشکان را در بیمارستانها و مراکز درمانی امتحان کردم.
کار آن جمله و طبابتشانکار بوزینه بود و نجاری
هوش مصنوعی: کار آنها شبیه به کار بوزینه و نجاری بود.
نه حکیمی، خبر ز حکمت داشتنه پرستاری، از پرستاری
هوش مصنوعی: نه کسی بود که از حکمت باخبر باشد و نه کسی که در زمینه پرستاری تجربهای داشته باشد.
پیش بیطار رفتم آخر کارچاره‌ای خواستم ز ناچاری
هوش مصنوعی: به دامپزشک مراجعه کردم و از ناچاری راه حلی خواستم.
وآن شفابخش دام و دد، بگرفتدستم و رستم از گرفتاری
هوش مصنوعی: آن کسی که داروی دردهاست و قادر به درمان حیوانات و وحوش است، دست مرا گرفت و مرا از دشواریها نجات داد.
بی‌تأمل علاج دردم کردتن ز غم رست و من ز غمخواری
هوش مصنوعی: بدون فکر و تأمل، درمان درد من را پیدا کرد. بدن من از غم رها شد و من نیز از درد دل دیگران آزاد شدم.
طرفه بین، کز طبیبم آن نرسیدکه ز دانای فن بیطاری
هوش مصنوعی: این بیت به یک نوع تضاد اشاره دارد. شاعر در آن بیان می‌کند که از پزشک خود هیچ کمکی دریافت نکرده است و در عوض به دانشی که عمیقتر و جامعتر است نیاز دارد. به عبارتی، او به دنبال فردی است که از نظر علمی و تجربی در زمینه پزشکی تخصص بیشتری داشته باشد. این نکته ممکن است به ناکافی بودن درمانهای رایج اشاره کند و بیانگر نیاز به دانش بالاتر در زمینه پزشکی باشد.
یا من از خیل چارپایانمیا طبیبان از هنر عاری
هوش مصنوعی: یا من از گروه حیوانات هستم یا پزشکان بیمهارت.