بخش ۱۰ - نه تا سخن از عارف هندی
هوش مصنوعی: این متن به بررسی رابطه انسان با حق و مرگ می‌پردازد. اشاره می‌کند که این عالم، حجاب و پوششی برای ذات حق نیست و وجود ادامه‌دار حق ورای مرگ و زندگی است. انسان پس از مرگ نمیداند چه بر سرش می‌آید و اگرچه به ظاهر مثل پرندگان بی‌بال و پر هستند، در حقیقت در فهم مرگ، از خدا آگاه‌ترند.
متن به تضاد رحمت و قهر الهی اشاره می‌کند و می‌گوید که مرگ کافر به معنای واقعی جنگ با خدا نیست و مؤمنان به زندگی و جنگ با نفس خود می‌پردازند. همچنین به ارتباط انسان با طبیعت و گل‌ها اشاره می‌شود و می‌گوید که انسان می‌تواند با جذب زیبایی‌ها و معانی از محیط، به کمال نزدیک شود. در پایان، پیامی از جمع‌آوری آگاهی‌ها در زندگی ارائه می‌شود که جذب دائم انسان به حق و حقیقت است.
ذات حق را نیست این عالم حجابغوطه را حایل نگردد نقش آب
هوش مصنوعی: ذات خداوند در این دنیا حجاب و مانع نیست؛ نقش و تصویر آب نمیتواند حقیقت را بپوشاند و از آن پنهان کند.
زادن اندر عالمی دیگر خوش استتا شباب دیگری آید بدست
هوش مصنوعی: زاده شدن در دنیایی دیگر خوب است تا جوانی تازه به دست آید.
حق ورای مرگ و عین زندگی استبنده چون میرد نمیداند که چیست
هوش مصنوعی: حقوق و حقیقت فراتر از مرگ قرار دارد و عین زندگی است. وقتی انسان میمیرد، نمیداند که این حقیقت چیست.
گرچه ما مرغان بی بال و پریماز خدا در علمِ مرگ افزون‌تریم
هوش مصنوعی: با وجود اینکه ما مانند پرندگان بدون بال و پر هستیم، اما در درک و فهم مرگ، از علم بیشتری برخورداریم که خدا به ما عطا کرده است.
وقت؟ شیرینیِ به زهر آمیخته رحمتِ عامی به قهر آمیخته
هوش مصنوعی: زمانی که میگذرد، مانند شیرینی است که با زهر مخلوط شده است. این یعنی لحظات خوب و شیرین ممکن است با تلخیها و سختیها همراه باشند. همچنین، رحمت و لطفی که به همه ما میرسد، گاهی ممکن است با قهر و تندی همراه گردد.
خالی از قهرش نبینی شهر و دشترحمت او اینکه گوئی در‌گذشت
هوش مصنوعی: اگر به سراغ او نروی و از خشمش فاصله بگیری، هیچکدام از زمین و آسمان را پر از نعمتهایش نخواهی دید؛ گویی که بر تمام این نعمتها عبور کردهای.
کافری مرگست ای روشن‌نهادکی سزد با مرده‌غازی را جهاد
هوش مصنوعی: ای روشنفکر، کافر کسی است که مرگ را نمیپذیرد؛ آیا درست است که با کسی که مرده است، به جنگ بپردازیم؟
مرد مؤمن زنده و با خود به جنگبر خود افتد همچو بر آهو پلنگ
هوش مصنوعی: مرد مؤمن همیشه در تلاش است تا با ضعفها و مشکلات درونی خود مقابله کند، همانطور که پلنگی به دنبال شکار آهو میباشد.
کافرِ بیدار‌دل پیشِ صنمبهْ ز دینداری که خفت اندر حرم
هوش مصنوعی: إنسانی که با آگاهی و بینش در کنار معشوق خود حضور دارد، ارزش بیشتری دارد نسبت به کسی که در مکان مقدسی خواب آلود و بیتوجه به ایمان خود مشغول است.
چشم‌کورست اینکه بیند نا‌صوابهیچگه شب را نبیند آفتاب
هوش مصنوعی: کسی که نمیتواند حقیقت را ببیند، مانند چشمی کور است که هیچگاه نمیتواند نور خورشید را در شب ببیند.
صحبتِ گُل دانه را سازد درختآدمی از صحبت گل تیره‌بخت
هوش مصنوعی: درخت انسان از گفتوگو با زیبایی و لطافت گلی که دچار بدبختی شده، رشد و پرورش مییابد.
دانه از گل می‌پذیرد پیچ و تابتا کند صیدِ شعاعِ آفتاب
هوش مصنوعی: دانه از گل نشانههایی میگیرد تا نور آفتاب را به سمت خود جذب کند.
من بگل گفتم بگو ای سینه‌چاکچوُن بگیری رنگ و بو از باد و خاک؟
هوش مصنوعی: به گل گفتم، ای سینهچاک، آیا میدانی وقتی که از باد و خاک عطر و رنگ میگیری، چه زیبایی به تو میبخشد؟
گفت گل؛ ای هوشمندِ رفته‌هوشچوُن پیامی گیری از برقِ خموش؟
هوش مصنوعی: گل گفت: ای انسان باهوش که در فکر و خیال خود غرق شدهای، چرا از سیگنالهای خاموش و نامرئی که به تو منتقل می‌شود، بیخبر هستی؟
جان به تن ما را ز جذبِ این و آنجذبِ تو پیدا و جذبِ ما نهان
هوش مصنوعی: وجود ما به خاطر جذب این و آن، به عشق و محبت تو شکل گرفته و جاذبه ما به تو، درون ما پنهان است.