غزل شمارهٔ ۱۴۵
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفهوم معرفت و زیبایی می‌پردازد. شاعر از ابهت و ناز زیبایی محبوب سخن می‌گوید و اشاره می‌کند که درک عمیق از این زیبایی تنها از راه شناخت ممکن است. او به تضاد کمال و نقص در وجود انسان اشاره می‌کند و می‌گوید که انتظارات از آغاز و پایان زندگی در واقع تضادی ندارند. همچنین، شاعر تأکید می‌کند که در نگاه به زیبایی‌های ظاهری، باید از سطحی‌نگری پرهیز کرد و به عمق حقیقت رسید. در نهایت، او به زیبایی و عروج روح اشاره می‌کند و می‌افزاید که افرادی که متفکر هستند، نمی‌توانند از این زیبایی غافل شوند و باید درک عمیق‌تری از وجود داشته باشند.
کیست بردارد ز اهل معرفت ناز تو راگنبد دستارکو بردارد آواز تو را
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند از اهل معرفت، زیبایی و ناز تو را بکشد؟ گنبد (آسمان) به خاطر تو ستایش و آواز تو را بلند خواهد کرد.
جزصدای لفظ‌نامربوط او معنی‌کجاستنغمهٔ دولاب آهنگی بود ساز تو را
هوش مصنوعی: تنها صدای بیمعنی او چه جایگاهی دارد؟ نغمهای که از چرخ آهنی به گوش میرسد، ساز تو را در بر میگیرد.
پیری و طفلی بجا، نقص وکمال توام‌اندنیست چندان امتیاز انجام و آغاز تو را
هوش مصنوعی: به پیری و کودکی نگاه کن، نقص و کمال در هر دو وجود دارد و در واقع تفاوت چندانی بین شروع و پایان تو نیست.
درتغافل هم‌نگه می‌پروردبی‌شیوه نیستسرمهٔ نیرنگ باشد چشم غمازتو را
هوش مصنوعی: در غفلت خود هم میتوانی رشد کنی و این طبیعی است که از چشمان براق و فریبندهی تو، ترفندهای پنهان بیرون میافتد.
می‌کندقطع سخن، اظهارفضلش آفت‌استجز بریدن‌کی بود حرفی لب‌گازتو را
هوش مصنوعی: وقتی که او صحبت کردن را قطع می‌کند، نشاندهندهی فضل و برتریاش است. تنها زمانی که میتوانی صحبت کنی که دندانهایت را به لبهایت بفشاری.
ازتماشا حیرت بی‌بهره چون آیینه استشوق بینایی نباشد دیدهٔ باز تو را
هوش مصنوعی: از تماشای زیباییها، هیجان و شگفتیای وجود ندارد، مانند آینهای که فقط انعکاس میدهد. اگر چشمت آماده دیدن زیباییها نباشد، هیچ لذتی از آن نخواهی برد.
تا نگردد فاش سرّ مستی‌ات مگشای چشمچون پری‌کاین شیشه ظاهرمی‌کند رازتورا
هوش مصنوعی: تا زمانی که راز شادی و مستی‌ات نمایان نشود، چشمانت را همچون پری باز نکن. زیرا این شفافیت شیشه مانند، رازهای تو را نشان میدهد.
خم شد از بارتعلق قامتت زیبنده نیستدعوی وارستگی چون سرو انداز تو را
هوش مصنوعی: به خاطر وزنت، قامت تو نمیتواند خم شود. ادعای رهایی و آزادگی تو زمانی درست است که مثل سرو راست و استوار ایستاده باشی.
بیدل ارباب تأمل با عروجت چون‌کنندآشیان برتر بود از رنگ پرواز تو را
هوش مصنوعی: عشاق و اهل دل با دیدن عروج و اوج تو، در فکر و تأمل هستند که چگونه باید به دیدارت بیایند. آشیانهای که برای تو میسازند، از پرواز و زیبایی تو برتر خواهد بود.