غزل شمارهٔ ۳۸۳
هوش مصنوعی: این شعر به مضامین مختلفی از جمله جستجوی عافیت، خودشناسی و چشم‌پوشی از دنیا و هوس‌ها می‌پردازد. شاعر به مخاطب یادآوری می کند که برای رسیدن به آرامش و حقیقت، نیازی به وسایل و توسل‌های دنیوی نیست. او تأکید دارد که اگر فردی از هوس‌ها و کبر خود رها شود و در جستجوی واقعیات باشد، به آرامش و رضایت واقعی خواهد رسید. در نهایت، شاعر به مخاطب می‌گوید که باید از دنیای مادی و شهرت دوری کند و به تقویت روح و جان بپردازد تا به حقیقت و خوشبختی دست یابد.
به وصول مقصد عافیت نه دلیل جو نه عصا طلبتو زاشک آن همه‌کم نه‌ای قدمی زآبله پا طلب
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در رسیدن به آرامش و سلامت، نباید به دنبال دلایل و نشانهها باشی، و همچنین از دیگران چیزی نخواهی. نمیتوانی فقط به خاطر زخمهای کوچکی که داری، قدم برداری و به هدفت برسی. باید هوشیار و با دقت پیش بروی و به شرایط خود توجه کنی.
ز مراد عالم آب و گل به در جنون زن و واگسلاثر اجابت منفعل ز شکست دست دعا طلب
هوش مصنوعی: از خواستههای دنیا که همان آب و گل است، خارج شو و به دیوانگی رو بیا؛ چرا که اثر خواهش و اجابت به خاطر شکستن دست دعا از بین میرود.
به‌کجاست صدر و چه آستان‌که گذشته‌ای تو از این و آنچو نگاه حسرت ازاین مکان، همه چیز رو به قفا طلب
هوش مصنوعی: به کجا رفته است آن جایگاه عالی و چه درگاهی وجود دارد که تو از آن زمانها و گذشتهها عبور کردهای؟ وقتی که با حسرت به این مکان نگاه میکنی، احساس میکنی که همه چیز به عقب میرود و در پی یافتن گذشته‌ای هستی.
ز سهر اگر همه بگذری، تو همان به سایه برابریبه علاج شعلهٔ خودسری نمی ازجبین حیا طلب
هوش مصنوعی: اگر از همه چیز در صبحگاه بگذری، بهتر است در سایهٔ آرامش قرار بگیری. برای درمان آتش خودسریات، شراب حیا را از چهرهات طلب کن.
به فسانهٔ هوس آنقدر مفروش شهرت‌کر و فرچو غبار انجمن سحر نفسی شمار و هوا طلب
هوش مصنوعی: به خاطر آرزوهای بیهوده، خودت را در زندگی کوچک و کم اهمیت نکن. چون شهرت و آوازهی زیاد، شبیه ذرات غبار در مجالس و محافل میماند. در عوض، ارزش نفس و وجود خود را بشناس و به دنبال خواستههای حقیقی و معنادار باش.
ز هوای‌کبر و سر منی همه راست ننگ فروتنیتوبه ذوق منصب ایمنی زپرشکسته هما طلب
هوش مصنوعی: از احساس تکبر و خودبزرگبینی دوری کن، زیرا اینها باعث ننگ و سرزنش فروتنی میشوند. از مقام و منصب برای خودت احساس امنیت نکن، چرا که ممکن است اینها نیز اوهام تو را بر هم زنند.
دل ذره‌گر همه خون‌کند، زکم‌آوری چه فزون‌کندعملی‌گرازتوجنون‌کند، به‌عدم فرست و جزا طلب
هوش مصنوعی: دل اگر از ذرهای خون بیافتد، از شدت غم و اندوه چه کار میتواند کند؟ وقتی عقل از تو دیوانه شود، به سوی عدم و نیستی میفرستد و تو تنها باید ثمرهاش را بخواهی.
کف پای حجله‌نشین ما، به خیال‌کرده‌کمین ماپی‌آرزوی‌جبین‌مابه‌سراغ‌رنگ حنا طلب
هوش مصنوعی: کف پای کسی که در حریم ما نشسته، خود را در خیال کمین ما میبیند و ما به دنباله آرزوهای خود به سراغ رنگ حنا میرویم.
شده رمز جلوهٔ بی‌نشان به غبار آینه‌ات نهاننفسی به صیقل امتحان برو از میان و صفا طلب
هوش مصنوعی: آینهای که هیچ نشانی ندارد، رمز زیباییاش در غبارش پنهان شده است. نفسی پاک و تسویهشده نیاز دارد تا از میان موانع عبور کند و به صفای درون دست یابد.
طلب تو بس بود اینقدرکه ز معنیی ببری اثربه خودت اگرنرسد نظر به خیال پیچ و خدا طلب
هوش مصنوعی: خواستن تو به اندازهای کافی است که از مفهوم خودت دور شوی. اگر به تو نرسد، به خیال و تصور خود بپرداز و خدا را طلب کن.
چه خوش آن‌که ترک سبب‌کنی به یقین رسی وطرب‌کنیزحقیقت‌آنچه طلب‌کنی به طریق بیدل ما طلب
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که از علل و اسباب دست بردارد و به درستی به آنچه میخواهد دست یابد و به حقیقت آنچه را که جستجو میکند، برسد. این خواستهها را باید به شیوهای خالص و بیریا دنبال کرد.