غزل شمارهٔ ۵۷۲
هوش مصنوعی: این شعر در بیان احساساتی عمیق از ناتوانی و حسرت است. شاعر از محدودیت‌ها و مشکلات زندگی خود سخن می‌گوید، به طوری که دل و روحش در بند است و آرزوها و خواسته‌هایش به دست نایافتنی تبدیل شده‌اند. او به تنهایی و عذاب ناشی از دوری از معشوق اشاره می‌کند و به عدم امکان تحقق آرزوهایش در دنیای پر از نیرنگ و حرص می‌پردازد. در نهایت، شاعر از حسرت و ناامیدی خود در مواجهه با زندگی و زمان علامت می‌زند و به عدم توانایی برای تغییر شرایط اشاره دارد. این شعر بیان‌گر دردی است که از روزگار و فاصله‌های عاطفی ناشی می‌شود.
الفت دل عمرها شد دست وپایم بسته استقطرهٔ خونی ز سرتا پا حنایم بسته است
هوش مصنوعی: عشق و محبت من به تو به اندازهای است که تمام زندگیام را تحت تأثیر قرار داده و همه چیزم را به تو مرتبط کرده است. وجودم به نوعی به تو وابسته است و گویی تنها قطره خونی که از من به جا مانده، نشانهای از این وابستگی عمیق است.
آرزو نگذشت حیف از قلزم نیرنگ حرصورنه عمری‌شد پل‌اش دست دعایم بسته است
هوش مصنوعی: آرزوهای من به دست حرص و نیرنگی که در زندگیام بودهاند، برآورده نشدند. حیف است که تمام این مدت مشغول این بازیها بودهام و حالا دعا و خواستههایم در دست من نیستند.
همچو صحرا با همه عریانی وآزادگینقد چندین‌گنج درکنج ردایم بسته است
هوش مصنوعی: مانند صحرا که با وجود بیپناهی و آزادیاش، در دل خود گنجینههای فراوانی را در پنهان دارد، من نیز دارای ارزشهای زیادی هستم که ممکن است در ظاهر دیده نشود.
رفته‌ام‌زین‌انجمن چون‌شمع‌و داغ‌دل بجاستحسرت دیدار چشمی بر قفایم بسته است
هوش مصنوعی: من از این جمع و محفل دور شدهام و مانند شمعی که میسوزد، قلبم پر از درد و اندوه است. حسرت دیدار چشمی بر دوشم سنگینی می‌کند و احساس میکنم که به عقب برمیگردم.
عبرتم محمل‌کش صد آبله واماندگیهرکه رفتاری ندارد پا به پایم بسته است
هوش مصنوعی: من با بارهای سنگینی از رنج و ناکامی در راه هستم و هر کسی که در رفتارشان دقت نمیکند، به نوعی مرا در این مسیر همراهی کرده و به پایم بند شده است.
زیر‌گردون برکدامین آرزو نازدکسیتنگی این خانه درها بر هوایم بسته است
هوش مصنوعی: در زیر گردن کدام آرزو کسی نمیتواند خود را احساس کند، زیرا تنگی این خانه و بسته بودن درها، دل و آرزویم را در حصر قرار داده است.
کاش ابرامی درین محمل به فریادم رسدبی‌زبانیها در رزق گدایم بسته است
هوش مصنوعی: ای کاش کسی در این سفر به دادم برسد، چون روزی من به خاطر بیزبان بودنم بسته شده است.
کو عرق تا تکمه‌ای چند ازگریبان واکنمخجلت عریان تنی بند قبایم بسته است
هوش مصنوعی: بیا ببینم چقدر شراب بخورم تا بتوانم چند دکمه از پیراهنم را باز کنم؛ زیرا برایم خجالتآور است که بدن لخت و برهنهام زیر این لباس مخفی شده است.
الرحیل زندگی دیگرکه برگوشم زندموی پیری پنبه بر ساز درایم بسته است
هوش مصنوعی: سفر و جابهجایی زندگی جدیدی را به من معرفی کرده که صدای پیری به گوشم میرسد و دیگر نمیتوانم نواهای年轻ی را بشنوم.
معنی موج‌گهر از حیرتم فهمیدنی‌سترفته‌ام از خویش ویادت دل به جایم بسته است
هوش مصنوعی: من از حیرت و شگفتیام به عمق احساساتم پی بردم؛ چنان به یاد تو دلم وابسته شده که دیگر از خودم بیخبرم.
مصرع فکربلند بیدلم‌اما چه سودبی‌دماغیهای فرصت نارسایم بسته است
هوش مصنوعی: فکرم به شدت مشغول است اما چه فایده که فرصتها به خاطر ناتوانیام از دست رفته است.