غزل شمارهٔ ۷۰۱
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف احساسات عاشقانه و تأثیرات عمیق عشق بر دل و جان انسان می‌پردازد. شاعر از شدت عشق و آرزوهایش سخن می‌گوید و اشاره می‌کند که عشق مستلزم وجود دل خالی از هوس و ریا است. خداوند در این دنیا آفتی به نام خیال را به وجود آورده که انسان‌ها را به اشتباه می‌اندازد. با وجود اینکه همه درگیر این دنیای پر از نیرنگ هستند، هر ذره از وجود ما به یاد معشوق است. شاعر به جدایی و دوری از معشوق اشاره می‌کند و بیان می‌دارد که عشق و زیبایی او موجب زخم دل و سوزش جانش شده است. در نهایت، شاعر به پیوستگی عشق و زندگی و اهمیت همواره جستجوی دیدار معشوق تأکید می‌کند.
تا ز جنس تب وتاب نفس آثاری هستعشق را با دل سودازده‌ام‌‌کاری هست
هوش مصنوعی: تا وقتی که نشانههایی از هیجان و شور و اشتیاق وجود دارد، عشق در دل من که پر از آرزو و خیال است، فعال و زنده است.
کو دلی‌کز هوس آرایش دکانش نیستدر صفا خانهٔ هر آینه بازاری هست
هوش مصنوعی: کسی را پیدا کن که به زیبایی و ظاهر دکانش توجه نداشته باشد، زیرا در دل هر انسانی بازار و تجارتی از صفا و خلوص وجود دارد.
خلقی آفت‌کش نیرنگ خیال است اینجاهیچ‌کس نیست خر، اما، همه را باری هست
هوش مصنوعی: در اینجا، افرادی که به نظر میرسد دچار حیله و نیرنگ هستند، در واقع فقط در خیال وجود دارند. هیچکس واقعاً در اینجا به دردسر نیفتاده، اما همه به نوعی بار و مسئولیتی دارند که بر دوششان است.
خاک‌گشتیم و زتأثیر خیال تو هنوزدل هر ذرهٔ ما چشمهٔ دیداری هست
هوش مصنوعی: ما در غبار و خاک سرگردان بودیم و هنوز هم اثر خیالت در دل هر ذره از وجود ما وجود دارد، مانند چشمهای که جرقهای از دیدار تو را در خود دارد.
ماو من هیچ‌کم از نعرهٔ منصوری نیستتانفس هست حضور رسن و داری‌هست
هوش مصنوعی: ما هیچ تفاوتی با نعرهی منصور نداریم، تا زمانی که نفس وجود دارد و ما نیز در این مقام حاضر هستیم.
ای دل ابرام مکن چشمش اگر جان طلبداز مروت مگذر خاطر بیماری هست
هوش مصنوعی: ای دل، از محبت او دست نکش، حتی اگر جان تو را بخواهد. از عادت نیکوی خود تجاوز نکن، چرا که در دل خود بیماری است که نمیگذارد به سادگی از آن بگذری.
باعث قتل من از لاله‌رخان هیچ مپرساینقدر بس، که بگویند گنهکاری هست
هوش مصنوعی: از زیباییهای لاله‌رخان نپرس که چه کسی باعث مرگ من شده است. همین که بگویند من گناهکار هستم، برای من کافی است.
آتش حسن‌که در دیر خیال افتاده‌ستشمع هم سوختهٔ قشقه وزناری هست
هوش مصنوعی: آتش زیبایی که در دل خیال افکنده شده است، شمعی را که در کنار آن بوده، نیز به خاکستر تبدیل کرده است.
زخم ما را اثر اندود تبسم مپسندکه درتن موج‌گهرگرد نمک‌زاری هست
هوش مصنوعی: زخم ما را با لبخندت جبران نکن، زیرا در وجود ما خظری وجود دارد که مانند دریای نمک، تلخی را به همراه دارد.
به‌که درپیش لبت عرض خموشی نبردطوطیی راکه ز شکر سرگفتاری هست
هوش مصنوعی: بهتر است که در مقابل لبهای تو سکوت کنم، مثل طوطیای که از شیرینی سخن می‌گوید.
بارب از پرتو دیدار نگردد محروممحفل حیرت ما آینه مقداری هست
هوش مصنوعی: ای دوست، کسی که با تو دیدار کند از شعف و زیبایی آن محروم نمیشود. در جمع ما، آینهای وجود دارد که نشاندهنده مقام و ارزش ماست.
عمر در ضبط نفس صید رسایی داردتا توانی به‌گره‌گیر اگر تاری هست
هوش مصنوعی: زندگی مانند شکار است و قدرت آن بستگی به فراگرفتن نفس دارد؛ پس هرگاه میتوانی، از هر چنگال و تنگنا دوری کن، اگر در زندگی سختیهایی وجود دارد.
همچو آن نغمه‌که از تار برون می‌آیداگر از خویش روی جادهٔ بسیاری هست
هوش مصنوعی: همچون نغمهای که از تار برمیآید، اگر از خودت دور شوی، راههای زیادی پیش رویت خواهد بود.
تاب خورشید جمالش چو نداری بیدلدر خیال خط او سایهٔ دیواری هست
هوش مصنوعی: وقتی که تو به زیبایی او فکر نمیکنی، مانند بیدلی هستی که فقط سایهٔ دیواری را میبیند و از تابش خورشید جمال او بیخبر است.