غزل شمارهٔ ۷۳۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تأمل در زندگی و عدم تحقق آرزوها و امیدها می‌پردازد. او اشاره می‌کند که در زندگی هیچ چیزی به‌دست‌آمده نیست و هرچه به آن نگاه می‌کنیم، تنها سراب‌هایی از آرزوها و حسرت‌ها وجود دارد. دربارهٔ سکوت و قناعت نیز تأکید می‌کند و اشاره می‌کند که نیاز به چیزی فراتر از واقعیت نداریم. همچنین، به ناپایداری و فناپذیری هستی اشاره کرده و نارضایتی از وضعیت موجود را ابراز می‌کند. در نهایت، شاعر زندگی را مانند قفسی می‌بیند که تمامی آرزوها در آن محبوس شده‌اند و به بی‌ثمری و سرگردانی انسان در این دنیا اشاره دارد.
بیا که هیچ بهاری به حسرتِ ما نیستشکسته‌رنگیِ امید، بی‌تماشا نیست
هوش مصنوعی: بیا که هیچ بهاری برای حسرت ما وجود ندارد و رنگ امید ما بدون تماشا ناامیدانه شکسته است.
به قدرِ پر زدنِ ناله وسعتی داریمغبارِ شوق جنون‌مشرب است، صحرا نیست
هوش مصنوعی: به اندازهای که پرواز می‌کنیم، قادر به ابراز احساسات خود هستیم. این شوق و هیجان، مثل غباری است که در دل داریم و در واقعیت، وسعت آن احساسات به اندازهی بیابان نیست.
ز ما و من به سکوت ای حباب قانع باشکه غیرِ ضبطِ نفس، نامِ این معما نیست
هوش مصنوعی: ای حباب، من و تو باید در سکوت باشیم و راضی باشیم، زیرا چیزی به جز ضبط نفس نمیتواند نام این مسیر پیچیده را برساند.
غنا مخواه، که تمثالِ هستیِ امکانبرونِ آینهٔ احتیاج پیدا نیست
هوش مصنوعی: خواستن غنا یا ثروت، درست نیست؛ زیرا شکل واقعی وجود و هستی نیاز به بازتاب و تصویر ندارد.
چو موج اگر به شکستی رسی غنیمت داندر این محیط که جز دستِ عجز بالا نیست
هوش مصنوعی: اگر در زندگی با مشکلات و چالشها مواجه شدی، بدان که در این دوران که به نظر سخت میآید، فرصتی است تا استفاده کنی و نگذاری از دست برود، چراکه در نهایت تنها توانایی تو و تلاشات است که باقی میماند.
به هرچه می‌نگری پرفشانِ بی‌رنگی‌ستکه گفته است جهان آشیانِ عنقا نیست
هوش مصنوعی: هر چیزی که به آن نگاه میکنی، در واقع چیزی بیرنگ و کمرنگ است که نشان میدهد این جهان، جایی برای جوجهکباب نیست.
اگر ز وهم برآیی چه موج و کو گردابجهان به خویش فرو رفته است، دریا نیست
هوش مصنوعی: اگر از خیال و توهم بیرون بیایی، متوجه خواهی شد که دنیا مانند یک دریا است که در آن، موج و گرداب وجود ندارد و همه چیز در خود فرو رفته است.
حسابِ هیچکسی تا کجا توان دادنبقا کدام و چه هستی؟ فنا هم از ما نیست
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند پیشبینی کند که عمرش تا چه زمانی ادامه خواهد یافت و ماندگاری و هستی چه معنایی دارد. حتی فنا هم از دست ما خارج است.
به آرمیدگیِ شمع رفته‌ایم از خویشدلیلِ مقصدِ از سر گذشتگان، پا نیست
هوش مصنوعی: ما در آرامش و سکوت زندگی کردهایم و از خودمان دور شدهایم؛ دلیلی برای رسیدن به مقصدمان از تجربیات گذشتگان نمییابیم.
به هرزه بال میفشان در این چمن بیدلکه هر طرف نگری، جز درِ قفس وا نیست
هوش مصنوعی: در این چمن به هیچ وجه بال و پر خود را بیهوده نپراکن، زیرا هر جا که نگاه کنی، جز حصار و قفس چیزی نمیبینی.