غزل شمارهٔ ۷۶۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به عمق عشق و جایگاه خاص آن اشاره می‌کند و می‌گوید که ورود به آستان عشق نیاز به جسارت دارد. هیچ‌کس جز عاشقان واقعی نمی‌تواند در این مکان قدم بگذارد. شاعر از اهمیت اشک و عذرخواهی در برابر غفلت‌ها صحبت می‌کند و می‌گوید که بدون تسلیم در معبد عشق، هیچ پاکی حاصل نخواهد شد. او به زاهدان توصیه می‌کند که از طمع و خودخواهی دوری کنند و نسبت به تسلیم در برابر عشق هشدار می‌دهد. در نهایت، شاعر به ناامیدی و جستجو برای آرزوهای واقعی پرداخته و می‌گوید که آنچه دلخواه اوست، در دسترس نیست و تنها در سایه عشق می‌تواند آسایش یابد.
آستان عشق جولانگاه هر بیباک نیستهیچکس‌غیر از جبین‌آنجا قدم‌بر خاک نیست
هوش مصنوعی: جایگاه عشق، مکان مناسبی برای هر انسان جسوری نیست؛ تنها افرادی که خود را تسلیم عشق کردهاند، میتوانند به آنجا راه پیدا کنند و دیگران نمیتوانند به آنجا قدم بگذارند.
گریه‌کو، تا عذر غفلت خواهد از ابرکرممی‌کشد رحمت‌تری‌تا چشم ما نمناک نیست
هوش مصنوعی: بگریه و دعا کن، تا اینکه از رحمت خدا عذر غفلت‌ها را بپذیرد. تا زمانی که چشمان ما پر از اشک نباشد، رحمت او میبارد.
خاک می‌باید شدن در معبد تسلیم عشقگر همه آب است اینجا بی‌تیمم پاک نیست
هوش مصنوعی: برای وصل شدن به عشق، باید خود را به مانند خاک تسلیم کنیم. اگرچه آب در این مکان وجود دارد، اما بدون آمادگی و پذیرش واقعی، پاکی حاصل نمیشود.
ریش‌گاوی، شرمی ای زاهد ز دندان طمعشاخ طوبی ریشه‌دار شانه و مسواک نیست
هوش مصنوعی: این بیت به ما می‌گوید که زاهد (مرد پارسا) باید از تمایلات و خواستههای مادی خود دست بردارد. او به جای توجه به ظواهر و حشو زندگی، باید به حقیقت و معنای عمیقتر آن بپردازد. در واقع، دندان طمع به مانند شاخ و برگهای درخت طوبی، نشانی از خواستههای دنیاست که باید با دقت و آگاهی از آن دوری کرده و به آموزههای معنوی بپردازیم.
گردن تسلیم در هر عضو ما آماده استشمع این کاشانه را از سر بریدن باک نیست
هوش مصنوعی: تمام وجود ما آماده است تا تسلیم باشد و با قطع کردن شمع این خانه، نگران هیچ چیز نیستیم.
تهمت وضع تظلم برجنون ما خطاستصبح پوشیده‌ست عریانی‌گریبان‌چاک نیست
هوش مصنوعی: به تهمت زدن به ما که جنون و دیوانگیام را بهدلیل مظلومیتام میدانید، اشتباه است؛ زیرا صبح آمده و اشکالزدن و عریان کردن ما دیگر وجود ندارد.
مرکز پرگار اسراری، به ضبط خویش کوشورنه تا گردید رنگت گردش افلاک نیست
هوش مصنوعی: مرکز پرگار، نمادی از اسرار و رازهاست. کوشش کن تا این اسرار را از آن خود کنی، وگرنه اگر به دور خود بچرخی، رنگ و نمای تو تحت تأثیر دگرگونیهای کائنات قرار خواهد گرفت.
چشم بر احسان‌گردون دوختن دیوانگی‌ستدانه‌ها، هشیار باشید، آسیا دلاک نیست
هوش مصنوعی: خیره شدن به نعمتهای آسمانی و انتظار از آنها کار نادانی است. دانهها را درسته و با دقت برداشت کنید و بدانید که زندگی هرگز به راحتی و بدون زحمت پیش نمیرود.
کامجویان! دست در دامان نومیدی زنیدصید ما صدسال‌اگر در خون‌تپد فتراک نیست
هوش مصنوعی: ای کسانی که به دنبال کامیابی هستید! به دامان ناامیدی پناه ببرید. اگرچه ما مدتها در چنگال درد و رنج به سر میبریم، اما امیدی برای دستیابی به هدف وجود ندارد.
غیر مستی هرچه دارد این چمن دردسر استخواب‌راحت جز به زیر سایه‌های تاک نیست
هوش مصنوعی: غیر از مستی و شادی، این باغ فقط دردسر دارد و آرامش خواب جز در سایه‌های تاک میسر نیست.
با که بایدگفت بیدل ماجرای آرزوآنچه دلخواه من است از عالم ادراک نیست
هوش مصنوعی: با چه کسی باید درباره آرزوهای خود صحبت کنم؟ آنچه را که من میخواهم، در این دنیا قابل درک نیست و نمیتوان به آن دست یافت.