غزل شمارهٔ ۸۳۶
هوش مصنوعی: این شعر با بیانی عمیق و کنایی به موضوعات عشق، کمبود و گذر زمان می‌پردازد. شاعر به وصف حالتی می‌پردازد که در آن، عشق و زیبایی‌های زندگی به سرعت می‌گذرد و انسان‌ها به حسرت‌ها و آرزوهای ناکام خود تن می‌دهند. او به احساس ناتوانی در تغییر سرنوشت و غفلت از فرصتها اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر به ضرورت آگاهی و هشیاری در زندگی تأکید می‌کند و می‌گوید که پیشرفت در زندگی، نیازمند عبور از موانع و رنج‌هاست. در کل، شعر روحی اندوهگین و متفکرانه دارد که به تفکر در مورد زندگی و عواطف انسانی دعوت می‌کند.
تا عرقناک از چمن آن شوخ بی‌پروا گذشتموج خجلت سرو را چون قمری از بالا گذشت
هوش مصنوعی: زمانی که آن دختر بی‌پروا از چمن عبور کرد، به قدری زیبا و بیتوجه بود که سروهای موجود در آنجا به خاطر شرم، سرشان را پایین نگه داشتند، مثل قمر که از بالا می‌گذرد.
وای بر حال کمند ناله‌های نارساکان تغافل‌پیشه از معراج استغنا گذشت
هوش مصنوعی: چقدر گلهمندم از وضعیتی که نالههایم بیفایده و ناخوشایند شدهاند. کسانی که ادعای بینیازی میکنند، عملاً در غفلت به سر میبرند و از مقام محبوب دور افتادهاند.
ما به چندین کاروان حسرت‌کمین رهبریمشمع در شبگیر دود دل عجب تنها گذشت
هوش مصنوعی: ما در جستجوی آرزوهای بسیار، در میان کاروانهای حسرتانگیز هستیم. شمعی که در انتهای شب میدرخشد و دلی پر از ناراحتی، به تنهایی از کنار ما می‌گذرد.
محو دل شو تا توانی رستن از آفات دهرموج بی وصل گهر نتواند از دریا گذشت
هوش مصنوعی: اگر دل خود را به عشق و محبت تسلیم کنی، نمیتوانی از مشکلات و خطرات زندگی بگذری. مانند یک موج که بدون وصل شدن به دریا نمیتواند از آن عبور کند، انسان نیز نیاز دارد که به عشق و ارتباط عمیق دست یابد تا از مصائب دنیا فرار کند.
بسته‌ای احرام صد عقبا امل اما چه سود؟فرصت نگذشته‌ات پیش از گذشتن‌ها گذشت
هوش مصنوعی: اگر در سفر به سوی مقاصد بلند عزم کردهای، اما چه فایدهای دارد که وقت را از دست دادهای و فرصتها را غنیمت نشمردهای که اکنون زمان از دست رفته است.
بی‌نشانی در نشان پر می‌زند، هشیار باشگر همه عنقا شوی نتوانی از دنیا گذشت
هوش مصنوعی: در جستجوی غیرقابل دسترسی و ناشناسی دائم باش، آگاه باش که حتی اگر به وضعیت مطلوبی برسی و به موفقیتهای بزرگی دست یابی، باز نمیتوانی از دنیای مادی و الزامات آن فرار کنی.
آبله مخموری واماندگی‌هایم نخواستزین بیابان لغزشم آخر قدح‌پیما گذشت
هوش مصنوعی: آبله و مشکلاتی که دارم از این بیابان و لغزشهایم نمیخواهد بگذرد و در آخر، پیمان من به خوبی گذشت.
گر برون آیم ز فکر دل اسیر دیده‌امعمر من چون می به بند ساغر و مینا گذشت
هوش مصنوعی: اگر از افکار و خیالات خود بیرون بیایم، میبینم که عمر من مانند میای است که در بند ساغر و مینا می‌گذرد.
بر غنا زد احتیاج خست ابنای دهرتنگدستی در عزیزان ماند لیک از ما گذشت
هوش مصنوعی: فقر و نیاز در زندگی مردم زمانه به وضوح احساس میشود، اما این شرایط سخت بر عزیزان ما تأثیری نگذاشته است و از مشکلات آنان عبور کردهایم.
عافیت‌ها بس‌که بود آن سوی پرواز املکرد استقبال امروزی که از فردا گذشت
هوش مصنوعی: در این دنیا، آرامشها و راحتیها به قدری وجود دارد که انسان باید آغوشی به روی انتظارات و امیدهایش بگشاید؛ چرا که زندگی امروز به سرعت از فردا عبور می‌کند و نباید فرصتها را از دست داد.
گر ز دنیا بگذری تشویش عقبا حایل استتا ز خود نگذشته‌ای می‌بایدت صدجا گذشت
هوش مصنوعی: اگر از دنیا عبور کنی، نگرانی از عواقب آن مانند مانعی است که بر سر راه تو قرار دارد. تا زمانی که از خودت نگذشته‌ای، باید در بسیاری از موارد عبور کنی و گذشت داشته باشی.
بیدل از رنگ شکست شیشه‌ای خندیده استکز غبارش ناله نتواند به سعی پا گذشت
هوش مصنوعی: بیدل به زیبایی و لطافت رنگی که از شیشه‌ای خرد شده به وجود آمده اشاره کرده و می‌گوید که این زیبایی به قدری غمانگیز است که کسی نمیتواند به راحتی از میان غبار آن عبور کند. این بیان به نوعی از تلخی و دشواریهایی صحبت می‌کند که ممکن است انسان را درگیر کند.