غزل شمارهٔ ۸۴۱
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به یاد لب خاموش و ناله شمع می‌گذرد. او بر احساسات و خاطرات خود تأکید کرده و می‌گوید که عمرش در خواب سپری شده و کاروان زندگی از کنارش گذشته است. شاعر از شادی‌های زودگذر و زیبایی‌های حیات می‌گوید و به احساس فقر و ماتمی که در زندگی دارد نیز اشاره می‌کند. او به جنون و آثار آن می‌پردازد و می‌گوید که اگر جنون را تجربه کرده‌ای، نیازی به تظاهر نیست. در پایان، شاعر به اشتیاق و تشنه بودن برای وصال اشاره می‌کند و یادآور می‌شود که این دلتنگی و longing همیشه در زندگی او وجود دارد.
شب به یاد آن لب خموش گذشتناله شد شمع وگلفروش‌گذشت
هوش مصنوعی: شب به یاد لب خاموش کسی سپری شد و شمع همچون نالهای روشن بود، و گلفروش از کنار ما رد شد.
چشم بر جلوه‌ای که وا کردیمپیش پیش نگاه هوش گذشت
هوش مصنوعی: به جلوه‌ای که با کمال دقت و زیبایی نمایش دادیم، نگاه کن و توجه کن که چگونه هوش و ذکاوت در این لحظه ناپدید شد.
عمر رفت و هنوز در خوابمکاروان از سرم خموش گذشت
هوش مصنوعی: زندگی من به سرعت سپری شد و من هنوز در خواب و غفلت بودم، در حالی که فرصتها و لحظههای مهم از کنارم بیصدا عبور کردند.
زبر پا دیدم از نشاط مپرسمژه پل گشت و نای و نوش گذشت
هوش مصنوعی: از خوشحالی نمیتوانم ساکت بمانم. چشمانم پر از شادی است و زندگی با موسیقی و لذت به گذر می‌گذرد.
کاف و نون، خلق را، به شور آورداین دو حرف ازکجا به‌گوش گذشت
هوش مصنوعی: این دو حرف، یعنی کاف و نون، باعث شور و شوق مردم شدند و سوال اینجاست که این دو حرف از کجا به گوش مردم رسیده است.
طرفه راهی، چو شمع پیمودیمسر ما هر قدم ز دوش گذشت
هوش مصنوعی: ما در این مسیر، مانند شمعی که در حال سوختن است، قدم به قدم پیش رفتیم و هر گامی که برداشتیم، بار سنگینی بر دوشمان بود.
فقر ما، ماتم دو عالم دشتهمه جا یک سیاهپوش گذشت
هوش مصنوعی: فقر و تنگدستی ما باعث شده که در دنیای موجود، همگان در عزا و غم به سر ببرند و همه جا حالتی شبیه به سوگواری به چشم میخورد.
بی‌جنون ترک وهم نتوان‌کردباده از خم به قدر جوش گذشت
هوش مصنوعی: بدون جنون و دیوانگی نمیتوان از خیالات رها شد، بادهای که از کوزه میریزد، به همان نسبت که به جوش میآید، از آن خارج می‌شود.
گر جنون کرده‌ای تکلف چیستفصل پنهان‌کن و بپوش گذشت
هوش مصنوعی: اگر به دیوانگی دچار شدهای، دیگر چه نیازی به تکلف و ظاهرسازی است؟ این فصل پنهان را کنار بگذار و آن را بپوشان.
سوختن هم غنیمت است این شمعامشب آمد همان‌که دوش‌گذشت
هوش مصنوعی: سوختن هم نعمتی است، این شمع امشب آمد، همان که دیشب گذشت.
تشنهٔ وصل بود بیدل ماتیغ شد آب کز گلوش گذشت
هوش مصنوعی: عاشق در آرزوی وصال معشوق، به حدی از شدت اشتیاق و عطش رسیده است که حالا حتی سختی و تیرگی را نیز تحمل می‌کند؛ او از مشکلاتی که بر سر راهش قرار دارد، نمیترسد و با همهی وجود از آن عبور می‌کند.