غزل شمارهٔ ۹۶۷
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات عمیق شاعر درباره عشق و زیبایی می‌پردازد. شاعر از نقاب غیرت و جلوه‌های عشقی سخن می‌گوید که بر دلش تأثیر گذاشته و او را به حالت جنون و حیرت مبتلا کرده است. او به حالتی شاد اشاره دارد که بدون هیچ نشانی از عشق و محبت، از دنیای تحقیق و جستجوی حقیقت خارج شده است. در ادامه، شاعر به داغ یأس و تنهایی خود اشاره می‌کند و از تنگی نفس در هنگام قبول عشق صحبت می‌کند. تصویر و نقش او در آینه زندگی به همه جا پراکنده شده و او همچنان در جستجوی زیبایی و عشق است. در پایان، بیدل بیان می‌کند که عشق و تجربیاتش را در نامه‌ای به تصویر کشیده است.
رنگم نقاب غیرت آن جلوه می‌دردفطرت جنون کند که ز بویم اثر برد
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که رنگ و ظاهر من به خاطر غیرت و احساساتی که در درونم وجود دارد، در حال تغییر است. این احساسات به حدی قوی هستند که میتوانند جنون ایجاد کنند و بویی که از من برمیخیزد، تأثیرگذار است.
شادم که بی نشانی آثار رنگ و بوبیرونم از قلمروتحقیق پرورد
هوش مصنوعی: خوشحالم که بدون هیچ نشانهای از رنگ و بو، از دنیای تحقیق و بررسی فراتر رفتهام.
این چار سو ادبگه سودای نازکیستعمری‌ست ضبط آه من آیینه می‌خرد
هوش مصنوعی: در این مکان، فضایی پر از زیبایی و لطافت وجود دارد که سالهاست آه و آرزوی من را در خود نگهداشته و این احساس را مانند آینهای در خود انعکاس میدهد.
خلقی در امل زد و با داغ یأس رفتآتش به‌کارگاه فسون خانهٔ خرد
هوش مصنوعی: افرادی در دنیا با ناامیدی و از کوره در رفتن، آتش و خرابی را به محل کار جادوگری و عقل خود آوردند.
داغم ز جلوه‌ای که غرور تغافلشآیینه‌خانه‌ها کند ایجاد و ننگرد
هوش مصنوعی: من از جلوه‌ای داغ و دلتنگم که خودخواهی و بیتوجهیاش میتواند آینهها را بسازد و به خود ننگرد.
هنگامهٔ قبول نفس بسکه تنگ بودپا تا سرم چو شمع ز هم خورد دست رد
هوش مصنوعی: زمانی که در حال پذیرش نفس و خواستههایم بودم، به شدت احساس تنگی کردم و از سر تا پایم مانند شمعی شدم که به هم ریخته است و دیگر نمیتوانم چیزی را قبول کنم.
نقاش شرم دار ز پرداز انفعالتصویرم آن کشد که ز رنگم برآورد
هوش مصنوعی: نقاشی که مشغول ترسیم من است، باید خجالت بکشد از اینکه تصویر مرا به حالت انفعالی کشیده است. او باید آن تصاویری را خلق کند که از رنگ و حالتم فراتر برود.
آیینهٔ خرام بهار است گرد رنگمن نقش پا خیال تو هرجا که بگذرد
هوش مصنوعی: آیینهای که به زیبایی بهار را نشان میدهد، به رنگ من نقشی از قدمهای خیال تو را به تصویر میکشد، هر جا که بروی.
طاووس من بهار کمین چه مژده استعمری‌ست بال می‌زنم و چشم می‌پرد
هوش مصنوعی: پرنده زیبای من، بهار چه خبر خوشی را در آستین دارد؟ من سالهاست که بال می‌زنم و فقط به تماشا نشستهام.
بیدل جواب مطلب عشاق حیرت‌ستآنکس که نامه‌ام برد آیینه آورد
هوش مصنوعی: عشاق در حیرت و شگفتی هستند و تنها کسی که نامه‌ام را میبرد، در حقیقت، آینهای از درون من را به همراه دارد.