غزل شمارهٔ ۱۰۷۶
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف دگرگونی‌های زندگی و گذر زمان می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که همه چیز در حال تغییر و گذر است، مانند آب که از یک ظرف رد می‌شود. او به مقایسه‌هایی نظیر آرزوهای بشر برای جاودانه ماندن و تلاش برای کمال می‌پردازد، اما به این نتیجه می‌رسد که خلق و خوی انسان‌ها همواره در حال تغییر است. دل صاف و بی‌غبار نیز به سختی یافت می‌شود. عشق و وصال در زندگی زودگذر هستند و شاعر خواهان شناخت رموز زندگی و ارتباط با دل و احساسات است. به‌طور کلی، شعر به بررسی ناپایداری زندگی و دشواری‌های رسیدن به آرزوها می‌پردازد.
ز ساز جسم هزار انفعال می‌گذردچو رشحه‌ای که ز ظرف سفال می‌گذرد
هوش مصنوعی: صوت بدن هزاران تأثیر را عبور می‌کند مانند قطرهای که از ظرف سفالی می‌گذرد.
دمیدن همه زبن خاکدان‌گل خواری‌ستبهار آبله‌ها پایمال می‌گذرد
هوش مصنوعی: نسیم بهاری از خاک و گل به سرزمین میوزد و زحمتها و دردهای زندگی را نادیده میگیرد و به جلو میرود، گویا که هیچکدام از مشکلات اهمیت ندارند.
غبار شیشهٔ ساعت به وهم می‌کوبدبهوش باش‌که این ماه و سال می‌گذرد
هوش مصنوعی: غبار روی شیشهٔ ساعت به ما یادآوری می‌کند که هوشیار باشیم، چرا که زمان و ایام به سرعت سپری میشوند.
تلاش نقص وکمال جهان گروتازی‌ستهلالش از مه و ماه از هلال می‌گذرد
هوش مصنوعی: جهان در حال تلاش برای کامل شدن و رفع نواقص خود است. مانند هلال که از میان ماه و ستارهها عبور می‌کند و نمادی از این تلاش است.
به هرکه می‌نگرم طالب دوام بقاستمدار خلق به فکر محال می‌گذرد
هوش مصنوعی: هرکسی را که میبینم در پی این است که جاودانه بماند، اما مردم در حالتی از نادانی و خیال باطل زندگی میکنند.
دلی که صاف شود از غبار وهم کجاستز هر یک آینه چندین مثال می گذرد
هوش مصنوعی: دل پاک و خالصی که از تردید و خیالهای نادرست تهی شده باشد، کجاست؟ چرا که در آینههای مختلف، تصویرهای زیادی از آن می‌گذرد.
طلب چه سحرکند تا به‌کوی یار رسمنفس هم از لب ما سینه مال می‌گذرد
هوش مصنوعی: به چه وسایلی باید دست بزنم تا بتوانم به کوی محبوب برسم، حتی نفسهایم هم از روی لبهای من، در دل می‌گذرد و تحمل این فاصله سخت است.
شبم به صفحه نگاهش زد آتشی‌که هنوزشرر به چشمک ناز غزال می‌گذرد
هوش مصنوعی: در شب، وقتی به چهرهاش نگاه کردم، آتش شوری به وجود آمد که هنوز هم اثرش در چشمک زدن ناز و زیبایی غزال دیده می‌شود.
تلاش نالهٔ جانکاه تاکی ای بلبلزمان عافیتت زبر بال می‌گذرد
هوش مصنوعی: ای بلبل، تلاش و نالهٔ دلخراش تو بیفایده است، زیرا زمان خوشی و آسایش تو در حال عبور است و تو هنوز در عذاب و غم هستی.
دو روزه فرصت وهمی که زندگی نام استگر از هوس گذری بی‌ملال می‌گذرد
هوش مصنوعی: زندگی فرصتی کوتاه و پر از خیال است و اگر از وسوسهها بگذری، این مدت بدون اندوه و غم سپری می‌شود.
غبار قافلهٔ دوش بوده است امروزوصال رفته و اکنون خیال می‌گذرد
هوش مصنوعی: امروز حال و هوای وصال وجود دارد، اما غبار و نشانههای سفری که دیروز سپری شده، همچنان باقی است و فکر و خیال به سمت آن میرود.
حق ادای رموز از قلم طلب بیدلکه حرف دل به زبانهای لال می‌گذرد
هوش مصنوعی: باید به رازها و نکات عمیق عشق و احساسات دقت کرد، زیرا احساسات واقعی گاهی به زبان نمیآیند و تنها در سکوت بیان میشوند.