غزل شمارهٔ ۱۱۱۱
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساسات و نارضایتی‌های شاعر از وضعیت هستی و زندگی می‌پردازد. او به زندگی و تلاش‌های خود اشاره می‌کند و از یأس و ناامیدی به دلیلی که همواره در جستجوی کامیابی است، سخن می‌گوید. شاعر با اشاره به ناکامی‌ها و شرم خود از ضعف‌ها و عدم توانایی‌ها، از سرانجام زندگی و تاثیرات آن بر روح و روانش یاد می‌کند. در نهایت، این متن به نوعی تلاطم و تضاد درون خود شاعر اشاره دارد و پیامدهای ناامیدی و ناتوانی را در وجودش حس می‌کند.
ز دنیا چه‌گیرد اگر مردگیردمگر دامن همت فردگیرد
هوش مصنوعی: اگر انسان در زندگی به دنیا و مادیات چنگ بزند، چه به دست میآورد؟ تنها با تلاش و همت میتواند به موفقیتهای واقعی و ارزشمند دست یابد.
خجل می‌روم از زیانگاه هستیعدم تا چه از من ره‌آوردگیرد
هوش مصنوعی: من از اینکه در دنیای وجود به جایی نمیرسم و از بیثمریام شرمندهام، نگرانم که چه چیزی از من نصیب این دنیا خواهد شد.
عرق دارد آیینه از شرم رنگمبگو تا گلاب از گل زرد گیرد
هوش مصنوعی: آیینه از شرم رنگ صورت من خیس شده است، بگو که بوی گلاب از گل زرد به مشام میرسد.
تن‌آسان اقبال بخت سیاهمحیا بایدم سایه پرورد گیرد
هوش مصنوعی: انسان تنپرور و راحتطلبی همچون من باید حیا و شرم خود را زیر سایه و حمایت بخت و اقبال سیاهش حفظ کند.
عبث لطمه‌فرسای موت و حیاتمفلک تاکی‌ام مهرهٔ نردگیرد
هوش مصنوعی: زندگی و مرگ من در دستان چرخ فلک است و بیهوده است که بخواهم به این موضوع فکر کنم؛ من فقط یک مهره در بازی زندگی هستم.
شب قانعان از سحر می‌هراسدمبادا سواد وفا گرد گیرد
هوش مصنوعی: شب خوابزدهها از سحر میترسد، چون ممکن است روشنایی وفا بر آن سایه بیفکند.
به خاکم فرو برد امدادگردونکم ازپاست دستی‌که نامردگیرد
هوش مصنوعی: اگر به من کمک نکند، ستارهها و سرنوشت هم مانند پاهایم به خاک میافتند و هیچکس که انصاف ندارد، بر من دست دراز نمیکند.
ز بس یأس در هم شکسته‌ست رنگمگر آیینه‌گیرم دلم دردگیرد
هوش مصنوعی: از آنقدر ناامیدی که در وجودم جمع شده، رنگ و حالتم عوض شده است؛ اگر خودم را در آینه ببینم، درد دلم بیشتر خواهد شد.
ازبن باغ عبرت نجوشید بیدلدماغی که بوی دل سرد گیرد
هوش مصنوعی: از دل باغ تجربه، هیچ چیز مفیدی به دست نمیآید، برای کسی که قلبش سرد باشد و نتواند عطر عشق را احساس کند.