غزل شمارهٔ ۱۱۹۸
هوش مصنوعی: در این شعر به اهمیت پرهیز از حسد و آثار مثبت آن اشاره شده است. شاعر تأکید میکند که حسد مانع از دریافت نعمتها و فضل الهی میشود و انسان را به ورطه افت میکشاند. همچنین، محبت میتواند غبار منفی را از دل برطرف کند و باعث روشنایی و روشنی در زندگی گردد.
شاعر با تصاویر زیبا به توصیف حالات عاشقانه و عشق میپردازد و میگوید که عشق و زیبایی میتواند انسان را به سوی بالا بکشاند و دل را شاد کند. او از حوادث و مسائلی که موجب رنج و اندوه میشود، سخن میگوید و یادآور میشود که نباید به امور زودگذر دنیوی دل بست.
در نهایت، شاعر به این نکته میرسد که هر کسی میتواند با کارهای شایسته خود به خوشبختی نزدیک شود و باید از کارهایی که سبب پشیمانی میشود، دوری کند. همچنین، در زندگی باید هوشیار بود و از زیباییها و غنای مذهبی بهرهبرداری کرد.
بپرهیز از حسد تا فضل یزدانت قرین باشدکه مرحوم است آدم هرقدر شیطان لعین باشد
هوش مصنوعی: از حسد دوری کن تا نعمتهای خداوند با تو باشد، زیرا انسان هرچقدر هم که بد باشد، در نهایت مورد رحمت قرار میگیرد.
مگو در جوش خط افزونی حسناست خوبان رازبانکفر هرجا شد دراز از نقص دین باشد
هوش مصنوعی: نگو که در شور و هیجان چهره زیبا افزوده میشود؛ زیرا هر جا زبان ناپسند به خوبیها کشیده شود، نشان از کمبود ایمان است.
محبت محوکرد از دل غبار وهم اسبابمبهپیش شعلهکی از چهرهٔ خاشاک چین باشد
هوش مصنوعی: عشق و محبت، گرد و غبار توهم و دلشورهها را از دلم زدوده است، مانند شعلهای که از پشت چهرهای پر از زباله و آشغال، نمایان میشود.
نمایانم به رنگ سایه از جیب سیهروزیچه باشد رنگ من یارب اگر آیینه ین باشد
هوش مصنوعی: من به رنگ سایهای که از زندگی تیرهام به نمایش درمیآید، نشان میدهم. خدایا، اگر این حال و روز من باشد، رنگ و روی من چه خواهد شد؟
به صد مژگان فشاندن گرد اشکی رفتهام از دلمن و نقدی که بیرون راندهٔ صد آستین باشد
هوش مصنوعی: به خاطر یک اشک که با مژگانم بر زمین میریزم، از عمق دل خود فاصله گرفتهام. انگار چیزی که از من خارج شده، به اندازه صد آستین ارزش دارد.
به لوح حیرتم ثبت است رمز پردهٔ امکانمثال خوب و زشت آبینه را نقش نگین باشد
هوش مصنوعی: در لوح دل من، راز پردهٔ وجود ثبت شده است. مانند نقش و نگارهایی که بر روی نگینها وجود دارد، زیبایی و زشتی در این عالم جلوهگر هستند.
در آن مزرعکه حسنت خرمنآرای عرقگرددبه پروین میرساند ریشه هر کس خوشهچین باشد
هوش مصنوعی: در آن زمین که زیباییات خوشهها را میچینند، هر کس که در کار برداشت مهارت داشته باشد، به ستاره پروین میرسد.
نسیم از خاککویتگر غباری بر سرم ریزدبهکام آرزویم حاصل روی زمین باشد
هوش مصنوعی: اگر نسیم از خاک کویت بوزد و غباری بر سرم بنشیند، آرزویم این است که در این دنیا، چیزی که میخواهم به دست آورم.
ندارد دامن دشت جنون از گرد پرواییدل عاشق چرا از طعنهٔ مردم حزین باشد
هوش مصنوعی: دامن دشت عشق بر اثر جنون خالی است و چرا دل عاشق باید از سخنان تلخ و کنایهآمیز مردم غمگین باشد؟
دو روزی از هوس تاریکی دنیا گواراکنچراغ خانهٔ زنبور ذوق انگبین باشد
هوش مصنوعی: دو روزی از آرزو و تمنای دنیا کنارهگیری کن، زیرا نور خانهٔ زنبور، شیرینی و لذت عسل را دارد.
کف دست توانایی به سودنها نمیارزدمکن کاری که انجامش ندامتآفرین باشد
هوش مصنوعی: توانایی و قدرتی که در دست داری ارزشش را ندارد اگر باعث شود به بیراهه بروی. از انجام کارهایی که پس از آن پشیمانی به همراه دارند خودداری کن.
ز سیر آف و رنگ این چمن دل جمع کن بیدلکه هر جا غنچه گردیدی گلت در آستین باشد
هوش مصنوعی: از زیبایی و دلنشینی این چمن به خود بیا و تمرکز کن، زیرا هر جا که گلها شکوفه بزنند، باید گل تو هم در آستینت باشد.