غزل شمارهٔ ۱۲۱۳
هوش مصنوعی: شعر به بیان مفاهیم اخلاقی و اجتماعی می‌پردازد و نکاتی را درباره‌ی ادب، عشق، قناعت و جایگاه انسان در جامعه مطرح می‌کند. شاعر توصیه می‌کند که انسان باید با ادب و احترام در روابط خود عمل کند و از دعوی‌های باطل بپرهیزد. عشق را به عنوان یک مکتب مهم معرفی کرده و بیان می‌کند که زندگی بدون عشق و phẩmت‌های انسانی، مانند درختی بی‌ثمر است. همچنین، قناعت و راضی بودن به حداقل‌ها را مورد تأکید قرار می‌دهد و به اهمیت خون و جان انسان‌ها اشاره می‌کند. در نهایت، پیام اصلی این است که انسان باید به خودآگاهی و خوشرفتاری در جامعه اهمیت دهد و از دلبستگی‌های بیهوده بپرهیزد.
لب بی‌صرفه نوا جهل سبق می‌باشدخامه شایان عرق در خور شق می‌باشد
هوش مصنوعی: صدای بیفایده و نالان، نشانهای است از جهل و نادانی، در حالی که نوشتن و خلق آثار باارزش، به تلاش و زحمت نیاز دارد و از عرقریزی و کوشش حاصل میشود.
با ادب باش که در انجمن یکتاییدعوی باطلت اندیشهٔ حق می‌باشد
هوش مصنوعی: با احترام رفتار کن، زیرا در جمع افراد فرهیخته، ادعای نادرستت را به عنوان فکر صحیح نشان نمیدهد.
بلبلان قصه مخوانید که در مکتب عشقدفترگل پر پروانه ورق می‌باشد
هوش مصنوعی: پرندههای عاشق را داستان نگویید، زیرا در مدرسه عشق، کتاب گل پر از پروانه است.
هرکجا غیرت حسن انجمن‌آرای حیاستخجلت از آینه‌داران عرق می‌باشد
هوش مصنوعی: هرجا که ویژگیهای مثبت و غیرت حسن بر گرد هم آمده، حیا و شرم از کسانی که در آینه به خود نگاه میکنند، وجود دارد.
در قناعت اگر ابرام نجوشد چو حبابسکتهٔ وضع رضا سد رمق می‌باشد
هوش مصنوعی: اگر در قناعت اصرار و پایداری نکنیم، مانند حبابی که میترکد، از احساس رضایت و خرسندی هم چیزی نخواهیم داشت و این باعث سستی و بیحالی ما خواهد شد.
جوع و شهوت همه جا پرده در دلکوبی‌ستنغمهٔ دهر ز قانون نهق می‌باشد
هوش مصنوعی: گرسنگی و خواهشهای نفسانی همیشه در دلها به ما فشار میآورند و صدای زندگی بر اساس قوانین طبیعی استوار است.
خون ما مغتنم گرد سر تمکین گیرچترکوه از پر طاووس شفق می‌باشد
هوش مصنوعی: خون ما ارزشمند است و باید به خاطر آن سر فرود آوریم، مانند اینکه چتری بر سر ماست که از پر طاووس سپیدهدم به وجود آمده است.
سنگ هم درکف اطفال ندارد آرامدور مجنون چقدر سست نسق می‌باشد
هوش مصنوعی: حتی سنگها نیز در دستان بچهها آرامش ندارند، حالا تصور کنید چقدر دور مجنون ناپایدار و بیثبات است.
ورق جود کریمان جهان برگردیدنان محتاج کنون پشت طبق می‌باشد
هوش مصنوعی: دستی از مهربانی و سخاوت در سراسر جهان برپا شده است؛ اکنون نان نیازمندان دیگر پشت در و بر روی سفرهها است.
بیدل از خلق جهان عشوهٔ خوبی نخوریغازهٔ چهرهٔ این قوم به حق می‌باشد
هوش مصنوعی: بیدل میگوید که از مردم این دنیا فریب زیبایی و نقش و نگار چهرههایشان را نخور، زیرا به راستی زیبایی این افراد حقیقی و واقعی است.