غزل شمارهٔ ۱۳۸۰
هوش مصنوعی: این شعر به بیان دردها و ناامیدی‌های عاشقانه‌ای می‌پردازد که شاعر به خاطر عشق و هوس طعم تلخی را تجربه کرده است. او می‌گوید که بال و پرش را در قفس عشق شکسته‌اند و او را به حال خویش رها کرده‌اند. شاعر از حسرت و عبرت در زندگی‌اش صحبت می‌کند و از بی‌احترامی به خود ناراحت است. او در می‌یابد که دوستان فراموشش کرده‌اند و تنهایی را تجربه می‌کند. همچنین، به زحماتی که در زندگی متحمل شده، اشاره کرده و از سختی‌ها می‌نالد. این شعر در نهایت به احساس گمگشتگی و فقدان اشاره دارد و ترس از فراموشی و نادیده گرفته شدن را به تصویر می‌کشد.
روزگاری که به عشق از هوسم افکندندبال و پر کنده برون قفسم افکندند
هوش مصنوعی: زمانی بود که به خاطر عشق، از تمایلات دنیویام آزاد شدم و مرا از قفس زندگیم بیرون آوردند.
ما و من خوش پر و بالی به خیال انشا کردمور بودم به غرور مگسم افکندند
هوش مصنوعی: ما با خیال و آرزوهای بلند و زیبا زندگی میکردیم، اما ناگهان با واقعیت تلخی روبهرو شدیم که مانند یک موریانه از ما روبرویمان را خراب کرد.
تا کند عبرتم آگاه ز هنگامهٔ عمردر تب و تاب شمار نفسم افکندند
هوش مصنوعی: برای یادگیری از حادثههای زندگی، من در دورانی پر از آشفتگی و اضطراب به شمارش نفسهایم پرداختم.
خون خشکم جوی از قدر نیرزبد آخرصد ره از پوست برون چو عدسم افکندند
هوش مصنوعی: خون خشک من به اندازهای کم است که نمیتواند جریان داشته باشد. در نهایت، وقتی از پوست خارج شوم، صد بار مثل عذاب، دچار درد و رنج میشوم.
نقش پا کرد تصور به تغافل زد و رفتدر ره هر که خط ملتمسم افکندند
هوش مصنوعی: تصور به گونهای از خود بیخبر شد و در مسیر خود، نشانهایی از دیگران به جا گذاشت و رفت.
ناز دارم به غباری که ز بیداد فلکسرمه شد تا به ره دادرسم افکندند
هوش مصنوعی: من به غباری که از ظلم روزگار بر من نشسته است، ناز میکنم، زیرا این غبار به خاطر محبت و مهربانی دادرسی است که به سراغم آمده است.
چه توان کرد سراغ همه زین دشت گم استدر پی قافلهٔ بی‌جرسم افکندند
هوش مصنوعی: در جستجوی همه مسافران گمشده در این دشت، چه کار میتوان کرد؟ آنها بیبدن به دنبال قافلهای هستند.
شکوهٔ من ز فراموشی احباب خطاستاز ادب پیش گذشتم که پسم افکندند
هوش مصنوعی: شکایت من از فراموشکردن دوستانم نادرست است، زیرا از روی ادب قدم جلو گذاشتم، اما آنها مرا به فراموشی سپردند.
سخت زحمتکش اسباب جهانم بیدلچه نمودند که در دیده خسم افکندند
هوش مصنوعی: سخت کار کردهام و برای دنیا زحمت کشیدهام، بیدل، چه کار کردند که در نظر دیگران به چشم من نادیده آمدند؟