غزل شمارهٔ ۱۵۲۵
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی پند و اندرز درباره‌ی گذر زمان و زوال نعمت‌ها و زیبایی‌هاست. شاعر به یادآوری این نکته می‌پردازد که خوشی‌ها و سرسبزی‌های زندگی ممکن است به زودی به پایان برسند و حسرت بر دل بگذارند. او به تصویر کشیده که در میانسالی و در جستجوی لذت‌های زودگذر، فرد ممکن است از ارزش واقعی زندگی غافل شود. در ادامه، شاعر به ناامیدی و دشواری‌های روحی اشاره می‌کند و می‌گوید که تنها آرامش را می‌توان با دل دادن به احساساتی مانند آه و ناله به‌دست آورد. در نهایت، شاعر با بیان اینکه کلامش همواره از دل و احساساتش سرچشمه می‌گیرد، به هنر و خالق آن اشاره می‌کند و بر ارزش‌های انسانی تاکید می‌کند.
بعد ازینت سبزه خط در سیاهی می‌رودای ز خود غافل زمان خوش نگاهی می‌رود
هوش مصنوعی: پس از این، سبزه و زیبایی به میان سیاهی میآید، ای کسی که از خود غافل هستی؛ لحظههای خوش و زیبا در حال از دست رفتناند.
می‌شود سرسبزی این باغ پامال خزانخوشدلی‌هایت به گرد رنگ کاهی می‌رود
هوش مصنوعی: این باغ که پر از سرسبزی و زندگی است، به خاطر خوشدلیها و شادیهای تو، کمکم رنگ و رویی خاکی و پژمرده به خود می‌گیرد.
با قد خم‌گشته فکر صید عشرت ابلهی‌ستهمچو موج از چنگ این قلاب ماهی می‌رود
هوش مصنوعی: اندیشهی لذتجویی و سرخوشی در افرادی که در کمند آن به دام افتادهاند، همانند امواجی است که از چنگ یک قلاب به دور می‌شود.
چاره دشوار است در تسخیر وحشت‌پیشگاننکهت گل هر طرف گردید راهی می‌رود
هوش مصنوعی: راهحل دشواری است برای کنترل و تسلط بر کسانی که رعب و وحشت را در دلها میافکنند، در حالی که بوی گل در همه جا پخش شده و به سمت آن می‌رود.
جان به پیش چشم بیباکت ندارد قیمتیرایگان این گوهر از دست سپاهی می‌رود
هوش مصنوعی: جان انسان در مقابل دیدگاه شجاعانه تو ارزش چندانی ندارد؛ زیرا این گوهر گرانبها به راحتی از چنگ سپاهی میگریزد.
سرخوش پیمانهٔ ناز محیط جلوه‌ایمموج ما از خود به دوش‌کج‌کلاهی می‌رود
هوش مصنوعی: در حال نوشیدن شرابی شاداب و خوشحال هستیم، ظاهری زیبا و دلنشین داریم، و مانند موجی که بر دوش فردی با کلاه کج میرقصد، در حال حرکت و نشاط هستیم.
نیست صابون کدورتهای دل غیر ازگدازچون شود خاکستر از آتش سیاهی می‌رود
هوش مصنوعی: هیچ چیز مانند آتش عشق نمیتواند کدورتهای دل را از بین ببرد و وقتی درد و غم تمام شود، تنها خاکستر آن باقی میماند.
صیقل زنگار کلفتها همین آه است و بسظلمت شب با نسیم صبحگاهی می‌رود
هوش مصنوعی: زنگار مشکلات و کدورتها با همین آه و اندوه پاک می‌شود و تاریکی شب با وزش نسیم صبحگاهی از بین می‌رود.
کیست گردد مانع رنگ از طواف برگ گلخون من تا دامنت خواهی نخواهی می‌رود
هوش مصنوعی: کیست که مانع از رنگ گرفتن گلبرگ های گل من شود؟ خون من به دامنت میریزد، خواهی یا نخواهی.
از خط او دم مزن بیدل که این حرف غریببر زبان خامه ی صنع الاهی می رود
هوش مصنوعی: از خط او چیزی نگو، ای بیدل، چون این سخن عجیب فقط بر زبان قلم خداوند جاری می‌شود.