غزل شمارهٔ ۱۷۱۰
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی و انتقاد از بی‌فکری و سطحی‌نگری انسان‌ها می‌پردازد. شاعر از خواننده می‌خواهد که از طرز تفکر تکراری و سطحی دست بردارد و به عمق مسائل توجه کند. او به زیبایی‌های زندگی و عشق اشاره می‌کند و از توانایی‌های درونی انسان سخن می‌گوید، اما همچنین هشدار می‌دهد که نباید فریب ظاهر دنیا را خورد. این شعر دعوتی است برای جستجو در دل حقیقت و پرهیز از غفلت در برابر زیبایی‌ها و ارزش‌های واقعی زندگی. شاعر به خودآگاهی و تلاش برای شناخت عمیق‌تر از هستی تأکید دارد و به مخاطب یادآوری می‌کند که نباید در دام غرور و توهم گرفتار شود.
درس هستی فکر تکراری ندارد خوانده گیرای فضول مکتب رنگ این ورق‌گردانده‌گیر
هوش مصنوعی: درس زندگی تکرار نمیشود، پس توجه کن و از حاشیهها دور باش. رنگ و لعابهای دنیا را فراموش کرده و به حقیقت بپرداز.
آنقدرها نیست بار الفت این کارواندامنت‌گرد نفس دارد چو صبح افشانده‌گیر
هوش مصنوعی: به اندازهای که فکر میکنی، عشق و پیوند این کاروان سنگین نیست. تو هم مثل صبح، نویدبخش و پرطراوتی، در این مسیر میتوانی به زیبایی و آرامش ادامه دهی.
جزکف بی‌مغز از این دریا نمی‌آید برونای‌گهر مشتاق، دیگی از هوس جوشانده‌گیر
هوش مصنوعی: تنها چیزی که از این دریا بیرون میآید، دست بیفکر است؛ ای گوهر مشتاق، دیگی پر از آرزو را به خاطر داشته باش.
رنگ پروازت چو شمع آغوش پیداکرده‌ستبا وداع خویش این‌کر و فر از خود رانده‌گیر
هوش مصنوعی: پرواز تو مانند شمعی است که در آغوش روشنایی خود را نشان می‌دهد، با خداحافظی از خود، از نیکی و شادی دوری کن.
ای جنون چندین غبارکر و فر دادی به بادخاک بنیاد مرا هم یک دو دم شورانده‌گیر
هوش مصنوعی: ای دیوانگی، تو چه بیرحمانه ویرانی و غبار به سر و زندگیام آوردی! آیا نمیتوانی به مدت کوتاهی هم که شده، آرامش را به من بازگردانی؟
خلقی از رسوایی هستی نظر پوشید و رفتبر سر این عیب مژگانی تو هم پوشانده گیر
هوش مصنوعی: افرادی هستند که از سر شرمندگی و ناهنجاریهای وجودی خود، به طور پنهانی میگذرانند و به مسیر خود ادامه میدهند. تو نیز میتوانی این عیب و نقص را پنهان کنی و به راهت ادامه دهی.
دامن خاکست آخر مقصد سعی غبارگر همه فکرت فلک‌تازست بر جا مانده‌گیر
هوش مصنوعی: کوشش برای رسیدن به هدف نهایی، در نهایت به جایی میرسد که با خاک و غبار سر و کار داریم. اگر تمام تلاشهایت به آنچه که در ذهنت است مربوط میشود، پس باید در همان نقطه باقی بمانی و به آن بچسبی.
در نگینها اعتبار نام جز پرواز نیستنقش خود هرجا نشاندی همچنان بنشانده گیر
هوش مصنوعی: در جواهرات، ارزش نام آنها بیشتر از خود جواهرات نیست. هر جا که نشسته باشند، هویت و اعتبارشان همانجا باقی میماند.
بی‌تامل هرچه‌گویی نیست شایان اثرتیغ حکمی گر ببازی اندکی خوابانده گیر
هوش مصنوعی: هر چه بدون تفکر و تامل بگویی، ارزش و اثر خاصی نخواهد داشت. اگر کمی از خواب غفلت بکشی و با دقت بیشتری فکر کنی، به حقیقتی عمیق‌تر دست خواهی یافت.
ای غرور اندیشه بر وهم جهانگیری منازقدرتی گر هست دست بیدل وامانده گیر
هوش مصنوعی: ای مغروری که به اندیشهات برتری و تسلط بر دنیا را نسبت میدهی، اگر تو قدرتی داری، از آن نهراس و آن را در دستکسی با اراده قوی که در حال ناتوانی است، بزن.