غزل شمارهٔ ۱۷۶۸
هوش مصنوعی: این شعر به مضامین عمیق هستی، عشق، و عدم وابستگی به دنیا می‌پردازد. شاعر به ما می‌گوید که زندگی دنیوی تنها به غبار عدم می‌ماند و همه خوشی‌ها به طور موقت وجود دارند. همچنین تاکید می‌کند که تلاش برای به دست آوردن کمال و فیض در این جهان بی‌معناست و باید از هوس‌ها فاصله گرفت. او به تضاد عشق و هوس اشاره می‌کند و می‌گوید واقعیات در زندگی انسانی، شبیه پرواز در قفس است. در نهایت، شاعر ما را به فکر درباره ارزش‌های واقعی زندگی و زحمت کشیدن برای آخرت دعوت می‌کند و هشدار می‌دهد که زندگی در هوس‌ها اسیر کننده و داغدار است.
ز ساز قافله ما که ما و من جرس استشبجز غبار عدم نیست آنچه پیش وپس استش
هوش مصنوعی: از ساز کاروان ما که تنها صدای زنگ است، جز غبار عدم چیزی در پیش و پس آن وجود ندارد.
کسی چه فیض برد از بهار عشرت امکانکه چون سحر همه پرواز رنگ در قفس استش
هوش مصنوعی: هیچکس از لذتهای بهار عشق بهرهای نمیگیرد، چون همچون سحر، همه زیباییها و رنگها در قفس محبوس هستند.
ز کسب فضل حیاکن کزین دوروزه تخیلکمال اگر همه عشق است خفت هوس استش
هوش مصنوعی: از به دست آوردن علم و فضیلت پرهیز کن، زیرا در این دنیا که فقط دو روز است، اگر چه تمامی عشق به کمال به نظر میرسد، اما در واقع خواب و آرزو است.
ز مال غیرتعب چیست اغنیای جهان رامحیط در خور امواج وقف دیده خس استش
هوش مصنوعی: مال دیگران چه ارزشی دارد، وقتی که ثروتمندان جهان در دریاهای طوفانی زندگی میکنند؟ آنها مانند درخت خسی هستند که در برابر امواج زندگی آسیبپذیرند.
مراد دهر به تشویش انتظار نیرزدمیی که جام تو دارد خمار پیشرس استش
هوش مصنوعی: زندگی پر از حواشی و نگرانی است و ارزش ندارد که برای چیزی که در انتظارش هستیم، خود را درگیر کنیم. هیچ چیزی به اندازه لذت یک جام می که حال و هوای خاصی دارد، ارزشمند نیست.
دمی‌که عرض تحمل دهد اسیر محبتمقابل دو جهان یکدل دو نیم بس استش
هوش مصنوعی: لحظهای که تحمل و بردباری نشان داده میشود، عشق و محبت میتواند فرد را حتی در برابر تمام چالشهای دنیا یکپارچه و هماهنگ کند.
مرو به زحمت عقبا مدو به خفت دنیاهوس سگی‌ست که اینهاگسستن مرس استش
هوش مصنوعی: به زحمتهایی که برای آخرت به وجود میآورید نروید و دنیا را با خواب و غفلت پشت سر نگذارید، زیرا در نهایت اینها فقط آرزوهایی بیارزش هستند.
چو شمع چند توان زیست داغدار تعینحذر ز ساز حیاتی‌که سوختن نفس استش
هوش مصنوعی: چند وقت میتوان در حالتی که دلتنگی و ناراحتی است زندگی کرد؟ باید از زندگیای که در آن نفس کشیدن به معنای سوختن و رنج کشیدن است، دوری کرد.
درتن هوسکده بیدل چه ممکنست قناعتبه مور اگر نگری حسرت پر مگس استش
هوش مصنوعی: در وجود یک انسان پر از آرزو و حرص، چگونه ممکن است به یک مورچه قناعت کند؟ اگر به اطرافش بنگرد، حسرتی بزرگ شبیه به پرواز مگس را خواهد دید.