غزل شمارهٔ ۱۸۸۱
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی تناقض‌ها و پوچی‌های زندگی و جهان می‌پردازد. شاعر با اشاره به بی‌ثمری تلاش‌ها و آرزوها، به درجا زدن و بی‌تحرکی در میان وعده‌ها و حرف‌های بزرگ اشاره می‌کند. او به تلاش‌هایی که به نتیجه نمی‌رسند و واقعیات غیرقابل تحققی که در زندگی وجود دارند، اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر به این نکته می‌رسد که در جهانی پر از ادعاهای بی‌اساس، تنها صداقت و حقیقت خودشان ماندگار است و هیچ چیز مطمئن نیست. او از شنیدگی در این دنیای پوچ و پر از حرف و حدیث نیز سخن می‌گوید و به بی‌معنایی زندگی و عدم ارزش شخصیت انسانی در این فضا اشاره می‌کند.
رستن چه ممکنست ز قید جهان لافوامانده‌ایم همچو الف در میان لاف
هوش مصنوعی: رهایی از قید و بندهای دنیای فریب و ادعاها چقدر ممکن است؟ ما همچون حرف «الف» در میان فریبها و دروغها گیر کردهایم.
از انفعال کوشش معذور ما مپرسپر می‌زنیم چون مژه در آشیان لاف
هوش مصنوعی: از آنچه که سبب ضعف و ناتوانی ما شده نپرسید. ما همچون پرندهای که در آشیانش پرواز می‌کند، تلاش میکنیم و نمیتوانیم از تلاش خود دست بر داریم.
گرد نفس چو صبح به گردون رسانده‌ایمزه کرده است تیر هوایی کمان لاف
هوش مصنوعی: ما همچون صبح زود به آسمان رسیدهایم و به گواهی تیر هوایی که از کمان پرتاب شده، در دل کارهای بزرگ و بلندپروازانه ایم.
آخر ز خودفروشی اجناس ما و منلب بستن است تخته نمودن دکان لاف
هوش مصنوعی: در نهایت، پس از اینکه خود را به فروش گذاشتیم و از ارزشهای انسانیمان کاستیم، دیگر جایی برای فخر و لاف زدن باقی نمیماند و باید مغازهی این خودفروشی را بسته و از آن دست بکشیم.
در عالمی‌که دعوی تحقیق باطل استصدق مقال ماست همان ترجمان لاف
هوش مصنوعی: در دنیایی که ادعای حقیقتجوئی بی‌اساس است، گفتار ما با صداقت همانند داستانی تو خالی است.
خجلت متاع ما و من از خویش می‌رویمدارد همین صدای جرس کاروان لاف
هوش مصنوعی: ما از خودمان شرمندهایم و به خاطر همین صدای جرس کاروان که در حال حرکت است، احساس میکنیم که باید برگردیم.
زحمت مبر در آرزوی امتداد عمرفرصت چه لازم است کفیل زمان لاف
هوش مصنوعی: در زندگی، نباید در آرزوی طولانی شدن عمر خود سختی بکشید، چون آنچه نیاز است، خود زندگی و فرصتهای آن کافی است و نیازی به ادعاهای بزرگ در مورد زمان نیست.
این است اگر سواد و بیاض کتاب دهربی‌خاتم است تا به ابد داستان لاف
هوش مصنوعی: این دنیا مانند کتابی است که هیچ پایانی ندارد و داستانهایش همیشه ادامه دارند. در واقع، دانستهها و ناگفتههای زندگی بهطور نامحدود وجود دارند و افراد میتوانند هر بار چیزهای جدیدی از آن کشف کنند.
ما را تردد نفس از شرم آب کردتا کی شود کسی طرف امتحان لاف
هوش مصنوعی: ما به خاطر شرم و حیا، نمیتوانیم در شرایط سخت و امتحانها به راحتی نفس بکشیم و تمایلی به نشان دادن قدرت و توانایی خود نداریم. تا کی باید این وضعیت ادامه داشته باشد و کسی جرأت کند در چنین شرایطی خود را نشان دهد؟
از آفت ایمن است سپردار خامشیمفکن به لب محرف تیغ زبان لاف
هوش مصنوعی: کسی که سکوت را برمیگزیند، از خطرات محفوظ است. زبان تیز و حرف‌های بیمورد میتوانند آسیبزننده باشند.
شور غبار ما به فنا نیز کم نشددیگر کسی چه خاک کند در دهان لاف
هوش مصنوعی: شور و شوق ما حتی با نابودی هم کم نشده است، حالا دیگر کسی نیست که در سخن خود به ما افتخار کند.
بیدل به خوان دعوی هستی نشسته‌ایماینجا به جز قسم چه خورد میهمان لاف
هوش مصنوعی: ما در این جمع دعوی وجود و حقیقتی داریم، اما به جز سوگند، چه چیزی میتواند این مهمان را به خود بقبولاند؟