غزل شمارهٔ ۲۰۶۹
هوش مصنوعی: این قصیده به افکار عمیق شاعر درباره گذر زمان و تجربه‌های تلخ می‌پردازد. شاعر می‌گوید که با وجود گذشت عمر و دل‌شکستگی، احساساتش را پنهان کرده و از دنیا و تعلقات آن دوری کرده است. او به تکرار می‌گوید که از دنیای پر از افسوس دوری کرده و هرگز خود را در شرایط نامناسب غرق نکرده است. همچنین، به فکر و عبرت از گذشته‌اش اشاره می‌کند و حسرت‌هایی از عدم ارتباط با دیگران و عدم لذت بردن از لحظات زندگی را به تصویر می‌کشد. در نهایت، او از درد و سوختگی ناشی از عشق و ارتباطات گم‌شده یاد می‌کند و به نوعی دلتنگی و ناامیدی در ارتباط با زندگی و دنیا را بیان می‌کند.
گذشت عمر و شکست دل آشکار نکردمهزارگل به بغل داشتم بهار نکردم
هوش مصنوعی: من سالها را گذراندم و هرگز درد دل خود را نمایش ندادم؛ با وجود اینکه هزاران گل را در آغوش داشتم، هرگز از زیبایی و شادابی زندگی بهرهمند نشدم.
جهان به ضبط نفس بود و من ز هرزه‌دویهابه این کمند رسا یک دو چین شکار نکردم
هوش مصنوعی: زندگی به گونهای است که انسانها در تلاش و کوشش هستند و من در میان بینظمیها و حواشی، نتوانستم هیچ دستاوردی به دست آورم.
نساختم به تنک رویی از تعلق دنیابه قطع وهم دم تیغی آبدار نکردم
هوش مصنوعی: من به خاطر دنیا و وابستگیهای آن، خود را ضعیف نکردم و به هیچ وجه اجازه ندادم که شکنندگیام به دردسر بیفتد.
ز دست سوده نجستم علاج رنگ علایقبه درد سر زدم و صندل اختیار نکردم
هوش مصنوعی: از دست رفتن را درمان نکردم و برای آرامش خاطر به مشکلات خودم پرداختم و به سراغ خوشگذرانی نرفتم.
وفا به عبرت انجام کار، کار نداردز شرم می‌کشی اندیشهٔ خمار نکردم
هوش مصنوعی: وفا به یادآوری نتیجهٔ عمل خود، به شرم و خجالت نیازی ندارد؛ من در فکر نوشیدن شراب نیستم.
جهان ز جوش دل آیینه خانه بود به چشممگذشتم از نفس و هیچ جا غبار نکردم
هوش مصنوعی: دنیا به مانند آینهای است که از شور و شوق دل ساخته شده است. من از میان آن عبور کردم و در هیچ جایی اثری از خود برجای نگذاشتم.
غبار جلوهٔ امکان گرفت آینهٔ منولی چه سودکه خود را به خود دچار نکردم
هوش مصنوعی: غبار ممکنات بر روی آینهٔ وجود من نشسته است، اما چه فایده که نتوانستم حقیقت خود را بشناسم و به آن پی ببرم.
ز سیر این چمنم آب کرد غیرت شبنمکه هرزه تار نگه را عرق سوار نکردم
هوش مصنوعی: از زیبایی این گلستان، غیرت شبنم مرا تحت تأثیر قرار داده است بهطوریکه هرگز اجازه ندادهام نگاه سرگردان و بیهدف بر من غلبه کند و خود را در عرق و تنهایی غرق کنم.
هوای صحبت دلمردگان نخواند فسونمدماغ سوخته را شمع هر مزار نکردم
هوش مصنوعی: من به خواستِ گفتگو با مردگان نیاز ندارم و نمیخواهم گرفتار جاذبههای فریبندهشان شوم. هرگز به یاد آن شمعی که بر سر هر قبر روشن شده، نیفتادم؛ چون خودم را هنوز زنده میدانم.
درین چمن به چه داغ آشنا شدم من بیدلکه طوف سوخته جانان لاله‌زار نکردم
هوش مصنوعی: در این گلزار به چه درد و رنجی آشنا شدم، من بیدل که عشق جانان، مرا مانند طوفانی در لاله‌زار نمیسوزاند.