غزل شمارهٔ ۲۱۲۰
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به تجربه‌های تلخ و ناامیدی‌های خود اشاره می‌کند. او از وحشت و اضطراب ناشی از زندگی رنج می‌برد و به دنبال آرامش و امید است. با وجود تلاش‌هایش، احساس می‌کند که همواره در وضعیتی ناگوار و ناپسند به سر می‌برد و در تلاش برای خدا و سرنوشتش است. او به یادآوری جوانی و نشاط خود می‌پردازد و حالا که پیر شده، حسرت آن روزها را دارد. در نهایت، شاعر به آزادی و جهانی بهتر آرزو می‌کند اما با احساس زنجیر بودن در زندگی‌اش دست و پنجه نرم می‌کند.
به صد وحشت رفیق آه بی تاثیر گردیدمز چندین رنگ جستم تا پر این تیر گردیدم
هوش مصنوعی: به رغم ترس و نگرانیهای فراوان، احساسات و تاثیرات من تحت تأثیر قرار نگرفته است. تلاش کردهام از رنگها و حالتهای مختلف فرار کنم، اما در نهایت همچنان به چیزی که درونم میزند، میرسم.
به دوش شعله چندین دود بست امید خاکستربه صبحی تا رسم مزدور صد شبگیر گردیدم
هوش مصنوعی: بر دوش آتش، دود فراوانی نشسته است و من امیدوارم که خاکستر آن به صبح برگردد. برای رسیدن به هدفم، بارها در طول شب به سختی کار کردم.
براین خوان هوس از انفعال ناگواراییبه هر جا نعمتی دیدم ز خوردن سیر گردیدم
هوش مصنوعی: در اینجا میگوید که به خاطر وسوسهها و خواستههای دل، وقتی به نعمتها و لذتهای مختلف مینگرم، از خوردن و بهرهمندی سیر میشوم و احساس نیازی نمیکنم.
حیا کو تا بشوید سرنوشت غم نصیبم راکه با این نقش رنج خامهٔ تقدیر گردیدم
هوش مصنوعی: حیا را بیاور تا سرنوشت غمانگیز من را پاک کند، زیرا من با این دقت و رنجی که تقدیر برایم نوشته، دچار مشکل شدهام.
غبارم را خط نارسته پنهان داشت از یادشبه گرد خاطرش گردیدم اما دیر گردیدم
هوش مصنوعی: من به خاطر او به دور خودم گرد غبار نشستم، ولی او هنوز یادش نمیآمد. حالا من دیر به اینجا رسیدم و حسرت میخورم.
ندیدم باریاب آستان عفو طاعت رادر جرات زدم منت کش تقصیر گردیدم
هوش مصنوعی: هرگز نتوانستم به آستان رحمت و بخشش برسم، اما به رغم این، با جرات و شجاعت به خطاهایم اعتراف کردم و خود را درگیر اشتباهاتم کردم.
چو رنگم نی بهاری بود در خاطر جوش گلبه امید شکستی گرد صد تعمیر گردیدم
هوش مصنوعی: وقتی رنگ و بوی بهار در وجودم حس نشود، در خیال من گلها به امید شکوفایی، به دور از شکست، بینهایت چرخ میزنند.
خیال دی بر امروزی که من دارم شبیخون زدجوانی داشتم تا یادم آمد پیرگردیدم
هوش مصنوعی: امروز به فكر دیروز هستم و ناگهان متوجه شدم که جوانیام را گذراندهام و حالا پیر شدهام.
به ایجاد نم اشکی قیامت کرد نومیدیکشیدم ناله‌ها تاکلک این تصویرگردیدم
هوش مصنوعی: نومیدی باعث شد تا به حالت گریه بیفتم و از دل ناله بکشم، تا جایی که این احساس به تصویر ذهنیام تبدیل شد.
صدای پر فشان عالم آزادی‌ام بیدلکز افسردن غبارکوچهٔ زنجیرگردیدم
هوش مصنوعی: صدای سرشار از آزادی در جهان مرا بیدار کرده است، بیدل، زیرا از دلگیر بودن و غبار ناشی از زنجیرهایی که به پا دارم، به تنگ آمدهام.